Авлигатай тэмцэх газраас Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын даргаар ажиллаж байсан Ц.Уртнасан нарыг саатуулж, цагдан хорих 461 дүгээр ангид хорив. Эрх мэдэл, албан тушаалаа урвуулан ашигласан гэх үндэслэл нь тэднийг хорьж, шалгах шалтгаан болсон байна. Тодруулбал, НДЕГ-ын харилцах дансны жилийн эцсийн үлдэгдлийг Нийгмийн даатгалын санд буцаан төвлөрүүлээгүй, Капитал банкинд давуу байдал олгож 240 тэрбум төгрөгийг шамшигдуулсан гэх хэрэгт яллагдагчаар тооцжээ.

Ц.Уртнасангийн хувьд Өмнөговь аймгийн Засаг даргын орлогчоор ажиллаж байгаад С.Эрдэнийг сайд болоход Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын даргаар очсон нэгэн.

Сонирхолтой нь, Капитал банкинд давуу байдал олгосон гэх үндэслэлээр хуулийн байгууллагын хаалга татсан Ц.Уртнасан нарын баривчилгааны үзүүр АН-ын дарга С.Эрдэнэд хүргэх үү? гэсэн асуулт улс төр, нийгмийн хүрээнд хэдийнэ гараад байна.

Ц.Уртнасанг АН-ын С.Эрдэнэтэй эртнээс ойр явсан, шадар хүн нь гэдэг. Тиймдээ ч сайд болсныхоо дараа их наяд төгрөгөөр хэмжигддэг сангийн тамгыг Ц.Уртнасанд хариуцуулсан нь лав. Үүнийг нь батлах хэд хэдэн үйл явдал өнгөрсөн хугацаанд өрнөжээ. Жишээ нь, НДСангийн мөнгийг арилжааны банкинд байршуулахдаа Нийгмийн даатгалын үндэсний зөвлөлийн хурлаар хэлэлцүүлж зөвшөөрөл авсны дараа гэрээ байгуулах тогтоолыг 2009 онд баталж байжээ.

Гэвч С.Эрдэнэ сайд болсноосоо хойш жилийн дараа буюу 2013 онд Нийгмийн даатгалын үндэсний зөвлөлийн даргаар өөрийгөө “томилж”, 2009 оны тогтоолын журмын шинэчлэн баталсан байдаг.

Шинэчлэн баталсан журмаар НДСангийн мөнгийг арилжааны банкинд байршуулахдаа Үндэсний зөвлөлд биш даргад нь танилцуулж, зөвшөөрөл авсны үндсэнд гэрээ байгуулахаар өөрчилжээ. НДСангийн мөнгийг ямар банкинд яаж байршуулах тухайгаа Үндэсний зөвлөлд биш дан ганц С.Эрдэнэ сайдад танилцуулж, зөвшөөрөл авахаар өөрчилсөн нь энэ. Өөрийгөө даргаар нь томилж, холбогдох журмыг шинэчлэн баталсан С.Эрдэнэ сайдын цаад санаа нь ч үүгээр илэрсэн байж болох. 

Ийнхүү НДСангийн мөнгийг Үндэсний зөвлөлийн оролцоогүйгээр С.Эрдэнэ сайдын зөвшөөрөл, Ц.Уртнасан даргын гарын үсэгтэйгээр арилжааны банкинд байршуулах болсон нь эцэстээ Капитал банктай холбогджээ. Энэ хүрээнд холбогдох ном журмынх нь дагуу, боломжтой банкинд НДСангийн 240 тэрбум төгрөгийг байршуулах боломжтой байтал тамир тэнхээ, хэзээ ч дампуурч мэдэх эрсдэл үүссэн Капиталыг зориуд сонгосон нь хардлага төрүүлж байгаа юм. 240 тэрбум гэдэг бол бага мөнгө биш. Гэтэл ийм хэмжээний мөнгийг дараа нь гарч болох эрсдэлийг тооцохгүйгээр гарзанд гаргаж, Капитал банкинд “амь тариа” хийсний цаад шалтгаан, зорилго юу байв. Хэн ч харсан энэ нь зохион байгуулалттай гэмт хэргийн шинжтэй үйлдэл биш гэж үү.

Капитал банкийг татан буулгах шийдвэр гарсны дараа Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатар “Капитал банк нь 2015 оноос төлбөр хийх боломжгүй болсон. Банкны үйл ажиллагаа нь доголдоод дөрвөн жил болсныг онцлох хэрэгтэй. Үүнтэй холбоотойгоор хэд хэдэн өрийн дарамт Засгийн газарт өрийн дарамт үүсч байна. Тэтгэврийн даатгал гэхэд олон талын төлөөлөлтэй байдаг. Энэ хүрээнд 104 тэрбум төгрөг байршиж байсан. Эрүүл мэндийн даатгалаас 134.9 тэрбум. Нийлүүлэхээр 240 гаруй тэрбум нь даатгалын мөнгө болж байгаа юм. Үндсэндээ 2007 оноос бага хэмжээтэй байршиж байгаад 2013, 2014 онд 100, 100 тэрбумаар нэмэгдээд энэ хэмжээнд очсон. 2016 оны наймдугаар сараас мөнгө нэмж байршуулаагүй” хэмээн ярьж байв.

Эндээс харахад Авлигатай тэмцэх газраас Ц.Уртнасан нарыг зүгээр ч нэг саатуулж, яллагдагчаар татаагүй бололтой. Харин Капитал банкинд НДСангийн мөнгийг 2007 оноос бага хэмжээтэй байршуулж байсныг  2013, 2014 онд огцом нэмэгдүүлж 100, 100 тэрбумаар өсгөсөн нь хуулийнхны анхаарлыг татаж, хэргийн сэжүүрээс атгах шалтгаан болжээ. Цаашлаад Ц.Уртнасан нарын баривчилгаа АН-ын дарга С.Эрдэнийг ч хөлдөө чирж мэдэхээр байгаа юм.

Санаж байгаа бол 2016 оны сонгуулийн дараа УИХ-ын гишүүн Ж.Энхбаяр АН-ын дарга С.Эрдэнэтэй ам зөрөхдөө “С.Эрдэнэ Та Нийгмийн даатгалын сангаас нас барсан иргэдийн нэр дээр мөнгө авдаг, завшдаг, мөн мөнгө байршуулдаг, зээл авдаг бузар булай их юм хийсэн. Тэр чинь удахгүй ил болно. Бид нотолно. Матрын нулимс гаргаад байх хэрэггүй. Удахгүй Монголын нийгэм өөрийг чинь танина. Таниулна. Наад улс төр чинь явахгүй” хэмээн бухимдлаа илэрхийлж байсан оргүй үг биш байсан бололтой. 

Г.Эрхэс