УИХ-аас 2020 оны ээлжит сонгуулийн тойрог байгуулах, мандатын тоо, дугаар, нутаг дэвсгэрийн төврийг тогтоох тухай хуулийн төслийг баталсан. Ингэснээр Монгол Улсын хэмжээнд 29 тойрог, 76 мандаттайгаар сонгуулийг явуулахаар эцэслэсэн юм. Нэг үгээр, орон нутагт 20 тойрог бүхий 52 мандат, нийслэлд есөн тойрог буюу 24 мандатыг хуваарилсан нь энэ.

Үүнтэй холбоотойгоор улс төрийн намууд дангаараа болон өөр хоорондоо хамтран ажиллах санамж бичиг байгуулах замаар сонгуулийн бэлтгэлээ базааж эхлээд байна. Тэдгээрийн нэг нь Ж.Батзандан, Л.Болд тэргүүтэй ШИНЭ нам. Тус намын зүгээс “Шударга ёсны төлөө” нэртэй хандивын аянг эхлүүлснээ өчигдөр зарлав. Одоогийн байдлаар улс төрийн ууган удаах хоёр хүчний зүгээс сонгуульд горилогчдоосоо хэрхэн хандив авахаа зарласан. Эрх баригч МАН-ын дарга нь нэр дэвшигчдээсээ нэг ч төгрөг авахгүй гэдгээ мэдэгдсэн бол сөрөг хүчин АН 100 сая төгрөгийн цензур тогтоогоод буй.

Бусад намын хувьд хэрхэх эсэх нь тодорхойгүй байгаа ч ШИНЭ нам “Шударга ёсны төлөө” аян гээчийг эхлүүлж, МАН, АН-ын араас зуузай холбов.

Намын дарга Ж.Батзандангийн хэлснээр ШИНЭН-ын үйл ажиллагаа, үзэл баримтлалыг дэмжиж олон иргэд хандив, дэмжлэг үзүүлэх хүсэлтээ илэрхийлсээр байгаа гэх. Тиймээс тэдгээр иргэний хандив, дэмжлэгийг хөшигний ард авахыг хүсээгүй ШИНЭН-ын удирдлагууд албан ёсоор аян эхлүүлж түүнийгээ “Шударга ёс”-ны хэмээн нэрийджээ. Үүгээрээ тэд Монголын улс төрд бас нэгэн шинэ соёлыг тогтоох болно гэдгийг ч намын дарга Ж.Батзандан дурдахаа мартсангүй. Тийм ч байж болох. Гэхдээ энд нэг асуулт байна. Тэр нь ШИНЭ намын хандивын аян намын дарга шигээ шилэн, шударга байж чадах уу?.

Монгол Улсад хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж байгаа хуулиар 801 хүн нэгдэж улс төрийн нам байгуулах эрхтэй ч ШИНЭ намын гишүүд дэмжигчдийн тоо хэдийнэ 90 мянга хүрснийг намын дарга Ж.Батзандан онцлох болсон.

Дээд шүүхэд албан ёсны бүртгэлтэй намуудын мэдээлэлд хамгийн их гишүүнтэй одоогийн эрх баригч МАН буюу 161300 гэсэн тоо байна. Өөрсдөө үүнийгээ баталдаг. Харин АН-ын хувьд 150 мянган гишүүнтэй гэжээ. Эдгээрийн араас МАХН-ынхан хамгийн дөхөж очих буюу бусдаасаа жин дарах хэмжээний 35 мянган гишүүнтэй гэсэн байна.

Харин 34 дэх нам болсон ШИНЭН-ын албан ёсны бүртгэлд 913 гишүүнтэй хэмээн бичсэн байх юм.

Тэгэхээр өнгөрсөн оны есдүгээр сард Дээд шүүхэд бүртгүүлж, тамга тэмдгээ авсан ШИНЭ намынхан гуравхан сарын хугацаанд 90 мянган гишүүд, дэмжигчтэй болсон нь чамлахааргүй, чанга атгах амжилт бололтой. Намын дарга Ж.Батзандангийн хэлж буйгаар шүү дээ. Гагцхүү парламентад суудалтай намаар өөрсдийгөө тунхаглаж, долоо хоног бүр Төрийн ордонд хуралдаж, байсхийгээд хөдөө орон нутаг, нийслэлийн иргэдтэй уулзалт өрнүүлэх, түүнийгээ хэд хэдэн телевизээр цацах болсон ШИНЭ намын санхүүжилт өнөөг хэр нь хөшигний ард яваа нь нууц биш. Хаанаас, хэнээс гаргаж, зарцуулдаг нь тодорхойгүй л явна.

Тийм байхад УИХ-ын ээлжит сонгууль хүртэл дөрвөн сарын хугацаанд 90 "мянган" гишүүн, дэмжигчдээсээ цуглуулах хандив "Шударга", "Шилэн" байж чадах уу гэдэг нь эргэлзээ төрүүлэм. Тийм биш л юм бол өнгөрснөөс өнөөдрийг хүртэл хугацаанд намынхаа үйл ажиллагаанд зарцуулсан мөнгөө хэрхэн босгосон, хаанаас гарсныг нь ил тод зарла.

Тэгж байж зөв жишиг тогтооно, бусдадаа үлгэрлэнэ. Тэгэхгүйгээр өөрсдийнх нь хийж, хэрэгжүүлж байгаа үйл ажиллагаа бүрийг "Шударга" нэрийн дор халхавчилж болохгүй.

Эсрэгээрээ хумсаа нуусан муур шиг ойлголтыг л нийгэмд төрүүлнэ. Тиймээс намынхаа санхүүжилтийг эхлээд ил болго Ж.Батзандан дарга аа! Учир нь, үүнийг ил болгох, хариулт өгөх хамгийн "шударга" хүн нь намын дарга Ж.Батзандан өөрөө?. 

Г.Эрхэс