Ерөнхий сайд асан М.Энхсайханыг Авлигатай тэмцэх газраас дуудан тайлбар мэдүүлэг авсныхаа дараа баривчилж, цагдан хорих 461 дүгээр ангид саатуулжээ. Тус газрын Мөрдөн шалгах хэлтсээс түүний гэрт гэрт нэгжлэг хийж, улмаар цагдан хорьж шалгах шаардлагатай гэж үзсэн бололтой.

М.Энхсайхан нь Ч.Сайханбилэгийн танхимд Монгол Улсын сайдаар Тавантолгойг эдийн засгийн эргэлтэд оруулах Ажлын хэсгийг ахалж байсан билээ. Улмаар Монгол, Хятад, Япон гэсэн гурван улсын хамтарсан консорциумтай хийх гэрээ, хэлэлцээ Засгийн газрын төвшинд гарын үсэг зурахаар зэхэх үеэр тухайн үед УИХ-ын даргаар ажиллаж байсан З.Энхболд хаврын чуулганы нээж үг хэлэхдээ “Хэрэв Тавантолгойн ордыг ашиглах гэрээ, хэлэлцээрийг УИХ-аар хэлэлцүүлэхгүйгээр өнөөдөр гарын үсэг зурах шийдвэр гаргасан, гарын үсэг зурахаар оролдсон сайд нарт хариуцлага тооцон огцруулах болно гэдгийг мэдэгдье” хэмээгээд зогсоож байв.

Хариуд нь сайд М.Энхсайхан “Ерөнхий сайд Сайханбилэг УИХ-ын чуулганы “битүүний шөнө” ард түмэндээ хандаж, томоохон төслүүд, түүний дотор зургаан жил ярьж байгаа Тавантолгой төсөл гацаанаас гарч, хэлэлцээ амжилттай өндөрлөж байгаа тухай, асуудлыг Засгийн газрын ээлжит хуралдаанаар авч хэлэлцэх гэж байгаа тухай мэдээг дуулгасан билээ.

Харамсалтай нь чуулганы “шинийн нэгний өглөө” УИХ-ын дарга З.Энхболд УИХ-ын чуулганы хуралдааныг нээж хэлсэн үгэндээ Тавантолгой төслийн хэлэлцээний нөхцөл байдлыг буруу ойлгуулах тун хариуцлагагүй мэдэгдэл хийлээ. Тухайлбал, “Нэг улсын хөрөнгө оруулалтыг нийт хөрөнгө оруулалтын гуравны нэгээс ихгүй байлгах “ гэсэн аюулгүй байдлын баримтлалын заалтыг зөрчиж байна гэсэн нь бодит үнэнд нийцэхгүй юм. Энэ тооцоог Ажлын хэсэг гаргаж Засгийн газар, ҮАБЗ-д танилцуулсан бөгөөд дээрх заалт зөрчигдөхгүй. Төмөр замд Засгийн газраас оруулсан хөрөнгийг “МТЗ ХК-ын зардлыг шалгасны дараа төлөх” гэдгийг хүлээж авахгүй гэж байгаа нь олон улсын бизнесийн стандартад нийцэхгүй бөгөөд хэрвээ буруу ашиглагдсан хөрөнгө мөнгө илэрвэл түүнийг Хөрөнгө оруулагч хариуцах тулгалт хийх нь авлигалтай тэмцэх болон шударга ёсонд үл нийцнэ.

Өөр бусад тавьсан асуудлууд нь гэрээг буруу ойлгосон З.Энхболдын зөвлөхийн албатуудын чадамжтай холбоотой гэж бодож байна.

Хөрөнгө оруулагчтай гэрээг байгуулах хууль эрх зүй Засгийн газарт хүрэлцээтэй. ҮАБЗ-өөс өгсөн зөвлөмжийн дагуу Засгийн газар асуудлаа хэлэлцэнэ гэдгийг үүгээр мэдэгдэж байна” гэж байлаа.

Улмаар Л.Эрдэнэчимэг нарын 40 гишүүн Тавантолгой нүүрсний ордыг ашиглах УИХ-ын тогтоолын төслийг санаачлан УИХ-д өргөн барьснаар энэ асуудал намжсан билээ.

Харин сонгуулийн үр дүнгээр МАН Засгийн эрхэнд гарч, М.Энхсайханыг Шведэд суух Элчин сайдаар томилсон ч Х.Баттулга Ерөнхийлөгч болсныхоо дараа түүнийг эгүүлэн татах албан бичгийг УИХ-д хүргүүлж, улмаар чөлөөлсөн байдаг. Ямартай ч, Оюу Толгойн хөрөнгө оруулалтын гэрээнээс эхлээд Тавантолгой тойрсон баривчилгаа энэ удаад Ерөнхий сайд асан М.Энхсайханаар үргэлжилж байна. Ингэснээр АТГ-аас Ерөнхий сайдаар ажиллаж байсан гурван ч хүнийг хорьж саатуулсан тохиолдол болж байгаа юм. Мөн Тавантолгойн гэрээ хэлцэлтэй холбогдуулж Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдоржоос тайлбар, мэдүүлэг аваад байгаа билээ.

Онцлоход М.Энхсайханыг Элчин сайдаас чөлөөлөхөөс өмнө тэрбээр Улсын ерөнхий хандаж захидал хүргүүлсэн байдаг. Захидалд “Миний бие Монгол Улсаас Шведийн Вант улсад суугаа элчин сайд бөгөөд надад эрүүгийн 1ХХХХХХХ2 дугаартай хэрэгт АТГ-ын байран дээр 2018 оны гуравдугаар сарын 26-ны өдөр ирж гэрчийн байцаалт өгөхийг Нийслэлийн прокурор Гадаад Харилцааны яамаар дамжуулж өгсөн юм. Гадаад харилцааны яамнаас өгсөн чиглэлийн дагуу АТГ-ын байцаагчтай утсаар холбогдож цаг хугацаанд нь очихоо мэдэгдсэн.

Нислэгээ гурав хоногоор хойшлуулж дурдсан цагт нь АТГ дээр ирсэн боловч уулзах учрах хүн гарсангүй. Тиймээс байцаагчид утсаар мэдэгдэж АТГ-ын жижүүрт ирсэн цаг, регистрийн дугаараа тэмдэглүүлсэн болно. Нийслэлийн прокурор Д.Ширэндэвийн мэдэгдэх хуудас нь хэрэг мөрдөн байцаах үүрэг бүхий АТГ-тайгаа уялдаа холбоогүй хийгдэж байгаагаас харахад уг шийдвэрт улс төрийн нөлөөлөл орсон юм боловуу гэсэн миний болгоомжлолыг лавшруулав” хэмээн бичсэн байдаг.

С.Гандөл