Ерөнхийлөгчийг хоёр улсын харилцааны талаар үг хэлсний дараа Стратеги, олон улсын судалгааны төвийн Тэргүүн дэд захирал Майкл Ж.Грийн болон бусад сэтгүүлчдийн асуусан асуултад хариуллаа. Энэ үеэр “Монгол Улсын нийгмийн өөрчлөлтийг дүгнэж хэлэх хэцүү. Бидэнд онохоосоо алдах нь их байсан. Нийгмийн өөрчлөлт, шинжилтэд тухайн үед бэлэн байгаагүй шүү дээ. 1990-ээд оны үед эрчим хүчний хангамж хүрэлцээ тааруухан байлаа. Гэтэл өнөөдөр 1.5 сая км нутаг дэвсгэр буюу бүх аймаг, зарим сумдыг автозамаар холбосон. Хэдийгээр төрд тийм ч ашигтай хөрөнгө оруулалт биш ч гэлээ иргэдийн хувьд хамгийн чухал шийдвэр байсан. 330 сум эрчим хүчээр хангагдсан. Энэ бол өнгөрсөн хугацааны томоохон ялалт.  Өнөөдөр бүх малчин айл нарны эрчим хүчний цэнэглэгчтэй болсон. Түүгээрээ цахилгаан эрчим хүчээ хангадаг. 170 мянган өрх бий. Өрх бүр 100-150 телевизийн сувгийг олон хэл дээр үздэг. Энэ бол өнгөрсөн хугацааны томоохон ололт. Бидний хувьд боловсруулах үйлдвэр байгуулах цогц бодлого гаргаагүй. Сошиаль медиа ашиглах тал дээр Ази тивд тэргүүлдэг. Сайн тал ч байж мэднэ” гэсэн юм. Ингээд зарим асуулт, хариултыг тоймлон хүргэж байна.

-Дональд Трампын аюулгүй байдлын зөвлөх Жон Болтон танай улсад айлчилсан. Яг энэ үед Дональд Трамп Өмнөд Солонгост айлчилж таарсан. Жон Болтоны айлчлалын талаарх мэдээллийг өгөх боломжтой юу?

-Томоохон хэмжээний уулзалтууд урьдаас төлөвлөгдсөн байдаг. Яг энэ утгаараа Жон Болтоныг урьсан эрх бүхий албан тушаалтан бидэнтэй хамт яваа. Тиймээс урьсан урилгаа задалж яриад байдаггүй байх. Үүнийг мэдэх байх аа.

-Монголчуудаас айж, Цагаан хэрмийг барьсан гэдэг. Эдийн засгийн хувьд БНХАУ-тай ямар түвшинд хамааралтай байна вэ?

-Маш богиноор хэлэхэд хэлэхэд монголчуудаас болгоомжилж, Цагаан хэрмийг барьсан. Ерөнхийлөгч асан Билл Клинтоныг алдаа гаргасан гэж боддог. Ерөнхийлөгчөөр ажиллаж байхдаа БНХАУ-ыг Дэлхийн худалдааны байгууллагад ороход лобби эрчимтэй хийсэн. Түүнээсээ өмнө биднээс асуусан бол одоогийнх шиг ийм “дайн” болохгүй байсан байх аа. Монгол Улс бол дэлхийн хоёр том гүрний дунд оршдог. Газар нутгийн хэмжээгээрээ дэлхийд дээгүүрт ордог. Тэгсэн атлаа иргэдийн эрх чөлөө, газар нутгаа өнөөг хүртэл хамгаалж ирсэнд надтай уулзсан хүн бүр гайхдаг. Үүний нэг жишээ нь дэд Ерөнхийлөгч Уйлсэний тодорхойлолт байна. Энэ талаар би өмнө нь хэлсэн.

-Гуравдагч хөршийн бодлогын талаар та дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгнө үү?

-Гуравдагч хөрш гэсэн ойлголтыг ихэнх хүмүүс ойлгодоггүй. Манайх ОХУ, БНХАУ гэсэн мөнхийн хоёр хөрштэй. Далайд гарцгүй. Тивүүдийг Ази, Европи, Америк, Африк зэргээр ангилдаг шиг хөршөө ч гэсэн энэ утгаар нь гуравдагч гэж ангилсан. Бусад улсууд буюу Япон, Солонгос зэрэг улстай ч гэсэн адилхан харилцаатай байна. Нэг ёсондоо бидэнд гуравдагч хөрш гэж байхаас дөрөв дэх гэсэн санаа байхгүй гэсэн утгаар нь ойлгохыг хүсэе.

-Солонгосын хойгийн талаар ямар байр суурьтай байна вэ?

-Солонгосын хойгт үүсээд буй нөхцөл байдал бол дэлхийн асуудал. Солонгосын асуудалд анхаарал тавьдаг, тавьсаар ч ирсэн. Өнгөрсөн жил Хойд Солонгос дипломат харилцаа тогтсоны ой болсон. Энэ бол удаан хугацааны харилцаатай ирснийг харуулж байна. Мөн дайны үеэр өнчин хүүхдүүдэд тусалж байсан. Миний хувьд Хөдөө аж ахуйн сайдаар ажиллаж байхдаа тус улсад зургаан удаа очсон. Одоо энх тайвнаар шийдэгдэхэд ямар асуудал тулгарах вэ гэдэгт анхаарлаа хандуулж байна. Энэ бол эрчим хүч, хүнсний асуудал. Өмнөд Солонгост эрчим хүч ямар үнэтэй байгааг мэдэх байх. Хэрвээ хоёр Солонгос нэгдвэл Хойд Солонгосыг эрчим хүчээр хангах шаардлагатай болно. Энэ утгаараа Монголын эрчим хүчийг ашиглах боломжтой. Хүнсний хувьд Монгол Улс гурван сая хүн амтай хэрнээ 80 сая малтай. Манай мал бэлчээрийнх учир бусад улсаас хямд өртөгтэй. Монгол Улс бол хөгжих замналаа өөрсдөө сонгосон ард түмэн. Манайх бол жижиг үндэстэн биш. Хоёр хөрштэйгээ хилийн маргаанаа бүрэн шийдсэн.

-Дэлхийн олон улсын судлаачид монгол судлалыг сонирхдог. Та үүнийг дэмжиж ажилладаг уу?

-Хувийн зүгээс сан байгуулж, санхүүжилт хийдэг. Энэ утгаараа Монгол судлалыг дэмжиж ажилладаг.

Г.Нацаг