АН-ын даргын ахлах зөвлөх З.Энхболд Эрдэнэс Тавантолгойн асуудлаар мэдээлэл хийлээ.

Тэрбээр "2018 оны зургадугаар сарын 14-ний өдрийн ҮАБЗ-ийн хурал, 2018 оны зургадугаар сарын 20-ноос 29-ний хооронд хуралдсан байнгын хороо, 29-нд хуралдсан УИХ-ын чуулганаар Тавантолгойг хувьчлах тухай 73 дугаар тогтоолыг баталсан юм. Энэ ном бол 160 хуудастай. Эхний хуудаст нь "УИХ-ын гишүүн таны албан хэрэгцээнд зориулав" гэж бичсэн байгаа. 120-123 дугаар хуудсанд конверистын 75 сая ам.доллар, олборлолтын техник тоног төхөөрөмжид 1.3 тэрбум ам.доллар, хайгуул судалгаа 150 сая ам.доллар, нүүрс баяжуулах үйлдвэрт 500 сая, ус хангамж 150 сая, Тавантолгой-Гашуун сухайтын 240 км төмөр замд 824 сая, Тавантолгой-Зүүнбаянгийн төмөр зам концесиор, цахилгаан станц барихад нэг тэрбум ам.доллар гэх зэргээр тусгасан. 

Үүнийг бариад Д.Сумъяабазар 73 дугаар тогтоолыг батлуулсан. Үүнээс хойш жил өнгөрч. Энэ хугацаанд дээрх үнийн дүнг бичээд 5.2 ам.доллар хэрэгтэй гээд 2018-2020 оны хооронд 3.64 тэрбум ам.долларыг нь Эрдэнэс Тавантолгой өөрийн эх үүсвэрээр шийдсэн байдаг.

Хамгийн эхлээд 1.3 тэрбумаар  ам.дполлараар тоног төхөөрөмж авна гэж байсныг гэрээт олборлогч өөрсдөө хийсэн. Дараагийн 824 сая ам.доллар болон 1.24 тэрбум ам.долларыг "Эрдэнэс Тавантолгой" гурван аргаар шийдсэн. 2018 оны татварын дараах цэвэр ашиг 807 тэрбум төгрөг, 2019 оны ногдол ашиг 800 тэрбум, нүүрсээр төлбөр төлөх замаар хоёр чиглэлийн төмөр замын санхүүжилтийг шийдээд энэ жил нэг нь, ирэх жид нөгөөх нь дуусна. Энэ гурвын нийлбэр нь 3.64 тэрбум болж байгаа юм. 

Төлөвлөгөөнөөс 870 тэрбум ам.доллар дутуу байна. Би бол нүүрс угаах үйлдвэрийг 500 сая ам.доллараар байгуулах нь буруу гэж бодож байгаа. Учир нь нэг сая нүүрс угаах үйлдвэр нэг сая ам.доллар. Нийт 30 сая тонн нүүрс угаах үйлдвэрийг 500 сая ам.доллараар барина гэдэг бол шахааны бизнес. Тиймээс 500 сая биш 30 сая ам.доллараар барих ёстой. 

Ийм маягаар Эрдэнэс Тавантолгойг хувьчилж олох гэж байсан мөнгөний хэрэгцээ байхгүй болсон учир УИХ-ын 73 дугаар тогтоолыг цуцлах ёстой. Нэн даруй. Ийм байхад зарах ямар хэрэгтэй юм бэ. IPO хийх нэрээр баахан мөнгө хийдэг юм шүү дээ. Олон арван сая ам.доллар үрдэг юм. Үүнийгээ зогсоочих. Хувьчлахыг эсэргүүцтэл намайг элдвээр гүтгэж эхэллээ.  

Намайг олон машин явуулдаг гэсэн. Гэтэл тийм зүйл байхгүй. Надад суудлын машин ч байхгүй. Дээр нь Хишигарвин гээд компанийг миний өмч гэх юм. Уучлаарай, минийх биш. Миний өөрийн мэдлийн компаниуд хөрөнгө орлогын мэдүүлэгт бий. АТГ-ын сайт руу ороод үз. 

