УИХ-ын 2020 оны ээлжит сонгуульд 208 бие даагч өрсөлдөхөөр аудитад мөрийн хөтөлбөрөө хүргүүлсэн билээ. Тэдгээрийн дунд "Алтан Дорнод Монгол" компанийн Т.Ганболд, Ерөнхийлөгчийн Шашины бодлогын зөвлөх Ц.Хуланаас эхлээд цахим орчинд багагүй дуулиан тарьж, бас ч үгүй цөөнгүй удаа эсэргүүцлийн акц өрнүүлж явсан эрхмүүд багтжээ. Тухайлбал, "Дэлхийн Монгол Ногоон Нэгдэл" ТББ-ын тэргүүн Х.Бээжин, хүний эрхийн хуульч М.Ичинноров, фэйсбүүк "од" дуучин Нара буюу М.Нарантуяа, генерал Б.Баярмагнай, Exclusive компанийн захирал Г.Майцэцэг нар мөрийн хөтөлбөрөө хүргүүлжээ. Ингээд дээрх таван нэр дэвшигчийг товчхон танилцуулъя.

Х.БЭЭЖИН ЯЛЛАГДАГЧААР ТАТАГДСАН

Нэр даагч дундаас яллагдагчаар татагдсан эрхмүүд цөөнгүй бий. Тэдгээрийн нэг нь "Дэлхийн Монгол Ногоон Нэгдэл" ТББ-ын тэргүүн Х.Бээжин. Тодруулбал, МҮХАҮТ-аас цагдаагийн байгууллагад "Байгаль орчин, эх орноо хамгаалах нэрийн дор ТББ, бүлэг, холбоо, иргэнийн зүгээс бизнесийн тодорхой салбар түүний дотор уул уурхайн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг компаниудад дарамт шахалт үзүүлэх, дайрч орох, бие болон нэр хүндэд нь халдах үйлдэл удаа дараа гарч, Монгол Улсын хуулийг ноцтой зөрчиж байна. Энэ мэт үйлдлийг шалгаж, хуулийн дагуу хариуцлага тооцож өгнө үү"  гэсэн гомдол ирсэн байдаг.

Энэ дагуу цагдаагаас шалгаад "Дэлхийн Монгол Ногоон Нэгдэл" ТББ-ын тэргүүн Х.Бээжинд Эрүүгийн хуулийн 17.6 буюу Бусдын эд хөрөнгийг авахаар заналхийлэх гэмт хэргийг байнга үйлдэж, амьдралын эх үүсвэрээ болгосон гэдэг зүйл заалтаар эрүүгийн хэрэг үүсгэн, яллагдагчаар татсан юм.

Түүнтэй холбоотой асуудал энэ мэт дуусахгүй. Байгаль орчин хамгаалахаар тууштай тэмцэж буй нь сайн ч гэлээ, ТББ-ууд уул уурхайн компаниуд тэр дундаа, хятадын хөрөнгө оруулалтын компаниудыг шантаажилдаг гэсэн яриа явсаар ирсэн. Тэдний нэг нь түүний журмын анд Монгол Улсын харцага Ганхуяг. Босоо Хөх Монгол ТББ-ын тэргүүн тэрбээр бусдыг дарамталж мөнгө нэхдэг байсан нь ил болж, хуулийн хаалга татсан. Эндээс үзвэл, ТББ нэрээр энэ мэт хууль бус үйлдэл хийдэг байхыг үгүйсгэхгүй гэдгийг ч албаныхан хэлж байсан удаатай юм. 

ЖАГСАГЧДАА ОРХИСОН ГЕНЕРАЛ

Цагтаа "Цэргүүдээ замын голоос орхиж явахгүй" гэж хэлж байсан хүн бол генерал Б.Баярмагнай. Гэвч өнгөрсөн жил Сүхбаатарын талбай дээр болсон жагсаалын үеэр тэрбээр жагсагчдын эгнээнээс нэрээ татсан. Учир нь жагсагчид Төрийн ордон руу дайрна, давшилна гэж хэлсэн нь түүний эгдүүцлийг хөдөлгөж, замын голоос ийн буцахад хүргэсэн юм. Тэгвэл тэрбээр бие даан нэр дэвшихээр энэ сарын 24-нд мөрийн хөтөлбөрөө хүргүүлжээ. 

Тэрбээр Дорноговь аймагт төрсөн. АНУ-ын Хуурай замын цэргийн Команд штабын коллеж, АНУ-ын Хуурай замын цэргийн Дайны коллежийг тус тус дүүргэсэн. Артиллерын команд тактикийн офицер, стратеги-оператив, команд штабын мэргэжилтэй. Цэргийн ухааны магистр. Бригадын генерал.

Ажлын туршлагын хувьд Цэргийн их сургуульд курсын захирагч, дамжааны багшаас ЗХЖШ-ын дэд даргын албан тушаалыг хаших явцдаа цэргийн албанд тасралтгүй 20 жил ажиллаж. 

