Маргааш УИХ-ын ээлжит бус чуулган хуралдана. Хуралдаанаар хамгийн эхэнд хэлэлцэх асуудал бол "Ашигласан түлшний болон цацраг идэвхт хаягдлын менежментийн аюулгүй ажиллагааны тухай нэгдсэн конвенц"-д нэгдэн орох тухай юм. Уг асуудлыг хэлэлцэхтэй зэрэгцээд "Монгол Улсад цөмийн хаягдал булах гэж байна" гэх мэдээлэл олон нийтийн дунд гарч байгаа.

Тэгвэл УИХ-ын тамгын газар, Цөмийн энергийн газрын албан ёсны мэдээллээр Монголд цөмийн хаягдлыг булшлах бус харин ч эсрэгээрээ оруулахгүй, хадгалахгүй байх талаар Монгол Улс олон улсад үүрэг хүлээх баримт, бичгийг батлах асуудлыг хэлэлцэх юм байна.

Ашигласан түлш болон цацраг идэвхт хаягдлын менежментийн аюулгүй ажиллагааны тухай нэгдсэн конвенц нь 1997 онд батлагдаж, 2001 оноос хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа аж. Дэлхийн 71 улс нэгдэн орсон уг конвенцийн гол зарчим нь улс орон бүр өөрийн хаягдлыг өөрөө хариуцах гэнэ. Ингэснээр конвенцид гишүүнээр элссэн орон бусад улсын цөмийн хаягдлыг нутагтаа оруулахгүй, хадгалахгүй байх үүрэг хүлээх юм байна.

Энэ удаагийн парламент, Засгийн газар, Ерөнхийлөгч цөмийн хаягдлыг Монголд оруулахгүй, хадгалахгүй байх байр суурьтай байгаа гэж УИХ-ын тамгын газраас мэдэгджээ. Тиймээс УИХ өнгөрсөн онд “Монгол Улсын цөмийн зэвсгээс ангид байх статусыг шинэ түвшинд гаргах тухай” тогтоолыг баталж Цөмийн аюулгүй ажиллагааны тухай 1994 оны конвенц, Ашигласан түлш болон цацраг идэвхт хаягдлын менежментийн аюулгүй ажиллагааны тухай 1997 оны нэгдсэн конвенц, Цөмийн хаягдлыг биечлэн хамгаалах тухай 1980 оны конвенцийн 2005 оны нэмэлт, өөрчлөлтийн протоколд нэгдэн орох талаар холбогдох арга хэмжээ авахыг Засгийн газарт даалгасан байдаг. Засгийн газар уг асуудлыг дэмжин холбогдох хуулийн төсөл боловсруулан УИХ-д өргөн барьсаныг ээлжит бус чуулганы хуралдаанаар хэлэлцэх гэж буй нь энэ аж. Манай улсад эмнэлэг, их сургууль зарим компаниуд эрүүл мэнд, судалгаа шинжилгээний чиглэлээр голчлон ашигладаг 300 орчим цацрагийн эх үүсвэр байдаг байна. Эдгээрийн хаягдлыг Олон улсын жишигт нийцүүлэн аюулгүй болгох үүргийг конвенцид нэгдсэнээр олон улсын өмнө хүлээх гэнэ. Мөн бусад улс манай улсад цөмийн хаягдал оруулахгүй байх талаар олон улсад үүрэг хүлээж, хяналт олон улсын түвшинд гарах ажээ.

Энэ сарын 31-нд Цөмийн аюулгүй байдлын дээд хэмжээний уулзалт болох гэж буйтай холбогдуулан Олон улсын атомын энергийн агентлагаас гишүүн орнууддаа, тэр дундаа Цөмийн материалыг биечлэн хамгаалах тухай конвенцийн нэмэлтэд нэгдэж ороогүй байгаа улсуудад хандаж конвенцийн нэмэлтийг хүчин төгөлдөр болгож мөрдүүлэхэд дэмжлэг үзүүлэх талаар ажиллах хүсэлт тавьсан байна. Өнөөдрийн байдлаар есөн улс Цөмийн материалыг биечлэн хамгаалах тухай конвенцийн нэмэлтэд нэгдэж орвол уг конвенцийн нэмэлт хүчин төгөлдөр болох юм байна. Иймээс УИХ энэ асуудалд онцгой анхаарч ээлжит бус чуулганаар хэлэлцүүлж батлуулахаар оруулж байгаа ажээ.

Харин олон нийтийн дунд тархаад буй шиг Монгол улс цөмийн хаягдлын нутаг дэвсгэртээ хадгалах тухай асуудал огт биш. Тиймээс хэлэлцэх асуудлыг ойлгохгүйгээр улс төр хийж, нийгмийг талцуулах хэрэггүй гэдгийг албаныхан анхааруулсан байна.

Т.Энхэлээ