Татварын багц хуулийн төслийг танилцуулах олон нийтийн хэлэлцүүлэг болж байна.

Хэлэлцүүлэгт төсөв, татварын чиглэлээр мэргэшсэн эрдэмтэн судлаач, төрийн болон төрийн бус байгууллагын төлөөлөл оролцож байна. Энэ хүрээнд Монгол Улсын Засгийн газраас УИХ-ын 2018 оны хаврын ээлжит чуулганы хугацаанд өргөн мэдүүлсэн татварын багц хуулийн үзэл баримтлал, шинэчлэлийг тал бүрээс нь харж, санал бодлоо нээлттэй илэрхийлэх юм.

УИХ-ын хуралд өргөн мэдүүлсэн татварын багц хуулийн талаар Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатар товч танилцуулга хийлээ. Тэрбээр “Татварын багц хуулийн төслийн хүээнд Бизнесийн орчныг сайжруулах, олон улсын татварын харилцааг боловсронгуй болгох зэрэг зорилтыг тавьсныг та бүхэн мэднэ. Монгол Улсын гадаад дотоод худалдаа нэмэгдсэн. Олон улсын түвшинд үйл ажиллагаа явуулдаг аж ахуйн нэгжүүд үйл ажиллагаа явуулж байна. Эдгээрийг Олон улсын татварын тухай хуультай нийцүүлэх, татвартай холбоотой мэдээллийг авдаг байх орчныг хуульд суулгах зайлшгүй шаардлагатай. Тиймээс татвар төлөгчийн эрх ашгийг хамгаалах өөрчлөлтүүдийг уг хуульд оруулж өгсөн. Сангийн яамнаас 2019 онд гааль татварын шинэчлэлийг хийхэд голлон анхаарч ажиллаж байна. Тус хуулийг УИХ-д өргөн бариад 10 орчим сар өнгөрлөө. Хэрэв Татварын багц хууль батлагдвал 30 орчим журам гарах бөгөөд уг хуулиудыг тайлбарласан ном хийх шаардлагатай болно. Өөрөөр хэлбэл, хуулийг нэг л янзаар тайлбарладаг орчныг бүрдүүлнэ. Мөн Татварын багц хуультай холбогдуулан 39 удаагийн хэлэлцүүлгийг зохион байгуулсан. Хөрөнгө оруулагч, олон улсын байгууллага, иргэдийн төлөөлөл, төрийн бус байгууллага зэрэг байгууллагуудтай уулзаж ярилцсан.

Судлаач, эрдэмтэн, бүх аймгийн татварын байгууллагын төлөөллүүдтэй уулзлаа. Олон санал дэвшүүлсэн ч бүх саналыг уг хуульд тусгах боломжгүй. Хөрөнгө оруулалт, бизнесийг дэмжих чиглэлээр таван зүйл бий. Тухайлбал, Жижиг, дунд бизнесийг дэмжих чиглэлээр оруулж өгсөн. Жилийн борлуулалтын орлого нь 1.5 тэрбум төгрөгөөс бага бол төлсөн татварынхаа 90 хувийг буцааж авна. Аж ахуйн орлогын албан татварын босго гурван тэрбумыг зургаан тэрбум төгрөг  болгож өсгөсөн. Хөрөнгө оруулалт нөхөх боломжийг бий болгосон. Эх үүсвэрийн зардлыг бууруулахад дэмжлэг болох заалтыг оруулсан. Арилжааны банкны зээлийн хүүгийн орлогод ногдох татварыг таван хувьд болгож, буулгасан” гэлээ.

Ингээд хуулийн төслийг хэлэлцэх хурал түр завсарлалаа.

Б.Лхам