Олон улсын парламентын удирдах зөвлөлөөс "Монгол Улсын дээд шүүхийн шийдвэрээр, 2017 онд эцэслэн шийдвэрлэсэн С.Зоригийг хөнөөсөн хэргийн шүүн таслах ажиллагаа нь хүний эрхийн хэмжүүр болон шударга шүүхийн зарчимд нийцээгүй" хэмээн үзжээ. Тиймээс тус зөвлөл уг хэргийг шударга шүүхээр шийдвэрлэх, цаашид ч шийдвэрлэнэ гэдгийг баталгаажуулах үүднээс УИХ дэргэдээ парламентын хянан шалгах чиг үүргийг хэрэгжүүлэх шинэчилсэн хороо байгуулахыг уриалжээ. Энэ дагуу УИХ-ын тухай хуулийн 25 дугаар зүйлийн 25.1 дэх хэсэгт зааснаар, С.Зоригийг хөнөөсөн хэргийг судалж, санал дүгнэлт боловсруулан чуулганы нэгдсэн хуралдаанд танилцуулах үүрэг бүхий Түр хороо байгуулахаар болсон юм.

Тогтоолын төслийг УИХ-ын гишүүн Ж.Батзандан, Л.Болд, Ц.Нямдорж, Л.Оюун-Эрдэнэ, Я.Санжмятав, А.Сүхбат нар санаачлан, боловсруулсан байна. Ийнхүү тэдний санаачилсан тогтоолын төслийг өнгөрөгч пүрэв гарагийн УИХ-ын нэгдсэн чуулганы хуралдаанаар хэлэлцэж УИХ-ын гишүүдийн 88.6 хувь дэмжиж баталсан юм. Тогтоолын төсөлд тусгагдсанаар Түр хорооны бүрэлдэхүүнд УИХ-ын гишүүн Л.Болд, Ж.Батзандан, Я.Санжмятав, Ц.Нямдорж, А.Сүхбат, Ө.Энхтүвшин, Х.Нямбаатар нар багтсан юм.

Түр хорооны ажил эрчтэй эхэлж буйг гэрчлэх мэт ТЕГ-ын дарга Б.Хурцыг баривчлан цагдан хорьсноор хэргийн учиг удахгүй тайлагдах болов уу гэсэн горьдлогыг иргэдэд төрүүлээд авав.

Үүний дараагаар УИХ-ын гишүүн З.Нарантуяа Малын хулгайтай тэмцэх хуулийн төсөл санаачилсан мэдэгдсэн юм. Энэ талаар тэрбээр "Хөдөө орон нутгийн малчид гурван зүйлд санаа зовж байна. Үүнийг нь УИХ-ын гишүүд анхааралдаа аваач гэдгийг хэлж байна. Тэр нь бэлчээрийг доройтол, малын гаралтай түүхий эд боловсруулах үйлдвэр байгуулах. Тэр дундаа малын хулгайг бууруулах чиглэлд онцгой анхаарал хандуулаач гэж байна. Иймд одоогийн мөрлөгдөж байгаа Эрүүгийн хууль, Зөрчлийн тухай хуулийг сайжруулах шаардлагатай байна. Тухайлбал, Эрүүгийн хуулийн 17.1.3, 17.12-р зүйлд өөрчлөлт оруулах, Зөрчлийн хуулийг сайжруулах шаардлага байна. Одоогийн хуульд зааснаар бод мал найм, бог мал 24 хулгайлсан бол эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэдэг. Энэ тоонд хүрэхгүй бол албадан хөдөлмөр, хөл хорио тогтоох арга хэмжээ авдаг. Ийм хариуцлага хүлээлгэх нь хангалтгүй. Бид хуулийг сайжруулахдаа иргэдийн санал, хүсэлтийг авна" гэсэн юм.

Хэрвээ З.Наратуяа гишүүний санаачилсан хууль батлагдвал малчдад томоохон дэмжлэг болох нь гарцаагүй. Учир нь Эрүүгийн хуулийн шинэчилсэн найруулга 2017 оны долдугаар сарын 1-нээс хэрэгжиж эхэлснээс хойш малын хулгай огцом нэмэгдсэн судалгаа бий. Түүнчлэн малаа хулгайд алдсан иргэдийн маш цөөн хувь нь хохирлоо барагдуулаад буй. Эндээс түүний санаачилсан хууль батлагдах магадлал өндөр юм.

