АН эрх барьж байх үед Засгийн газрын гишүүд нь долоо хоног бүр ямар нэгэн асуудлаар мэдээлэл хийдэг байв. Үүн шиг энэ парламентад байсхийгээд мэдээлэл хийдэг таван гишүүн бий болов. Тэдгээр нь Т.Аюурсайхан, Ж.Батзандан, Х.Нямбаатар, Л.Болд, Л.Оюун-Эрдэнэ нар.

Нам харгалзахгүй эхэлсэн тэдний нэгдэл эхэндээ МАНАН, “60 тэрбум”-ын гэх схемийн эсрэг зогссон. Төв талбайд хэдэнтээ жагсаал зохион байгуулсан. Ард түмэн ч алга ташин хүлээн авч, тэднийг дэмжсэн нь хоёр сарын өмнөх үйл явдал.

Үр дүнд нь М.Энхболдыг УИХ-ын даргын албан тушаалаас буулгаж, зарим нэг нь сайд болон дэвшиж билээ.

Гэтэл УИХ-ын дарга асан М.Энхболдыг огцруулахаас эхэлж, эв санаагаа нэгтгэсэн тэдний тэмцэл юм, юм руу үсчин ордог, таалагдахгүй бол эсэргүүцдэг, шүүмжилдэг, дардаг жишиг тогтооход хүргэж байх шиг. Ингэж бичих болсон шалтгаан нь өнөөдөр хийсэн мэдээлэлтэй нь холбоотой. Юу гэхээр уг таван гишүүн Улсын ерөнхий прокурор Б.Жаргалсайхан болон нийслэлийн Засаг дарга С.Амарсайхан нарт шаардлага хүргүүлэхээр болов.

Энэ тухай УИХ-ын гишүүн Т.Аюурсайхан “Өнөөдөр Ерөнхийлөгчөөс АТГ-ын дарга болон ерөнхий шүүгчид хоёр хүний нэрийг өгсөн. Энэ бүгдэд олон нийт дуу хоолойгоо хүргэхийг хүсч байна. Бидний тавьж байгаа өөрчлөлт шинэчлэлтийг хийгээд явах хүн мөн үү гэдэгт хяналт тавихыг хүсэж байна. Тийм учраас эдгээр хүмүүсийг томилохдоо нийтийн сонсгол хийх ёстой гэж үзэж байна” гэв.

Харин Ж.Батзандан гишүүн “Иргэд хуулийн байгууллагын удирдлагуудаар хэн томилогдохыг анхааралтай ажиглаж байгаа. Үнэ тогтворжуулах хөтөлбөр болон Тусгай сангуудын зарцуулалтыг шалгах шаардлагыг Б.Жаргалсайхан прокурорт хүргүүлж байна. Хоёр дахь шаардлагыг хотын дарга С.Амарсайханд хүргүүлнэ. Сүхбаатарын талбайн урд талын газар, Хүүхдийн паркын газар, хууль бусаар эрх мэдлээ ашиглаж өгсөн нийслэлийн газрын зөвшөөрлийг цуцлахыг шаардаж байгаа юм” хэмээв.

Мөн “Шинээр УИХ-аас томилох албан тушаалтнуудыг томилгооны сонсгол хийж томилдог болъё. Тогтолцоог нь өөрчлөхгүй бол хүнийг хүнээр солиод үр дүн гарахгүй. Ерөнхий прокурорыг томилсон хүндээ үнэнчээр үйлчилдэг байдлыг өөрчлөх шаардлагатай байна. Засгийн газар яаралтайгаар УИХ-д тогтолцоог өөрчилсөн хуулийн төслийг оруулж ирэх байх” гэдгийг Х.Нямбаатар гишүүн хэлнэ лээ.

Түүний араас УИХ-ын Л.Болд “С.Зоригийг хөнөөсөн хэрэгт буруутгагдсан этгээдүүдийг эрүүдэн шүүсэн бичлэгийг олон нийтэд үзүүлэх ёстой. С.Зориг агсны хэрэг бол хууль хяналтын байгууллагын удирдлагууд оролцсон маш том хэрэг. Үүнийг илчлэх ёстой. Ард түмэн үүнийг тэсэн ядан хүлээж байгаа. Улсын ерөнхий прокурорт шалгуулахаар 18 хэргийг багцалж явуулж байна. С.Зориг агсны хэргийг шүүж байсан, аль нэг шатны шүүхэд шүүгчээр оролцсон болон “Эрдэнэт” үйлдвэрийн хулгай луйврын хэрэгт нэр нь орсон бол ерөнхий шүүгчид нэр дэвшүүлэхгүй” гэсэн юм.

