Оюутолгойн гэрээг сайжруулах чиглэлээр УИХ-аас тогтоол баталсны дагуу Засгийн газраас Ажлын хэсэг байгуулж, Хэрэг эрхлэх газрын дарга Л.Оюун-Эрдэнийг ахлагчаар томилсон. Энэ хүрээнд Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Ц.Нямдорж, Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатар, Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд Д.Сумъяабазар, Эрчим хүчний сайд Ц.Даваасүрэн, Байгал орчин, аялал жуулчлалын сайд Н.Цэрэнбат нарын бүрэлдэхүүндтэй ажлын хэсэг хуралдаж, зарим асуудлыг хэлэлцэж эхлээд байгаа юм.

Тухайлбал, Оюу Толгойн ТУЗ-ийн гурван гишүүний шалгуурыг өндөрсгөх замаар шалгалт авах талаар ярилцсан байдаг. Энэ талаар Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга Л.Оюун-Эрдэнэ "Хувь хүний тухайд ярьмааргүй байна. Харин шалгуурыг өндөрсгөж байгаа талаар ярьж байна. Тухайлбал, гишүүдээс англи хэлний шалгалт авна. Хэлний хувьд олон улсын хэмжээнд хүлээн зөвшөөрөгдөх шаардлага хангасан байх ёстой. Зөвхөн Рио Тинто гэдэг компанитай харьцахгүй. Ажлын хэсэг Засгийн газарт саналаа танилцуулж байна. Сайдуудын авсан саналыг нэгтгэхэд хугацаа орно. Техникийн ажил бий. Миний бодлоор 14 хоногийн хугацаа шаардагдах болов уу гэж харж байна. Сонгон шалгаруулалтыг нээлттэй зарлах уу гэдэг зарчмын шийдвэр гаргана" хэмээн мэдэгдээд байгаа юм.

Өөрөөр хэлбэл, Засгийн газраас томилсон Ажлын хэсгээс Оюу Толгойн одоогийн ТУЗ-ийн бүрэлдэхүүнээс шалгалт авах замаар өөрчлөлт оруулах эсэх нь цаг хугацааны асуудал юм. Мөн Дубайн гэрээ тойрсон асуудлаар Рио Тинто компанийн удирдлагуудтай нэг ширээний ард хэзээ суух, түүнээс ямар шийдэлд нь хүлээлт үүсгээд байна.

Тэгвэл анхны Ерөнхийлөгч П.Очирбат Оюу Толгой тойрсон асуудлаар Өдрийн сонинд байр сууриа /https://ikon.mn/n/1sbw/ илэрхийлжээ. Тэрбээр “Миний хувьд Монголын талынханд, “34 хувиасаа татгалзаж хувиа зар" гэж зөвлөнө. Ногдол ашиг хойшиллоо, өндөр хүүтэй төлбөр төлж байна гэх мэт шүүмжлэл, асуудлууд эндээс эхтэй.

Бид Оюу толгойгоос 17 төрлийн татвар, төлбөр, хураамж авч байгаа. Эднийгээ аваад явахад л Оюутолгойгоос ирэх ашгийн 53-56 хувь нь Монголын Засгийн газарт ирнэ. 34 хувиасаа татгалзаад зарлаа гэж бодоход нөөц ашигласны төлбөрөө нэмчих хэрэгтэй.

Тэгвэл манайд орж ирэх мөнгө нэмэгдэнэ. Ийм зохицуулалтыг гаднынхан зөвшөөрнө. Учир нь энэ бол зах зээлийн арга. Зах зээл дээр зах зээлийн аргаар л тоглох хэрэгтэй. Гэтэл бид тэгдэггүй. Манай саналыг хүлээж ав гээд тулгачихдаг.Энэ бол захиргаадалтын аргын нэг хэлбэр” гэжээ.

Мөн “Олон нийтэд Дубайн гэрээ гэж ярьж, мэдээлэх нь буруу.Гэрээ, төлөвлөгөө гэсэн хоёр ойлголт эрх зүйн чадамжийн хувьд огт өөр. УИХ-аас зөвшөөрөл авахгүйгээр гэрээ байгууллаа, эрхээ хэтрүүллээ гээд байгаа. Дахиад хэлэхэд энэ бол гэрээ биш төлөвлөгөө. Үйл ажиллагааны төлөвлөгөөг хэрэгжүүлэхийн тулд санхүүгийн нэмэлт арга хэмжээ авъя л гэсэн.

Хэрвээ тийм арга хэмжээ аваагүй бол байдал хэцүүдэх байсан. Дубайн төлөвлөгөө бол цаг хожсон, хүндрэлийг газар авхуулж гүнзгийрэхээс сэргийлсэн үйл ажиллагаа. Тийм хүнд үед олон улсын банк санхүүгийнхэн Монголын Засгийн газарт итгэл үзүүлсэн нь өөрөө маш том өгөөж. Тухайн үеийн Засгийн газар зөв юм хийсэн.

Гүний уурхайн санхүүжилтийн төлөвлөгөөг баталж, бүтээн байгуулалтыг үргэлжлүүлсэн хүмүүсийг шоронд хийх биш, харин ч шагнах хэрэгтэй.

Энэ шийдвэрийн ачаар Оюу толгой төслийнхөн үйлдвэрлэлийн хоёрдугаар босоо амаа ашиглалтад орууллаа. Оюу толгойн үнэ цэнийн 80 хувь гүндээ бий. Гүнээс гарах бүтээгдэхүүний гол амин сүнс, дамжлага нь болсон хоёрдугаар босоо ам нээгдсэн нь маш том таатай мэдээ. Тиймээс Дубайн төлөвлөгөө бол Оюу толгойг аварсан төлөвлөгөө. Тухайн үед Засгийн газар төлөвлөгөөний төсөл боловсруулж УИХ-аар батлуулах гэж явсан бол лав хагас жилийн ажил болох байсан. Өнөөхийг нь батлаа ч уу, үгүй ч үү. Дахин онцлоход, Засгийн газар цаг хожиж эрсдэлийг өөр дээрээ авч, Засгийн газар шиг ажиллаж чадсан. Би хувьдаа Ч.Сайханбилэгийг Ерөнхий сайд шиг ажилласан гэж хэлнэ” гэсэн байна.

Г.Эрхэс