Өнөөдөр бол Нийтийн албан тушаалтнууд хөрөнгө, орлогын мэдүүлгээ АТГ-т мэдүүлж дуусах сүүлийн өдөр. Авлигатай тэмцэх газрыг байгуулсны дараа манай улс анх 2007 оноос төрийн албан хаагчдын хөрөнгө орлогын мэдүүлгийг авч эхэлсэн байдаг. Тухайн үед хуулийн дагуу 59 мянга гаруй төрийн албан хаагч хөрөнгө орлогын мэдүүлгээ өгдөг байсан бол 2014 оноос өөрчлөлт орж энэ тоо даруй 20 мянга гаруйгаар буурсан байдаг юм. Харин эдгээр албан хаагчид, албан тушаалтнууд хуулийн дагуу хөрөнгө орлогоо худлаа мэдүүлбэл хүлээлгэх хариуцлагыг хуульчилж өгсөн байдаг билээ. Гэхдээ хөрөнгө орлогын мэдүүлэг авч эхэлсэн энэхүү 12 жилийн туршид ХОМ буруу мэдүүлсэн шалтгаанаар төрийн өндөр албан тушаалтнууд хариуцлага хүлээж байгаагүй юм. Үнэхээр тэд хөрөнгө орлогоо тийм өө сэвгүй, хуулийн дагуу мэдүүлдэг үү гэвэл үгүй юм. Харин хариуцлагаас л бултаж үлдэж чаддаг билээ. Хамгийн сүүлийн жишээ гэхэд УИХ-ын дэд дарга Л.Энх-Амгалан хуулийн хэллэгээр өөрийн хамаарал бүхий этгээдийн, энгийнээр бол эхнэрийнхээ эзэмшдэг компанийг өөрийн хөрөнгө орлогын мэдүүлэгтээ огт тусгаагүй нь ил болоод байна. Л.Энх-Амгалан гишүүний эхнэрийг М.Сэржмядэг гэдэг бөгөөд тэрбээр “Таван лус” ХХК үүсгэн байгуулагч, хувьцаа эзэмшигч гэдгийг opendata.burtgel.gov.mn –ээс харж болно. Гэсэн ч Л.Энх-Амгалан гишүүн энэ тухай өөрийн ХОМ-тээ огт тусгаж байгаагүй байдаг юм. Энэ тухай УИХ-ын дэд дарга Л.Энх-Амгалан өөрийн твиттэр хуудсаар дамжуулан “Улстөрчийн хөрөнгө, орлого “шилэн” байх ёстой. Энэ компани ямар ч хөрөнгөгүй, үйл ажиллагаа явуулаагүй, Х тайлантай олон жил болж байгаа компани гэдгийг мэдэгдье. Монгол Улсын хэмжээнд Х тайлантай 70 мянган аж ахуйн нэгж байгаагийн нэг. Хууль зөрчсөн бол хариуцлага хүлээхэд бэлэн” гэсэн юм.

Хэдийгээр УИХ-ын дэд дарга эхнэрийнхээ хувь эзэмшдэг компанийг ХОМ-тээ тусгаагүй шалтгаанаа Х тайлангаар цагаатгаж байгаа ч хуулиар бол бүгдийг нь мэдүүлэх ёстой байдаг. Тэгэхээр Л.Энх-Амгалан гишүүн “Х” тайлангийн ард зэмгүй үлдэх үү, эсвэл? гэдэг асуулт хариултгүйгээр хэд удаан байхыг харах л үлдэж байх шиг байна.

С.Нацагтовуу