Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Хэнтийн 42 дугаар тойргийн нөхөн сонгуульд нэр дэвших эсэх нь тодорхойгүй энэ цаг үед олон нийтийн ой тоонд хамгийн их хадагдаж байгаа нэг зүйл нь түүний өрсөлдөгч “хэн” байх тухай. Хэнтийн АН-ын хорооны шийдвэрээр Засаг дарга асан Ж.Оюунбаатарыг, МАХН-ын Бага хурлаас намын дарга Н.Энхбаярыг нэр дэвшүүлэх хүртэл. Улс төр, нийгмийн хүрээнд МАН-ын дарга У.Хүрэлсүхийг нэр дэвшүүлэх тухай таамаг хөвөрч буйгаас бус Бага хурлаас түүнийг албан ёсоор нэр дэвшигчээр сонгож батламжлаагүй болохоор тэр болов уу. Гэхдээ У.Хүрэлсүх нэр дэвших үү. Дэвшсэн тохиолдолд ялах уу. Цаашлаад улс төрийн нөхцөл байдал хэрхэн эргэх бол... Үүнд Цэцийн шийдвэр хамаарах уу гэдэг нь өнөөдөртөө таамаг төдий асуудал. Энэ бүгд өнөөдөртөө эргэлзээ, таамаг төдий л асуудал юм. Гагцхүү Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийг намаас нь нэр дэвшүүлж, Хэнтийн 42 дугаар тойргийн нөхөн сонгуульд илгээсэн тохиолдолд юу болох талаар Непко судалгааны төвөөс нэгэн судалгааг гаргажээ.

Улстөрчид өөрсдөө захиалдаг, хэн хаанаас оролцдог нь тодорхой атлаа тоон мэдээлэлд үндэслэдэг олон арван судалгааны хажууд Непко-г арай ханатай гэж харж болохоор байна. Учир нь “Олон нийтийн санаа бодлын судалгаа” нэртэй уг судалгаанд Дарханаас 100, Хэнтийгээс 400, Улаанбаатараас 1080 нийт 1580 иргэнийг түүвэрлэн хамруулжээ. Судалгаа гаргагчдын зүгээс хүн ам зүйн онцлог бүрийг хувьд тусгайлан авч үзэж, нийслэлийн зургаан дүүрэг болон Дархан-Уул, Хэнтий аймгийг сонгосон тухайгаа тайлбарлажээ. Хүн амын нягтаршил, оршин суугаа орчных нь онцлогоос харвал Улаанбаатар, Дархан-Уул аймгийг сонгосон нь мэдээж ортой, өөрөөр хэлбэл үнэнд илүү дөхөж мэдэх.

Нэгэнд нь хүн амынх нь талаас дээш хувь оршин сууж, тэр хэрээрээ улс орны хөгжлийн өнгө төрхийг тодорхойлдог бол нөгөөхийг нь Улаанбаатарын дараа орох хотын хэмжээнд тодорхойлдгоороо онцлог.

Харин удахгүй болох нөхөн сонгуулийн үр дүн хэрхэн гарахыг урьдчилан таамаглах зорилгоор зориуд Хэнтий аймгийг судалгаанд хамруулсан байх талтай. Энгийн нэгэн түүвэр судалгаанд хамрагдсан иргэдийн 44 хувь нь дээд, 34 хувь нь бүрэн боловсролтой, үүний 55 хувь нь 31-51 насныхан байна. Нэг үгээр сонгуулийн хамгийн идэвхтэй насныхан гэсэн үг.

Сонирхолтой нь, улстөрчдийн иргэдээс авч буй дэмжлэг болон тэдний рейтингээр У.Хүрэлсүх 59, Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга Л.Оюун-Эрдэнэ 50 хувьтайгаар бусдыгаа төө илүү орхисон байх юм. Олон нийтээс хамгийн их дэмжлэг хүлээх болсон Ерөнхийлөгч Х.Баттулга дөнгөж 42 хувьтай гарчээ. Нөгөөтэйгүүр, иргэдээс хамгийн сөрөг үнэлгээ авсан улстөрчөөр АН-ын дарга С.Эрдэнэ тодорч, Ерөнхийлөгч Х.Баттулга удаалсан бол МАХН-ын дарга Н.Энхбаярт иргэд сөрөг үнэлгээ өгчээ. Хамгийн сонирхолтой гэж хэлж болохоор судалгаа нь “Улстөрчдийг иргэдээс авч буй цэвэр дэмжлэгийн хувиар нь эрэмбэлж харуулсан судалгаа байна.

Үүнд Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийнх нь 31 хувиар эерэг үнэлгээтэй гарсан бол Ерөнхийлөгч Х.Баттулга, гишүүн Л.Болд, УИХ-ын дарга Г.Занданшатар, З.Энхболд дарга, МАХН-ын дарга Н.Энхбаяр, АН-ын дарга С.Эрдэнэ нар -1 хувиас -43 хувь хүртлээ урууджээ.

Түүнд дөхөх ганц хүн нь Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга Л.Оюун-Эрдэнэ 23 хувьтай байгаа юм. Бүр цаашлаад Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх нэр дэвшсэн тохиолдолд иргэдийн 35 хувь нь дэмжиж саналаа өгөхөө илэрхийлжээ. Судалгаанд тулгуурласан таамаг гэхээсээ тэр өнөөдөртөө "Босоо" байгаа хэрэг.

Ийн бичих болсныг хэд хэдэн шалтгаанаар тайлбарлаж болох юм. Тэрбээр Ерөнхий сайд, МАН-ын дарга болсныхоо дараа шударга бус үйлдэл бүхэнтэй тэмцэхээ илэрхийлсэн. Түүнийгээ хэрэгжүүлсэн үү хэрэгжүүлсэн. Ингэхдээ “60 тэрбум”-ын гэх хэрэгт нэр холбогдсон УИХ-ын дарга асан М.Энхболдыг, УИХ дахь МАН-ын бүлгийн дарга асан Д.Хаянхярваа нарыг ээлж дараалан албан тушаалаас нь буулгасан. Үүгээр дамжин төрийн албан дахь сахилга бат, хариуцлагын асуудал давхар сөхөгдсөн билээ.

Одоо ч түүний шударга бустай тэмцэх тэмцэл нам гэлтгүй хариуцсан албан тушаалынх нь хүрээнд төрийн албанд өрнөж байна. Үүгээрээ тэрбээр ард түмэнд таалагдаж, тэр хэрээрээ олон жил бугшсан асуудалд салхи оруулж эхэлснийг Непко-гоос хийсэн түүвэр судалгаа харуулж байна. Цаашлаад Ерөнхий сайд, намын даргын давхар албатай түүнээс хүлээх зүйл олон бийг судалгааны үр дүн бэлхнээ харуулах шиг. Өнөөдөртөө гэж хэлэхэд Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Хэнтийн 42 дугаар тойрогт нэр дэвших болзлоо хэдийнэ хангажээ.

С.Сүлд