Эдгээр гишүүний тавьсан шаардлага нэг талаараа зөв байж болно. Гэхдээ хуулийн дагуу хийх ёстой томилгоо бүрийг шүүрэн авч, олон нийтээс оноо цуглуулах арга хэрэгслээ болгож буй нь зүйд хэр нийцэх бол зөв жишиг мөн үү гэдэг нь эргэлзээтэй. Цаашлаад хараат бусаар, гагцхүү хуулийн дагуу шийдвэр гаргах учиртай Улсын ерөнхий прокурор Б.Жаргалсайханыг ажлаа аваад удаагүй байхад нь тодорхой шаардлага хүргүүлж, тэр дагуу нь ажиллахыг “үүрэг”-дэж буйг юу гэж ойлгох вэ. Тэгээд ч нийслэлийн Засаг дарга гэдэг УИХ-ын гишүүдээс өгсөн заавар, шаардлагын дагуу ажилладаг субъект биш ээ. Чиг үүрэг, бүрэн эрхээ хэрэгжүүлэхийг зохицуулсан тусдаа хууль журамтай, түүнд нь хяналт тавьдаг ИТХ гэж бий.

Б.Жаргалсайханыг Улсын ерөнхий прокурорт дэмжих эсэх асуудлыг хэлэлцэх үеэр дээрх таван гишүүн асуулт асууж, зохих хариултаа авсан уу гэвэл авсан. Бүгдээрээ болохгүй бүтэхгүй юмыг засч, сайжруулах талаар саналаа хэлж, захиасаа хэлээгүй гэж үү. Гэтэл гэнэтхэн АТГ-ын удирдлагуудыг томилох эсэх асуудлаар нээлттэй сонсгол явуулахыг шаардаж эхэлсэн нь хачирхалтай. Уул шугамандаа Авлигатай тэмцэх газрын дарга, дэд даргыг хараахан чөлөөлчихөөгүй, орных нь хүнийг ч нэр дэвшүүлээгүй байгаа. Хуулийн нэмэлт, өөрчлөлт, эрхзүйн үндэслэлээр гарах учиртай ҮАБЗ-ийн зөвлөмж ч УИХ-д ирээгүй байна.

Тийм атал өргөн барьчихсан, өнөө маргаашгүй хэлэлцэх юм шиг “Томилгооны сонсгол явуулах тухай” албан бичигт 19 гишүүнээр гарын үсэг зуруулан яаран хүргүүлсний цаана хэний ямар ашиг сонирхол нуугдаж байна вэ.

Эсвэл эдгээр таван гишүүн ямар ч аргаар хамаагүй Монголын төрийн "Таван Өрлөг" болохоор эргэж, буцалтгүй шийдчихэв үү.

Угтаа бол “60 тэрбум”-ын парламент гэж шүүмжлэхдээ тулбал МАН-аас квот өвөртөлж, сонгуульд нэр дэвшин сонгогдсон Т.Аюурсайхан, Х.Нямбаатар, Л.Оюун-Эрдэнэ нар тэдний л төлөөлөл, “60 тэрбум”-ынхан.

Сайн хүн болох гээгүй л юм бол Л.Болд МАНАН-гийн дэглэмийн үед хоёрантаа сайдаар ажиллаж байсан нэгэн.

Ж.Батзандан гишүүн ч төрсөн ахыгаа агентлагийн даргын албан тушаалаас эхлээд Төрийн нарийн бичгийн дарга болж дэвшихэд нь хүртэл их, бага хэмжээгээр нөлөөлсөн байж таарна. Еэвэнгийн хоёр тал гэдэг шиг тэд бусдынхаа адил намынхаа хишгийг хүртсэн, хүртэж яваа хүмүүс. Хариуцлагаа хамтдаа үүрэх эд эс нь. Юу үнэн гэвэл энэ үнэн.

Г.Сонор