МАХН-ын дарга Н.Энхбаяр, нийслэлийн МАХН-ын хорооны дарга Э.Эрдэнэжамъян нар Үндсэн хуулийн, нэмэлт өөрчлөлтийн асуудлаар мэдээлэл хийлээ. Энэ үеэр МАХН-ын дарга Н.Энхбаяр “Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн төслийг  УИХ-д суудалгүй улс төрийн намууд, иргэний хөдөлгөөний байгууллагууд, ард түмний шууд оролцоотойгоор саналыг нь авах боломжтой гэж үзэж байна. Төлөөллийн ардчилал гэж байхгүй. Тийм учраас нийт ард түмнээрээ хэлэлцүүлэх нь зүйтэй. Хуулийн өөрчлөлтийг нэг нам дангаараа хийж болохгүй. Энэ бол хаана ч байхгүй жишиг. Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийг хийх гэж байгаа бол хийсэн шиг хийх буюу онолынх нь дагуу судалгаатай хийж хуулийн төсөлд орж буй заалт бүхэн хэдэн хүний эрх ашгийг хөндөх. Хэдэн хүнд өөрчлөлт авчрах вэ гэдгийг тодорхой тоо, баримттай илэрхийлж үндэслэлүүдээ гаргахыг хүсч байна. Төслөөр зөвхөн өндөр албан тушаалтнууд эрх мэдлээ хуваарилах, албан тушаалынхаа хугацааг уртасгах эсвэл богиносгох тухай асуудал огт биш. Хүн бүхэнд өр өгөөж өгөх хуулийн өөрчлөлт байх зарчимд нийцүүлэх ёстой. Ард түмний дунд чөлөөт, шударга  хэлэлцүүлэг зохион байгуулж түүнээс гарсан санал, зөвлөмжийг тусгаж шийдвэрлээч гэсэн гурван саналыг бид дэвшүүлсэн.

Байгалийн баялгийн асуудлыг тодорхой болгох хэрэгтэй. 27 жил бид байгалийн баялгийн талаар ярилаа, шүүмжиллээ. Хуулийн өөрчлөлтөөр байгалийн баялаг төрийн өмч хэвээрээ гэж үлдээх юм бол өмнө нь, хойно нь ямар ч үг бичлээ гээд иргэдэд өгөөжтэй шийдэл болж чадахгүй. Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийн төсөлд боловсрол, эрүүл мэндийн салбарт тулгамдаж буй асуудлыг хэрхэх вэ гэдгийг орхигдуулсан. Өнөөдөр олон хүн эмнэлгийн үйлчилгээг авч чадахгүй нас барж эсвэл тахир дутуу болж байна. Энэ бүх нийгмийн асуудлыг хэрхэх вэ гэдэг нь Үндсэн хуулийн өөрчлөлтөд мөн л тодорхой бус. Ард түмэн анхдагч, төр засаг хоёрдогч гэсэн онолын зарчмаа Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтөд суулгах шаардлагатай. Өнөөдөр эсрэгээрээ ард түмний гаднынхны хойно буюу хамгийн сүүлд орно. Дараагийн асуудал бол хууль шүүхийн байгууллага маш будилаантай байгууллага болж хувирсан. Шүүхийн алдаа дутагдлыг Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийн төсөлд тусгасан одоогийн заалтаар засаж чадахгүй. Засвал зассан шиг засах ёстой. Энэ талаар манай намаас тодорхой саналууд гаргасан. Хүний эрх, эрх чөлөөний тухай асуудал Монголд мартагдлаа. 21 дүгээр зуунд эрүүдэн шүүлтийн асуудал Монголд яригдаж байна. Энэ бол туйлын хоцрогдсон, оюун ухаан, улс төрийн соёл, төрийн тогтолцоо, шүүх нь дээд зэргийн хараат байдалд орсноос гадна хэлмэгдүүлэлтийн байгууллага болсныг харуулж байна. Үүнийг Үндсэн хуулийн өөрчлөлтөөр хэрхэн засах талаар манай нам саналдаа тусгасан” гэлээ.

Тус намынхан УИХ-ын дарга Г.Занданшатартай өнгөрсөн долоо хоногт уулзаж, Үндсэн хуульд, нэмэлт өөрчлөлт оруулах хуулийн төслийн талаар санал солилцсон гэнэ. Улмаар МАХН-ын зүгээс "Нэг намын дангаараа хийх гэж буй Үндсэн хуулийн өөрчлөлт үнэн хэрэгтээ нийгэмд тулгамдсан асуудлуудыг шийдвэрлэх чадваргүй"  гэдгийг хэлжээ. Харин УИХ-ын дарга Г.Занданшатар МАХН-ыг Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийн  хуулийн төсөлд тусгах шаардлагатай байгаа саналуудаа  бичгээр өгөхийг хүссэн байна.

С.Сүлд