Мөн “Иракийн эрх чөлөө ажиллагаа”-ны үүргээ нэр төртэй биелүүлж, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчөөс “Цэргийн гавъяаны улаан тугийн одон”-оор шагнагдсан. НҮБ-ын Сьерра Леон Улсад явагдаж буй энхийг сахиулах ажиллагаанд Монгол Улсын Зэвсэгт хүчний цэргийн багийн нэгдүгээр ээлжийг удирдан үүргээ амжилттай гүйцэтгэж “Энхийн төлөө медаль”-иар шагнагдаж зэргээр зэвсэгт хүчний салбарт гүйцэтгэсэн үүрэг тоймгүй их. Энэ утгаараа салбарын төлөөлөл болж чадахаар хүн гэж дүгнэж болно. Гэвч төрийн албанаас гарч улс төр хөөх болсноор зөв голдиролоо олж чадахгүй бэдэрч яваа гэхэд болно.

ФЭЙСБҮҮК "ОД" НАРА

УИХ-ын 2016 оны ээлжит сонгуульд Баянгол дүүрэгт бие даан өрсөлдөхдөө АН-ын дарга С.Эрдэнийг багагүй сандаргасан хүн бол дуучин М.Нарантуяа. Хэдхэн хүний саналаар өвдөг шороодсон тэрбээр ирэх сонгуульд дахин өрсөлдөнө гэдгээ хэдэнтээ мэдэгдэж байсан. Тэгвэл тэрбээр мөрийн хөтөлбөрөө мөн хүргүүлсэн байна.

Сав л хийвэл цахим орчинд дуулиан тарьсан лайв хийж, олныг шуугилдаг тэрбээр хууль тогтоох байгууллагын гишүүн болж чадах хэмжээний туршлагатай нэгэн мөн үү гэвэл, биш.

Үүнийг ч иргэдийн санал, сэтгэгдэл олонтоо гэрчилдэг. Түүний өрсөлдөх болсон шалтгааныг санал хуваах төлөвлөгөө гэж хардах хүмүүс бий юм. Алин ч бай, түүнд ирэх сонгуульд ялалт байгуулах боломж тун бага гэдэг нь ойлгомжтой. 

ЖДҮ-ГЭЭ НЭЭХ ГЭСЭН "ШАНТААЖЧИН"

ЖДҮ-гээс зээл авсан зээлээ эргэн төлөөгүй гэх шүүмжлэлд өртөж явсан Exclusive компанийн захирал Г.Майцэцэг мөн бие даан нэр дэвшихээр болжээ. ЖДҮ-гийн дуулиан дэгдэхтэй зэрэгцэн үйлдвэрлэсэн хувцсаа үнэгүй тараана гэж хорооллын Номин их дэлгүүрийн өмнө иргэдийн цугуулсан ч эцэстээ Улаанчулуутын хогийн цэг дээр аваачиж шатаана гэж мэдэгдсэн олны дургүйцлийг төрүүлсэн.

Хамгийн гол нь ЖДҮ-гээс авсан мөнгөөрөө урласан гэх хувцсаа шатаасан эсэх нь тодорхойгүй байсаар өнөөдөртэй золгосон.

Багагүй олон жил муу нэр зүүж ирсэн тэрбээр Монгол Улсын иргэншлээс гарах хүсэлтээ бас гаргаж байсан поп бизнесмэн. Гэвч эл санаархалаа мартаж нэр дэвшихээр болсон байна. Тэрбээр эл үйлдлээ хийхээс өмнө коронавирусаас хамгаалах хамгаалалтын хувцас урласан. Үүнээс нь Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга 50 мянган ширхэгийг худалдан авч УОК-т хүлээлгэн өгсөн нь Г.Майцэцэгийн нэр төрийг өргөх акц болсон юм.

Энэ ч утгаараа түүний сонгуулийн хөшигний цаана Ерөнхийлөгчийн нөлөө бий гэх хардлага бас бий юм.

ТУЙЛБАРГҮЙ ХУУЛЬЧ

Хүний эрхийн хуульч гэх алдартай М.Ичинноров нам гүм амьдралдаа цэг тавихаар шийдсэн бололтой. Иргэний хөдөлгөөний намаас МАН-д орж, төд удалгүй МАХН-ыг дэмжихээ илэрхийлж байсан түүнийг туйлбаргүй нэгэн хэмээн олон нийт шүүмжилдэг.

МАХН-ын дарга Н.Энхбаярыг баривчилагдсан өдөр МАХН-д оччихсон гүйж явсан.

УИХ-ын 2012 оны ээлжит сонгуулиар хамраа ч зухуйлгаагүй тэрбээр өөрийн цахим хуудаснаа “Юм хийсэн ч шүүмжлэнэ, хийгээгүй ч . Олны танил байх гэдэг маш их золиос үүрдэг амьдрал шүү” гэсэн удаатай. Хэзээний улстөрчдийг дагаж, далд "пи ар"-ыг нь сурталчилж явдаг гэдэг утгаараа олон нийт түүнд шүүмжлэлтэй ханддаг. Гэвч гишүүн Д.Гантулгын хүчингийн хэргийн араас багагүй хөөцөлдсөн, бага насны хүүхдийн хүчирхийллийн эсрэг дуу хоолойгоо хүргэсэн зэргээс нь харвал шаггүй сайн хуульч гээд хэлчихэд болно. Харамсалтай нь, Тахарын алба байгуулагдах үед Гэрч, хохирогчийг хамгаалах албаны даргаар очсон ч гавьтай ажил хийсэнгүй гэдэг шүүмжлэлд өртөж байв.

Г.Маргад