Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны өнөөдөр өглөөний хурлаар УИХ-ын гишүүн Л.Энхболдын бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх асуудлыг хэлэлцсэний дараа УИХ-ын гишүүн Д.Дамба-Очирын бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх асуудлыг хэлэлцсэн юм. Энэ үеэр Улсын Ерөнхий прокурор М.Энх-Амгалан УИХ-ын гишүүн Д.Дамба-Очирын бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх саналыг танилцуулсан юм. Тэрбээр “УИХ-ын гишүүн, ХХААХҮ-ийн сайд Б.Батзориг ЖДҮХС-гаас 2018 оны тавдугаар сарын 14-ний өдрийн А88 дугаартай тушаалаар “Сапир стоун” ХХК-д 1.2 тэрбум төгрөгийн санхүүжилт олгох шийдвэр гаргахдаа албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж бусдад давуу байдал бий болгосон гэх эрүүгийн хэрэгт АТГ, цагдаагийн байгууллагын хамтарсан ажлын хэсэг мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулж, Нийслэлийн прокурорын газраас хяналт тавьж ажиллаж байна.

Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад цугларсан нотлох баримтуудаар УИХ-ын гишүүн Д.Дамба-Очир нь УИХ-ын гишүүн Б.Батзориг ХХААХҮ-ийн сайдаар ажиллаж байхдаа ЖДҮХС-гаас 2018 оны оны тавдугаар сарын 14-ний өдрийн А88 дугаартай тушаалаар “Сапир стоун” ХХК-д 1.2 тэрбум төгрөгийн санхүүжилт олгох шийдвэр гаргахдаа албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж бусдад давуу байдал бий болгоход хамтран оролцсон, УИХ-ын гишүүний 2018 оны зургадугаар сарын 21-ний өдрийн 7477 дугаартай албан бичгээр гурван үл хөдлөх хөрөнгийг 2018 оны наймдугаар сарын 1-ний дотор тус санд барьцаалах баталгааг гаргаж дээрх тохиролцсон хугацаанд барьцаалаагүйгээс үүдэн гарах аливаа асуудлыг гишүүний хувиар хариуцах болохоо мэдэгдэж байна гэсэн албан бичиг хүргүүлж, ЖДҮХС-гийн албан тушаалтнуудыг журам зөрчиж зээлийн гэрээ байгуулахад хүргэсэн нь Монгол Улсын Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 3.1, 3.4 дүгээр зүйлүүдийг журамлан, тусгай ангийн 22.1 зүйлийн гурав дахь хэсэгт заасан улс төрд нөлөө бүхий этгээд болох УИХ-ын гишүүн эрх мэдэл, албан тушаалаа урвуулан ашиглах гэмт хэргийг үйлдсэн гэж үзэх нөхцөл байдал тоогдсон тулд мөрдөгчийн эрүүгийн хэрэг үүсгэж, яллагдагчаар татах саналыг прокурор хянаад үндэслэлтэй гэж үзэж эрүүгийн хэрэг үүсгэж, яллагдагчаар татах тогтоол үйлджээ” хэмээв.

