2020 оны УИХ-ын ээлжит сонгууль айлсахтай зэрэгцэн улстөрчдийн хөдөлгөөн хаа сайгүй идэвхжиж эхэллээ, ялангуяа хөдөө орон нутагт. Тэднээс гадна бизнес, урлаг соёл бүр бөхчүүд нь хүртэл нэр дэвших бэлтгэлээ базааж эхлэв. Өрсөлдөгч бусдадаа далаараа цэвэр тавиулахаа мэдсээр атал өнгөрснөөс өнөөдрийг хүртэл тойргоо усалж ирсэн нэгэн ч энэ дунд байна. Магадгүй эзэмшсэн хуульчийн мэргэжил нь тус дэм болно хэмээн найдсантай нь холбоотой байж мэдэх.

Эдгээрээс хамгийн их олон нийтийн тэр тусмаа Эрдэнэт хотод нэр дэвшихээр горилж буй Ц.Бат-Энх.

Түүний хувьд “Энх-Эрдэнэтийн хөгжил” төрийн бус байгууллагыг байгуулж, түүгээрээ дамжуулан өнгөрсөн хугацаанд Эрдэнэтэд үйл ажиллагаа зохион байгуулж ирсэн нэгэн. Зохион байгуулж гэхээсээ Эрдэнэтэд нэр дэвших бэлтгэлээ базааж, тойргоо усалж байгаагийн цэвэрхэн нэг хэлбэр нь энэ.

Хачирхалтай нь, Ц.Бат-Энхийн тэргүүнээр ажилладаг тус ТББ-аас “Эрүүл нүдээр Энх Эрдэнэтийнхээ хөгжлийг харцгаая” уриатайгаар, тус хотын 20 мянган иргэнд нүдний дусаалга тарааж буйгаа зарлажээ. Үнэ төлбөргүй хэмээн учирласан нүдний дусаалгаа хэвлэлийн хурал хийж хэрэгцээтэй хүнд нь тараах тухайгаа мэдэгдсэн гэх.

Албаны гэмээр уг мэдээний агуулгад “Энх-Эрдэнэтийн хөгжил” ТББ-аас Орхон аймаг, Эрдэнэт хотын иргэд рүү чиглэсэн олон талт арга хэмжээг байгуулж ирсэн тухай дурдахаа мөн л “мартсангүй”.

Харин шинэ оны босгон дээр ээлжит нэгэн бэлгээ задалсан нь нүдний дусаагуур болж таарав. Сонирхолтой нь, тэрхүү 20 мянган нүдний дусаагуурыг “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын 6000 гаруй ажилчин болон 14 мянган иргэнд тараах гэнэ. 100 гаруй мянган хүн амтай Эрдэнэт хотоос “Энх-Эрдэнэтийн хөгжил” ТББ-ынхан нэн тэргүүнд зөвхөн үйлдвэрийн ажилчдыг онцолсон нь жигтэй. Хатуухан хэлэхэд, уг үйлдвэрийн ажилтнуудаар дамжуулан сонгуулийн оноо цуглуулах гэсэн битүүхэн санаа. Үүнийгээ ч Ц.Бат-Энх тодорхой дурдсан байх юм.

БНСУ-ын албан ёсны эрүүл мэндийн бичигтэй нүдний дусаалгыг өрхийн эрүүл мэндийн төвөөрөө дамжуулан үнэ төлбөргүй тараах тухай хэвлэлийн хурал хийх үеэрээ Ц.Бат-Энх “2009 онд “Энх Эрдэнэтийн хөгжил” ТББ-ыг байгуулж байхдаа улс төрийн болон эдийн засгийн ашиг хараагүй. Тэр утгаа Эрдэнэт хотынхоо хөгжлийн төлөө олон сайн үйлс санаачлан ажиллаж ирсэн.

Улс төрийн албан тушаалын хувьд МАН-ын нарийн бичгийн үүргийг гүйцэтгэж байгаа. Нам сонгуульд дэвшүүлэх албан ёсны шийдвэрээ Бага хурал болон Удирдах зөвлөлөөрөө гаргана.

Ц.Бат-Энх гэдэг хүн 2020 онд Эрдэнэт хотоосоо УИХ-д дэвшихээр сэтгэл шулуудаж ажиллаж байгаагаа хэнээс ч нуухгүйгээр хэлье гэж бодож байна.

Хэрэв МАН надад итгэл үзүүлээд Эрдэнэтийнхээ ард түмний дуу хоолой бол гэвэл надад татгалзах зүйл байхгүй” гэжээ.

