УИХ-ын Төрийн байгуулалтын байнгын хороо 2019 оны намрын ээлжит чуулганы үйл ажиллагааны тайлангаа танилцууллаа.

Энэ талаар УИХ-ын гишүүн С.Бямбацогт “УИХ-ын 2019 оны намрын ээлжит чуулганы хугацаанд 21 удаа хуралдсан. Байнгын хорооны хуралдаанаар 29 хуулийн төсөл, УИХ-ын 16 тогтоол, албан тушаалтныг чөлөөлөх, томилох долоон асуудал, хэлэлцэх эсэхийн 18 санал дүгнэлт, зургаан танилцуулга, байнгын хорооны таван тогтоол гаргаж ажиллалаа. Мөн байгууллага, иргэдээс 22 өргөдөл, 35 албан бичиг ирж, асуудлыг шийдвэрлэж, хариу өгсөн.

Сонгуулийн ерөнхий хороо, Харилцаа холбооны зохицуулах хороо, Улсын бүртгэлийн ерөнхий газрын 2020 онд УИХ-ын ээлжит сонгуулийн бэлтгэл ажилтай танилцсан. Учир нь 2020 оны сонгууль төрийн эрх барих дээд байгууллагыг сонгох чухал сонгууль. Үүнд оролцох хуулиар хүлээсэн чиг үүрэг бүхий байгууллагуудтай танилцаж, анхаарч ажилласан.

Мөн Улс төрийн намын шинэчилсэн найруулга, УИХ-ын гишүүний ёсзүйн дүрмийн шинэчилсэн найруулгыг боловсруулсан, хэлэлцэхэд бэлэн болсон байна. Засгийн газраас урт хугацааны бодлого болох Алсын хараа 2020, 2050 гэсэн бодлогын баримт бичгийг баталсан.

Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлтийг бид хийсэн. Гурван парламент дамжин нэмэлт, өөрчлөлт хийх гэж оролдож байсан ч чадаагүй. Тиймээс намар, хаврын улирал дамжиж Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлт хийсэн. Гол өөрчлөлт нь эрх мэдлийн хуваарилалтыг тодорхой болгох, парламентын засаглалыг бэхжүүлэх сайжруулалт орсон. Үндсэн хуулийн 25 хувьд нь өөрчлөлт оруулсан. Чуулганы хугацааг 75 хоног болгож, давхар дээлийг нимгэлсэн. Түүнчлэн хууль батлах босгыг өндөрсгөж, УИХ-ын гишүүн өргөсөн тангаргаасаа няцвал эгүүлэн татахыг тодорхой зааж өгсөн. Мөн төсвийн зардлыг дураар нэмдэг заалтыг зохицуулсан. Нэг чухал заалт нь байгалийн баялгийг ард түмнээс асууж шийдвэрлэх, ирээдүй хойч үедээ өвлүүлэн үлдээх заалт орсон” гэлээ.

Ингээд сэтгүүлчдийн сонирхсон асуултад хариуллаа.

-Хүний эрхийн комиссын тухай хууль батлагдсан. Комиссын таван гишүүний сонгон шалгаруулалтыг хэрхэн явуулахаар заасан юм бэ?

-Төрийн байгуулалтын байнгын хороон эрхлэх асуудлын хүрээнд СЕХ, МҮОНРТВ, Төрийн албаны зөвлөл зэрэг байгууллага байдаг. Эдгээр байгууллагын эрх бүхий албан тушаалтныг  томилох, чөлөөлөх асуудлыг шийддэг. Харин Хүний эрхийн үндэсний комиссын гишүүний бүрэн эрхийг чөлөөлөх эсэх асуудал Хууль зүйн байнгын хороон эрхлэх ажил юм.

-Үндсэн хуулийн өөрчлөлттэй холбогдуулан улс төрийн намуудын санхүүжилт шилэн байх асуудалд УИХ-ын хаврын чуулганаар улс төрийн намын тухай хууль хэлэлцэгдэнэ гэж ойлгож байгаа. Одоо бол намууд сонгуулийн үеэр санхүүжилтээ тайлагнасан болоод л өнгөрдөг. Хэлэлцэгдэх хууль батлагдсанаар ямар болох юс бэ?

-Хаврын чуулганаар 17 асуудал хэлэлцэнэ. Улс төрийн намын тухай хуулийг боловсруулан ажиллаж байна. Гол нь намуудын санхүүжилт шилэн байх асуудал. Зарим нь улсын төсвөөс 100 хувь санхүүждэг байя. Тэгвэл авлига авахгүй гэдэг асуудал яригддаг. Үүнээс гадна хандив, хураамж гээд олон хувилбар бий. Үүнээс тохиромжтой хувилбарыг сонгоно. Дураараа хандив тогтоодог биш. Гишүүдийн албан тушаалтай холбоотой хураамжийг хэрхэн шийдвэрлэх талаар өөрчлөлт орно. Ер нь улс төрч улс төрөө хийж, бизнесменүүд нь бизнесээ хийдэг болно.

 Б.Лхам