Ерөнхий сайд асан Н.Алтанхуяг УИХ-ын 2020 оны ээлжит сонгуульд бие даан нэр дэвшихээр болжээ. Тэрбээр өнөөдөр Үндэсний аудитын газарт бие даан нэр дэвших мөрийн хөтөлбөрөө хүргүүлээ. 

Энэ үеэр сэтгүүлчдэд дараах тайбарыг өглөө.

-Таныг АН-аас хассан мэдээлэл бий. Ямар шалтгаантай юм бэ?

-Шалтгааныг нь мэдэхгүй. Өнгөрсөн жил АН-ын дарга С.Эрдэнэ тийм утгатай зүйл ярьсан. Үнэн бол бичиг ирэх байх гээд жил хүлээлээ. Гэтэл ирсэнгүй. Тодруулах санаатай асуусан, бичгээр хариу өгөхийг хүссэн. Бас л хариу өгсөнгүй. Тиймээс намаас хассан нь үнэн юм байна гэж бодоод бие даан нэр дэвшихээр болсон.

-Намаас хасахын тулд намын дүрэмд юу гэж заасан байдаг юм бэ. Шууд хасаж болдог юм уу?

-Манай АН дотоод дүрэм, журамтай сайхан нам байлаа. Одоо ч бүх зүйлээ уландаа гишгэлдэг болсон бололтой.

-Ямар агуулгатай мөрийн хөтөлбөр боловсруулсан бэ?

-Яг үнэндээ сонгуульд зориулж мөрийн хөтөлбөр боловсруулсангүй. Улс орны цаашдын ирээдүйд хийх ёстой гурван зүйл бий гэж би эртнээс ярьж ирсэн. Үүнд, шударга бусын хонгил гэдэг юмыг нухаах ёстой. Шударга бусын хонгилоор би олон удаа орж, гарлаа. Тиймээс нураахад нь оролцмоор байна. Хоёрдугаарт, газрын доорхи баялагыг нэг хэсэг бүлэг  авчихсан. Олон нийтийнх болгоход гар бие оролцмоор байна. Гуравдугаарт, Монгол Улс баян, хоосны туйл боллоо. Тиймээс дундаж давхаргыг босгохын төлөө зүтгэмээр байна.

-Та Ерөнхий сайдаар ажиллаж байсан хүн. АН засаглаж байх үед одоо ярьж байгаа зүйлээ биелүүлэх ямар алхам хийсэн бэ?

-Ард түмэн мэдэх байлгүй дээ. Шинэчлэлийн Засгийн газар ард түмэнтэйгээ хамтарч ажилласан. Ард түмэн дэмжсэн. Алдаа оноогоо засаад хоёр жил сайхан ажилласан. Гэтэл төрд гарсан хулгайч дээрэмчдэд энэ бүхэн таалагдаагүй. Ингээд Засаг унасан. Түүнээс биш хийх зүйлээ хийсэн. Хэний ч өмнө бардам хэлнэ. Дутуу хийсэн зүйл олон бий. Шинэчлэлийн Засгийн газрын гол зорилго нь "Монгол хүн Монголдоо сайхан амьдрах" байсан юм шүү дээ. Одоо сайхан амьдарч байна уу. Хулгай зэлгий хийж ирсэн хүмүүс нь мөнгө тарааж байна. Гэр хорооллын зарим ядарсан иргэд таван төгрөг өгснийх нь төлөө саналаа өгдөг ч юм уу гэсэн байдалтай байна. Ийм л эмгэнэлтэй дүр зурагтай нийгэм болчихож. Тиймээс шүүмжлээд зогсох бус дотор нь орж ажил хэрэг болгоход нь гар бие оролцоё гэж нэр дэвшихээр шийдсэн.

-Бие даан нэр дэвшихэд дутагдалтай зүйл байдаг гэсэн ойлголт байдаг. Үүнийг яаж эвдэх вэ?

-Нэг талаасаа үнэн. Ер нь монголчууд нам, эвсэлд итгэл хүлээлгэсээр ирсэн. Би ч өөрөө нам байгуулж, намын дарга хийж явсан хүн. Гэвч төрийн эрхийг авах хамгийн ойрын гишүүр нь нам гэдэг байдлаар улс төрийн намууд хандаж байна. Намыг нь дээрэмдээд авчихвал Засгийн эрх мэдлийг авчих юм байна гэж хандаж ирсэн. Тиймээс иргэд наанатай, цаанатай хандах хэрэгтэй. Үнэхээр өөрийн тань хүссэн нийгэм бий болсон уу. Би одоо бодох нь ээ, Их сургуулийн багшийн ажлаа орхиж яах гэж улс төр гэж явав аа.

Ер нь улс төр гэдэг зүйл бол эхлээд бүгдээрээ үнэний төлөө гэж явдаг. Эцэстээ таван төгрөг харахаараа нэгнийгээ хэмлэж дуусдаг зүйл юм байна.

Тиймээс олон бие даагч нэр дэвшиж, сонгогдвол аль нэг намын гар харахгүйгээр ажиллах боломж бүрдэх юм болов уу.

-Энэ жилийн сонгуулийн өнгийг та юу гэж харж байна вэ?

-Нам, эвсэлд итгэх итгэл унасан. Иргэдийн хувьд ч тэр. Нөхцөл байдлыг харахад их тэнцвэргүй сонгууль болох болов уу. Бүгдээрээ маскны цаанаас ганц нэг зүйл ярьсан болох байх. Юу нь болж байгаа юм, юун нь болохгүй байгааг ярилцсан сонгууль болохгүй бололтой. Түүхий гэх юм уу. 

-Та АТГ-т зарим асуудлыг шалгуулахаар өгч байсан. Энэ юу болсон бэ?

-Капитал банктай холбоотой асуудлыг л өгсөн. Жонхуу юм байна шүү дээ. Жонхуураад л байх шиг байна. 

-Та АН-ын гол лидерүүдийн нэг. Одоогийн АН-ыг юу гэж дүгнэх бэ?

-Мундаг нам. Ардчиллыг сэрээсэн нам. Ардчиллын төлөө олон мянган залуус нэгдсэн. Тэдний хүч гайхамшигтай. Намын толгой нь болохоо больсон болохоос биш АН бол Монголыг авч явах нам юм шүү. 

-Яваандаа намын гишүүнчлэлээ сэргээж магадгүй гэж ойлгож болох уу?

-Магадгүй. Нуух юм алга. Ардчиллын төлөө явсан олон залуус хэлмэгдэж ажилгүй болсон. Үүнийг сэтгэл зүрхээрээ ойлгож байна. Нэг түрэмгий нөхөр гарч ирээд бүгдийг хөөгөөд явуулчихдаг байж болохгүй. Тиймээс "Манай АН-ын гишүүдээ, энэ бол түр зуурын зүйл. Сэтгэлээр битгий унаарай" гэж хэлмээр байна. 

-АН-ын гишүүдээс танд хандаж байв уу?

-Хандсан хүмүүс бий. Зарим нь голдиролдоо орох байх гэж горьдож хүлээсэн, хүлээсээр ч байна. Гэтэл 100 сая төгрөгөөр цохиулаад нэг юм ойлгох шиг боллоо.

Г.Маргад