Үүний дараа Халдашгүй байдлын дэд хорооны дүгнэлтийг Н.Энхболд гишүүн танилцуулав. Тэрбээр “Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 29 дүгээр зүйлийн гурав дахь хэсэг, УИХ-ын тухай хуулийн 6.9.2 дахь хэсэг дэх заалт мөн хуулийн 6.13-т заасны дагуу Монгол Улсын Ерөнхий Прокуророос 2019 оны нэгдүгээр сарын 8-ны өдрийн 1. 93 тоот албан бичгээр УИХ-ын гишүүн Д.Дамба-Очирын бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх санал ирүүлснийг УИХ-ын Халдашгүй байдлын дэд хороо нэгдүгээр сарын 9, 10-ны өдрийн хуралдаанаар 100 хувийн ирцтэй хэлэлцсэн. УИХ-ын гишүүний Халдашгүй байдлын дэд хорооны хуралдаанаар Улсын Ерөнхий Прокурорын саналыг хэлэлцэхтэй холбогдуулан хуралдааныг хаалттай явуулсан. Асуудлыг хэлэлцэх үед Улсын Ерөнхий прокурорын саналтай холбогдуулан гишүүд асуулт асууж, хариулт авч байр сууриа илэрхийлсэн. Дэд хорооны хуралдаанаас нэгдүгээрт, Улсын Ерөнхий прокуророос ирүүлсэн түдгэлзүүлэх асуудал болон гишүүдийн өгсөн тайлбараас тодруулж нэг мөр болгох асуудал цөөнгүй байна. Хоёрдугаарт, АТГ-аас гишүүдийг тус бүр нэг удаа гэрчээр дуудан байцаасан байх ба эдгээрт мөрдөн байцаах явцад саад учирсан гэх зүйл харагдахгүй байна. Гуравдугаарт, уг асуудлын шалгалт дуусаагүй байх тул энэ удаад гишүүний бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх боломжгүй байна гэсэн санал дүгнэлт, үндэслэлээр УИХ-ын гишүүн Д.Дамба-Очир бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх Улсын Ерөнхий прокурорын саналыг хуралдаанд оролцсон гишүүд санал нэгтэйгээр дэмжээгүй болно” гэв.

Үүний дараа асуулт асуух гишүүд асуулт асуув.

О.Баасанхүү гишүүн “Д.Дамба-Очир гишүүн бид хоёр нэг тойргоос сонгогдсон. Д.Дамба-Очир гишүүн хэвлэлд 30-иад гишүүн байхад намайг намхан, даруухан, тэмцэгч  болохоор авч явах гээд байна гэж ярьсан. Үнэн байх л даа. Нүдэнд хэд хэдэн аюултай зүйл харагдсан. Би Д.Дамба-Очир гишүүнийг ийм зүйл хэлсэн гэхэд итгэхгүй байна. Хулдаа байх гэж бодож байна. Хэвлэлээр Х.Нямбаатарын тухай гарсан шүү дээ. Үнэн худлыг нь мэдэхгүй байна. Тэр хүнийг яагаад оруулж ирэхгүй байна. Тэр их л ноцтой доо. Давуу байдал гээд хүн өөрийн байшингаа зээл авах гэж байгаа хүнд өгч байна гэдэг чинь аюултай. Хоёрдугаарт Я.Содбаатар, Ж.Энхбаяр байна. Тэд нарыг оруулж ирэхээс айгаад байгаа юм уу эсвэл Д.Дамба-Очир гишүүнийг дээрэлхээд байгаа юм уу. Би шулуухан хэлье. Би Д.Дамба-Очиртой нэг тойрог учир өмөөрч байна. Энэ хүн өөрийгөө өмгөөлөөд янз бүрийн юм яриад хэвлэлээр эд шиг том компанитай гэж ярьж чадахгүй, Сүхбаатарын талбай дээр гараад шударга ёс гээд явах хамаатан садангүй. Шулуухан л хэлье. Мөн араас нь дэмжих ах шиг Ерөнхий сайд, Ерөнхийлөгчгүй. Шударгаар явж байгаа хүн шүү дээ. Яагаад энэ хүнийг заавал дөрөв дотроо оруулаад байгаа юм бэ. Би яагаад энэ хүнийг ганцааранг нь онцгойлон харж байгааг ойлгохгүй байна. Ямар ч асуудалгүй даруухан, шударга, байнгын хорооны даргыг чирээд аваад явна гэхээр гайхаад байгаа юм. Би тойргийнхондоо юу гэж хэлэх юм бэ. Шударга ярьдаг шүү дээ гэвэл би яах юм бэ.

М.Энх-Амгалан “Дөрвөн гишүүн оруулж ирсэн нь гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал тогтоогдлоо гэж санал оруулж ирсний дагуу прокурор хянаад энэ шийдвэрийг гаргасан юм. Түүнээс биш Д.Дамба-Очир гишүүнийг шударга ярилаа гэж ямар нэгэн шалтгаанаар онцолж үзсэнгүй” гэв.  

Р.Хишигжаргал