УИХ-ын гишүүд байгаль орчноо хамгаалсан хуулийг хэлэлцэх ёстой гэдэгт дуу нэгтэйгээр санал нэгдсэн нь  А.Сүхбат гишүүнийг бараг уйлуулах шахсан юм. Тодруулбал, А.Сүхбат гишүүний санаачилсан Ус бохирдуулсны төлбөрийн тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслийг УИХ-аар хэлэлцэхийг дэмжсэн юм. Тэрбээр уг хуулийг хэлэлцэхийг дэмжсэн гишүүн бүрт "Баярлалаа" хэмээн гар барьснаас үзвэл ихэд талархаж буй нь харагдав. Сануулахад өмнө тэрбээр "Туул гол бол монголчуудын амин сүнс. Энэ голд хорлон сүйтгэх ажиллагаа хийсэн гэхэд болно. Учир нь Туул голыг Тэрэлжийн жуулчны баазууд бохирдуулж байна. Бүгд нүхэн жорлонтой. Туул голоос ундаалсан малын арьс нь өмөрч унаж байна. Тэр малын махыг иргэд идэж байна. Тиймээс Туул голоос ундаалсан малын мах, бусад бүтээгдэхүүнийг худалдаанд гаргахгүй гэдэг асуудлыг удахгүй Засгийн газарт оруулж ирнэ. Мөн голын загаснууд бүгд эм сүвтэй болсон" гэж хэлсэн нь олон анхаарлыг татсан билээ.

Ерөнхийлөгч Х.Баттулга БНХАУ-ын дарга Си Жин Пиний урилгаар “Бүс ба зам” дээд түвшний уулзалтад оролцохоор энэ сарын 24-нд БНХАУ-руу хүлгийн жолоо залсан. Энэхүү айлчлал нь Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын БНХАУ-д хийж байгаа анхны уулзалт гэдгээрээ онцлогтой.

“Бүс ба зам” олон улсын хамтын ажиллагааны дээд түвшний хоёр дахь удаагийн чуулга уулзалтаар төлөөлөгчдийн тэргүүд дугуй ширээний уулзалтад оролцохоор төлөвлөсөн. Тэгвэл энэ сарын 25-ны өдөр БНХАУ-ын дарга Си Жин Пин, Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга нар албан ёсны хэлэлцээр хийлээ. Хэлэлцээний хүрээнд хоёр улсын худалдаа эдийн засгийн хамтын ажиллагааны хүрээнд гэхэд БНХАУ-аас Монгол Улсад олгосон буцалтгүй зээл, тусламжийг богино хугацаанд үр дүнтэй хэрэгжүүлэхэд хоёр талаасаа анхаарч, зөвхөн уул уурхайн бүтээгдэхүүн бус нэмүү өртөг шингэсэн, түүний дотор хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүний экспортыг нэмэгдүүлэхэд голчлон анхаарч ажиллахаар болсон юм. Тухайлбал, Монгол Улсын баруун бүсээс Хятадад экспортлох махны хориг, улсын зүүн болон баруун бүсээс хөдөө аж ахуйн гаралтай бүтээгдэхүүнийг экспортлох нөхцөлийг бүрдүүлэх зэрэг саналыг БНХАУ-ын дарга Си Жин Пин хүлээн авч, энэ хүрээнд ажлын хэсэг гарган тодорхой ахиц гаргахаа илэрхийлсэн юм. Мөн Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын дэвшүүлсэн “Зүүн хойд Азийн цахилгаан эрчим хүчний нэгдсэн супер сүлжээ” бүс нутгийн байгууллагыг бий болгох санаачилгыг БНХАУ дэмжиж буйгаа илэрхийлсэн. Энэхүү төслөөс гадна ОХУ болон БНХАУ хооронд байгалийн хий дамжуулах шугам, төмөр замын дамжин өнгөрөх тээврийн хамтын ажиллагааны хэлэлцээр, зарим боомтын ажиллах цагийг уртасгах зэрэг хоёр орны худалдаа эдийн засаг, гурван талт хамтын ажиллагаа, соёл боловсрол, олон улс, бүс нутгийн зэрэг өргөн сэдвээр албан ёсны хэлэлцээ хийсэн юм.

Р.Хишигжаргал