Ер нь МАН доторх зөрчил тогооноосоо, саарал ордноос хальж нийгэм, улс төрийн хүрээнд өндрөө авсан цаг саяхан. Цаашлаад намын дарга нь шаардлагатай бол иргэдээс хамгийн өндөр санал авсан хүнийг сонгуульд нэр дэвшүүлнэ. Зарим нэгнийг нь "хар жагсаалт"-д оруулна гэдгээ нэг бус удаа илэрхийлж, мэдэгдсэн. Гагцхүү холбогдох хуулиа баталж, томсгосон мажоритар тогтолцоогоор сонгуулийг явуулах болсон энэ цаг үед Эрдэнэт буюу Орхон аймгаас нэр дэвшихээ МАН-ын нарийн бичгийн дарга Ц.Бат-Энх хамгийн түрүүнд зарлачих шиг боллоо.

Уг тойрог гурван мандаттай. Өнгөрсөн сонгуулиар уг тойргоос О.Содбилэг, Д.Дамба-Очир, О.Баасанхүү нар өдгөө УИХ-д Эрдэнэтчүүдийг төлөөлөн сууж байна.

Хэлж байгаа үг, хийж буй үйлдлээс нь харахад ирэх сонгуулиар ч тэд дахин нэр дэвших магадлал нь өндөр. Харин тэдний дунд МАН-ын нарийн бичгийн дарга Ц.Бат-Энх тоосоо өргөж, хүчээ үзэх нь түүний хэлсэн үгээс нэгэнт тодорхой болж байх шиг. Гэхдээ үүсгэн байгуулсан ТББ-аагаараа дамжуулан тойргоо усалж ирсэн улстөрчдийг сонгогчид эрхбиш ялгахтайгаа болсон цаг. Адаглаад хотын статусгүй болохоос бусад аймгаа бодоход Улаанбаатарын араас орох хэмжээнд суурьшиж, хөгжсөн Эрдэнэтчүүдийн хувьд нүдний дусаагуур төдийхөнд хууртаж сонголтоо хийх хүмүүс биш. Тэгэхээр "Эрдэнэт" үйлдвэрийн орлогч захирлаар ажиллаж байсандаа "эрдэж", ажилтан тус бүрт нүдний дусаагуур тараагаад сонгогдоно хэмээн найдсан Ц.Бат-Энх нэр дэвшлээ гэхэд бусад намын нэр дэвшигчид боломж олгох магадлал нь өндөр.

Тэрбээр намын томилгоогоор "Эрдэнэт" үйлдвэрийн удирдах албан тушаалыг хашиж байснаас бус оршин суугчид нь үнэндээ түүнийг танихгүй.

“Энх-Эрдэнэтийн хөгжил” шиг нь үйл ажиллагаа явуулдаг ТББ-ууд ч нэгээр тогтохгүй болов уу. Тиймдээ ч түүнийг намын даргынхаа нэр хүнд рейтингэд дөрөөлөн УИХ-ын босго давахаар горилж буй Ардын намын “Зоригоо” гэж харах хүн олон байна. Ядаж л нэр дэвшинэ гэдгээ илэрхийлсэн Эрдэнэт хотод хэрэгжүүлсэн, ялангуяа Ц.Бат-Энхийн гэх тодотголтой дорвитой ажил үнэндээ алга. Саяхан даа, Зоригоо нэртэй залуугийн тухай эхнэрийнх яриа нийгмийн сүлжээнд тархсан нь хэсэгтээ олны анхаарлын төвд орж, ам дамжин ярих сэдэв болсон. Одоо ч тэр нь хуучраагүй л явна. Үүн шиг МАН-ын нарийн бичгийн даргын албатай Ц.Бат-Энх сонгогдсон гишүүдээс нь илүүтэй Эрдэнэтчүүдэд санаа тавьж, төр, засгийн өмнөөс ТББ-аагаараа дамжуулан иргэдтэй тулж ажиллаж эхэлсэн нь өөрийн эрхгүй анхаарал татаж байна. Тэгэхээр түүнийг Ардын намын "Зоригоо" гэж харах нь ортой бас ханатай ч юм шиг.

Ингэхэд Ц.Бат-Энх гэж хэн бэ?. Тэрбээр 1975 онд Улаанбаатар хотод төрсөн. Эдийн засагч, эрх зүйч мэргэжилтэй.

1998 онд МАН-д гишүүнээр элссэн тэрбээр 2001-2015 он хүртэл намын дэргэдэх МАСЗХ, НАМЗХ-ын Удирдах зөвлөлийн гишүүн, дэд ерөнхийлөгчөөр ажиллажээ. 2005 оноос өнөөг хүртэл Бага хурлын гишүүнээр ажиллаж байгаа нэгэн.

2009-2013 он хүртэл Орхон аймгийн намын хорооны дэд даргын сонгуульт ажлыг тус тус хашиж иржээ. Түүний хувьд нийслэлийн Өмчийн харилцааны орлогч дарга, Зам тээвэр аялал жуулчлалын яамны төрийн нарийн бичгийн дарга, “Эрдэнэт” үйлдвэрийн орлогч дарга зэрэг албан тушаалыг мөн хашиж байжээ.

Г.Эрхэс