Үнэний талд зогсож, хар буруу зүйлийг баримт нотолгоотойгоор олон нийтэд илчлэх үүрэгтэй дөрөв дэх засаглал гэгддэг сэтгүүл зүйн салбарынхан 17 дугаар Их хурлаа өнөөдөр хийж байна. Их хурлаар МСНЭ-ийн шинэ дарга, удирдах хорооны гишүүдийг сонгох юм. Сэтгүүлчид уг хурлаар юу шийдэгдэж, хэн нь даргын суудалд өрсөлдөж ялах бол гэж чих тавин суугаа. Яагаад гэвэл бүх сэтгүүлчид уг хуралд хамрагдах боломжгүй учир ийнхүү чих тавьсаар. Хурлын уур амьсгалыг ихэнх сэтгүүлчид мэдэрч чадахгүй. Тиймээс сураг тавихаас өөр гарцгүй. Хуралд оролцох гэж хүссэн олон сэтгүүлчид Их хурлын нээлттэй хаалганы хаалттай бүртгэлд мөргүүлэн буцах ажиглагдсан. Тэд гомдолтой байна. Өглөө эртлэн очсон сэтгүүлч миний нүдээр сэтгүүл зүйн салбарын хурал биш бүлэглэлүүдийн тэмцэл өрнөх нь гэсэн бодол төрсөн юм.

Ямартай ч Их хурал нээж, өнгөрсөн хугацаанд хийсэн ажлаа танилцуулж эхлэв. Энд сэтгүүлчдийн байгууллагын хийсэн ажилтай танилцах гэж ирсэн хүн ховорхон. Харин үүнээс илүүтэй сонгуульт ажлыг авахаар гэтэж байгаа, даргын сэнтийд санаархах бүлэг фракцуудын эрх ашгийг хамгаалахаар ирсэн хүмүүс олон байгааг нуух хэрэггүй биз ээ. Тиймдээ ч өнөөдөр тэр хүн сэтгүүлч мөн үү гэдэг сонин биш харин мандат авсан эсэх, нэр хаяг нь зөрөхгүй байна уу гэдгийг чухалчилж байлаа. Сонин, сайт, телевиз, радио, сэтгүүл, хөдөө орон нутгийн сэтгүүлчид гэж ангилан ялгаж мандатын тоог хязгаарлажээ. Дээрх төрөл жанраар олгосон мандатыг хариуцсан эрх мэдэлтнүүд тусгай технологи ашиглан хувааж тараасан аж. Зарим нэгийг гомдоож, мартсан асуудал ч байна. Яагаад гэвэл бүлэглэлийнх нь нэрийн өмнөөс босох, даргын суудалд санаархагчаа төвөггүйхэн мандуулчих мэргэн ухаан бололтой.

Энэ мэтээр тус тусын нэр дэвшигчдийг хамгаалах арга механизм хэрэглэж байгаа нь сэтгүүл зүйн салбарт шургалах гэсэн улс төр, бизнесийн бүлэглэлийнхний тэмцэл л болж байх шиг. Маш тодорхой хэлбэл, хоёр улс төрийн хүчнийг төлөөлөх, бүр овоглогддог гэж хэлэхээр эрхмүүд нэр дэвшиж байна. Мөн бизнесийнхэн ч дутахгүй гэсэн шиг өөрсдийн шатрын хүүг хурал тийш түлхсэн нь ч дуулдлаа. Үнэн шударгын хэрэм босгосон сэтгүүл зүйн салбар ийм хүмүүсээр удирдуулбал мөхөж доройтох нь гарцаагүй биз ээ. Сэтгүүл зүйн салбарын 17 дугаар Их хурал гэхээс илүүтэй бүлэглэл, фракцын дайн тэнд өрнөх төлөвтэй.

Ган үзэгтнүүдийг толгойлох эрхмээр аль нэг намын гар хөл, бизнесийнхний шатрын хүү тодрох нь тийм ч оновчтой биш. Ер нь, мэргэжлийн салбарыг атгандаа хийх гэсэн бүлэглэлийнхний саврыг тас цохиж оновчтой мэргэн сонголтыг сэтгүүлчид хийгээсэй. Даргын төлөө бус мэргэжлийн салбараа аварч үлдэх нь хамгийн чухал. Тиймээс хуралд оролцох эрхээ өвөртөлсөн сэтгүүлчид минь аль нэг бүлэглэлийн эрх ашгийг хамгаалагчийн төлөө бус харин салбараа аврах нэгэнд саналаа нэмэрлээсэй гэж хүсэх байна.

Э.Мөнгөнбаяр