НҮБ-ын Хүн амын сан Дэлхийн хүн амын байдал 2016 тайлангаа өнөөдөр танилцууллаа. Тус тайлангаар охидод хангалттай хөрөнгө оруулалгүйгээр дэлхийн хөгжлийн зорилтуудад хүрэх боломжгүйг анхааруулсан юм.

Охидын хувьд 10 нас гэдэг маш чухал үе юм. Учир нь бэлгийн бойжилт эхэлдэг учраас зарим оронд 10 настай охид хязгааргүй их боломжоор хангагдаж, боловсрол, ирээдүйн ажил, амьдралдаа нөлөөлөхүйц сонголтуудыг хийж эхэлдэг байна.

Харин  зарим оронд бэлгийн бойжилт нь эхэлж буй охидыг худалдаж, борлуулдаг эд агуурс мэт үзэж, хүчээр гэрлүүлэн, сургууль завсардуулж, хүүхэд төрүүлж, насаараа зарцлагдах хувь тавилантай болгодгийг НҮБ-ын Хүн амын сангийн уг тайланд онцолжээ.

Манай улсад  10 настай 25,000 охин, 10-19 настай 225,787 охин байна. Сургуульд хамрагдалт охидын хувьд өндөр буюу бага сургуульд 95 хувь, дунд сургуульд 88 хувь байгаа юм. Өнгөрсөн жилүүдэд охидод онцгой анхаарч, хөгжлийн ололт, амжилтад хүрсэн хэдий ч өнөөдөр 10 настай охид өсч бойжихдоо тодорхой бэрхшээлүүдтэй тулгарч байгааг статистик мэдээнд дурджээ. Үүнд

Монголд өсвөр үеийнхний жирэмслэлт өндөр, 15-19 насны 1,000 охид тутамд төрөлт 40.4 хувьтай байна. Энэ тоог тус бүс нутаг дахь бусад орнууд болон ижил төстэй орлоготой орнуудтай харьцуулхад өндөр байгаа юм. Тухайлбал,  Турк- 29.3, Малайз- 13.3, Сингапур- 4 хувьтай байна.

Мөн  15-19 настай жирэмсэн охидын 14.1 хувь үр хөндүүлж байгаа нь хүсээгүй жирэмслэлт их байгааг харуулж буй юм.

Жирэмслэлтээс сэргийлэх арга хэрэгслийн хангагдаагүй хэрэгцээ 15-19 насны охидын дунд 36.4 хувь байж, тэд гэр бүл төлөвлөлтийн талаар мэдлэггүй байдаг аж.

Охид, эмэгтэйчүүдийн эсрэг хүчирхийллийн тархалтын талаар улс орныг хамарсан цогц судалгаа хараахан хийгээгүй байгаа ч гэр бүлийн хүчирхийлэлд өртөгсдийн бараг 88.3 хувь нь эмэгтэйчүүд, тэдний 40 хувь нь 15-34 насны бүсгүйчүүд байна.

Охидын сурч боловсорсон жил нэмэгдэхийн хэрээр цалин нь 11.7 хувиар (эрчүүдийнх 9.6 хувиар) өсдөг. Бага болон дундаж орлоготой сонгосон орнуудад 10 настай охидод хөрөнгө оруулсанаар ирэх 15 жилд хувь хүний дундаж орлого хэрхэн өсөхийг уг тайланд танилцуулжээ. Охидод хөрөнгө оруулбал Монголд нэг охин 2015-2030 онд 18,470 ам.долларын орлого олох боломжтой. Харин хөрөнгө оруулахгүй бол орлого нь ердөө л 8,784 ам.доллар байх болно.

“Охидыг эсэн мэнд, эрүүл саруул өсч торнин бүтээлч, бие даасан иргэн болоход саад учруулах нь тэдний эрхийг зөрчсөн үйлдэл юм” гэж НҮБ-ын Хүн амын сангийн гүйцэтгэх захирал Др. Бабатунде Осотимехин онцлоод “Энэ нь тухайн охидын нутаг нэгтэн, улс үндэстэнд хохиролтой төдийгүй охид нөөц бололцоогоо ашиглаж чадахгүй бол бид бүгд хохирно” гэв.

Дэлхийн улс орнуудын удирдагчид 2015 онд хөгжлийн шинэ зорилтуудыг баталж, цаашид 15 жилийн турш нийгэм, эдийн засгаа хөгжүүлж, уг зорилтуудад хүрэхээр төлөвлөжээ. Ингэхдээ тэд хэнийг ч ардаа орхилгүй, тэгш хөгжихийг зорьж байгаа юм. 10 настай охидыг хөгжлөөс орхигдуулж буй саад тотгорыг өнөөдөр арилгаснаар цаашид уг хөгжлийн зорилтуудад амжилттай хүрэх боломж нэмэгдэнэ гэж уг тайланд онцолсон байв.

Дэлхийн хүн амын байдал тайланд дурдсанаар өнөөдөр дэлхий дахинаа 10 настай 125 сая охин амьдарч байгаа бөгөөд тэдний 60 сая нь өсвөр насандаа тодорхой бэрхшээлүүдийг туулдаг аж. Хөвгүүдтэй харьцуулахад дунд болон их дээд сургууль төгсдөг охидын тоо цөөн, мөн тэд бие махбодь, сэтгэцийн эрүүл мэндийн хувьд сул дорой тул цалинтай ажил олоход илүү их бэрхшээлтэй тулгардаг байна.