Ойрмогхоноос Монголын улс төр, нийгмийн хүрээнд “Оймс” хэмээх нэршил тренд болох шинжтэй. Уг нь ч “оймс” гэх энэ тодотгол манайд шинэ юм биш. Тэртээ 2012 оны үйл явдал юм. Монгол Улсын Ерөнхий сайд, УИХ-ын дарга, тэгээд гурав дахь Ерөнхийлөгчөөр ажиллаж байсан, МАХН-ын дарга Н.Энхбаярыг 2012 оны парламентын сонгуулиас хоёр хүрэхгүй сарын өмнө Авлигатай тэмцэх газар, цагдаа хүчний хамтарсан 300 гаруй алба хаагч хавсайдан баривчилж байв. Төрийн өндөр албан тушаалыг ээлж дараалан хашсаар эцэстээ нэгэн бүрэн эрхийн хугацаатай дүйх халдашгүй бүрэн эрх нь дуусгавар болоогүй явсан нэгний гутлыг нь ч өмсгөлгүй оймсыг нь гозолзуулан гэрээс нь саатуулсан уг баривчилгаа өдгөө зарим нэгний ялангуяа Н.Энхбаяр даргын ой тоонд одоо ч хадаатай явдаг, хар өдрүүдийг нь сануулдаг дурсамжийн нэг болов уу.

Ямар ч байсан Төрийн тэргүүн байсан хүнийхээ хөлийг гозолзуулж хийсэн баривчилгаа үр дүнгээ “өгсөн”. Учир нь, Н.Энхбаярын оймсноос УИХ-ын гишүүд төрсөн. Хэрвээ Н.Энхбаярыг баривчлаагүй, шүүхээс ял ногдуулаагүй бол 2012 оны сонгуульд МАХН хэдэн суудалтай авах байсан эсэх. АН-ын Засгийн газарт тэд багтаж, О.Баасанхүү, З.Баянсэлэнгэ нар УИХ-ын гишүүн болох байсан уу гэдэг нь эргэлзээтэй.

Цаашлаад Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуульд МАХН-аас анх удаагаа эмэгтэй хүн нэр дэвшиж асан нь зургаан жилийн өмнөх дүр зураг. Өгсөн гэдгийг зориуд хашилтад хийсэн нь ийм учиртай. Ц.Нямдорж сайд хүртэл нэгэнтээ “Н.Энхбаярын оймсонд хавчуулагдаж үсрээд УИХ-д орж ирсэн хүн. Монголын төрөөр ингэж тоглож болдог юм уу” хэмээн О.Баасанхүү гишүүнд жавтий хүртээж байсан удаатай.

Үүний дараа 2016 онд тухайн үеийн УИХ-ын дарга З.Энхболд Төрийн ордонд хоёр хоног үргэлжилсэн Монголын Эдийн засгийн чуулганыг хааж индэрээс үг хэлэх үеэр Дархан-Уул аймгийн АН-ын даргаар ажиллаж байсан Л.Наранбаатар эсэргүүцлээ илэрхийлж, оймс шидэж байв. УИХ-ын дарга бол Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн гишүүн. Төрийн тусгай хамгаалалтын тухай хуульд зааснаар Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайдтай адил нэгдүгээр зэрэглэлийн төрийн тусгай хамгаалалтад байдаг.

Гэхдээ Эрүүгийн хуульд зааснаар танхайн гэмт хэргээр зүйлчилж болох байсан ч хохирол учруулаагүй, шидсэн оймс "байгаа" оноогүй учраас Л.Наранбаатарт тодорхой хэмжээнд хариуцлага ногдуулаад өнгөрсөн.

Хамгийн сүүлд НИТХ-ын дарга Ц.Сандуй өөрийн хүсэлтээр ажлаа өгөхөөр болж орных нь хүнийг сонгох хуралдааны үеэр “Улсаа аврах ард түмний хөдөлгөөн”-ий зохицуулагч Б.Жагар түүн рүү 5-6 боодол оймс шидэн, эсэргүүцлээ илэрхийлсэн байдаг. Түүнээс хойш хэсэгтээ нам явсан Монголын төр дахин оймсонд “ороогдов”.

Олон нийтийн анхаарлын төвд дахин оруулж ирсэн нь өнөөх Авлигатай тэмцэх газар, тэндээс задалсан бичлэгээс үүдэлтэй. Энэ удаад оймсны асуудлыг улстөрч, УИХ-ын гишүүд биш тангараг өргөсөн төрийн албан хаагч үргэлжлүүлэв. АТГ-аас МХЕГ-ын Экспорт, импортын хилийн хорио цээрийн хяналтын газрын дарга асан Э.Аззаяа, хэлтсийн дарга Н.Баярсайхан нарын албан өрөө, гэр, биеэс нийт тэрбум төгрөг илрүүлсэн тухай мэдээлэл өмнө хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр нэг бус удаа гарсан. Эцэст нь эл хэргийг шүүх дэнсэлж холбогдох шийдвэрийг гаргасан байдаг. Сонирхолтой нь, МХЕГ-ын Экспорт, импортын хилийн хорио цээрийн хяналтын газрын хэлтсийн даргын албан өрөөнд хийсэн нэгжлэгийн үеэр эзэн холбогдогч оймсондоо боодолтой ам.доллар нуусан байсныг илрүүлсэн нь хуулийн байгууллагын гүйцэтгэх ажиллагааны бичлэгт тов тодорхой буужээ.

Үүнийг үзсэн зарим нь банкинд, сэйфэнд гэхээсээ оймсонд хүртэл тэрбум төгрөг багтдаг болжээ хэмээн түрүүчээсээ сэтгэгдлээ илэрхийлжээ. Тэгэх нь ч аргагүй. Төрийн албан хаагчийн банкны данс, албан өрөөний сэйфнээс бус оймсноос нь боодолтой ам.доллар гараад ирнэ гэдэг барагтаа хүний ой тоонд буухгүй дүр зураг.

Гэхдээ үүнийг хошигнон хүлээн авч, мааз болгон дамжуулах нь илүүц. Харин Монголын улс төр, түүнийг бүрдүүлэгч эд эс болсон албан хаагчид том, жижиг гэлтгүй оймсонд “ороогдох” нь энгийн үзэгдэл болсон бололтой. Нэг үгээр Монголын төрийн байгаа байдал нь оймсны үнэ цэнэтэй болж, түүндээ "ороогдох" болжээ. Хатуу ч гэсэн гашуун үнэн нь л энэ байна?!.

С.Гандөл