Одоо Страто компанитай шууд холбож байна. Энэ компанитай ямар ч холбоо, сүлбээ байхгүй. Тавантолгойг авах гэсэн бүлэглэлд саад хийнгүүт дайрч эхэллээ. 2.5 сая иргэний хувьцаа учраас л би дуугарч байна. Д.Сумъабазарын төлөвлөгөөгөөр бол ирэх жилээс ногдол ашиг тараахгүй болно. Анх 5.5 тэрбум ам.доллараар зарах тухай яригдсан бол одоо ганц ч тэрбум ам.доллар хүрэхгүй үнийн дүн яригдаж байна. Зарж болно гээд бодъё. Эрчим хүчний нүүрсний нөөцтэй үлдсэн компани өнөөдрийнх шиг 100 мянган төгрөгийн ногдол ашиг тараах боломжгүй болно. Эрчим хүчний нүүрс үнэ цэнэгүй. Коксжсон нүүрс өндөр үнэтэй. Хувьчлаад коксжсон нүүрсийг нь түрүүлж гаргана. Бүр тусад нь тасалж байгаад шүү. 

Л.Наранбаатарыг өмнө барьж байгаад иргэдийн тархийг угааж байна. Л.Наранбаатар бол гарзгүй хүн л дээ. Бусдыг залилсан хэргээр шүүхээс ял авч байсан юм. 

Эрдэнэс Тавантолгойг зарах гээгүй, хувьчилна гэж яриад байгаа юм. Тэр хүн бөх барилдахдаа сайн байж болно. Би Д.Сумъяабазартай бөх барилдвал дийлэхгүй нь ойлгомжтой. Гэхдээ тэр хүн миний үгэнд орох ёстой. Яагаад гэвэл, би хоёр жил номыг үзэж, судалсан хүн. 

Би Л.Оюун-Эрдэнэд хэлсэн. Протколоо ил болго. Нууцлаад байх зүйл тэнд байхгүй. Тэгэхгүй бол агуулга буруу харагдаад байна. Бүгдийг ил болговол зөв утгаараа гарч ирнэ.  

МАН-ынхан миний өмнөөс тайлбар хийх хэрэггүй. Би нийт монголчуудын эрхийг хамгаалж үг хэлсэн. Энэ номонд тусгасан шиг 5.5 тэрбум төгрөгөөр хувьчилбал болж байна.
Жишээлбэл, "Би таны 15 сая төгрөгийн үнэтэй машиныг нэг сая төгрөгөөр зарж өгье" гэвэл танд ямар санагдах вэ. Би 30 гэр бүлийн технологийг хэлээд байна. Худал зүйлийг үнэн мэт яриад олон сувгаар тараадаг. Ингэхээр иргэд итгэчихдэг. 

Намайг гүтгэсэн хүмүүс удахгүй ял авна. Өмнө нь торгуулаад өнгөрдөг байсан цаг өнгөрсөн. 1996 оноос хойш намайг элдвээр гүтгэж ирсэн. Гэр бүлийг минь өмч хувьчлалд оролцож байсан гэсэн. Тийм зүйл байхгүй. Худлаа гэвэл шалгаад үзээрэй. 14 хоногийн өмнө надад дайралт ирээгүй байсан. Байр сууриа илэрхийлж, лайв хийсэн. Үүнээс хойш гүтгэж, гүжирдэх нь хэрээс хэтэрч байна.

Энержи ресурс гэдэг Тавантолгойг тав хуваасантай ордыг авчихсан байна. 30 гэр бүлийн довтолгоо хаанаас гэдэг нь тодорхой. Сонгууль дөхөх тусам гүжирдлэг улам идэвхжинэ. Тэр ойлгомжтой" гэлээ. 

Г.Маргад