Гишүүн асан Н.Номтойбаяр бие даан нэр дэвшихээ мэдэгдсэнээсээ хойш дуулианы эздийн нэг болоод байна. Түүнтэй холбоотой олон асуудал яригддаг. Гэхдээ яг таг нарийн тогтоосон зүйл байхгүй, нөгөө талаасаа тэр ч энэ бүхнийг үгүйсгэж, гүтгэлэг хэмээн мэдэгдэж ирсэн.

Өнгөрсөнд үлдсэн мэдэгдлээс иш татвал, “Намайг Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд байхдаа хууль зөрчсөн гэж хэлмэгдүүлж байна. Миний Төрийн ордонд хийсэн мэдэгдэл хууль зөрчсөн байж болзошгүй талаар өмгөөлөгч Д.Батхуяг нийслэлийн Прокурорын газарт гомдол гаргасан юм билээ. Дараа нь арванхоёрдугаар сарын 26-нд хууль зөрчөөгүй, Үндсэн хуулиар олгогдсон эрхээ эдэлсэн байна гээд нийслэлийн Прокурорын газрын тогтоол гарсан байна. Үүнийг олж авлаа. Энэ үйл явц Ерөнхий прокурор Б.Жаргалсайхан өөрөө хууль тогтоох байгууллага УИХ-д худал мэдээлсэн. Тиймээс АТГ-д шалгуулах хүсэлтээ ийн уламжилж байна. Өнгөрсөн дөрөвдүгээр сарын 20-ны өдөр У.Хүрэлсүхийн Засгийн газраас нэгэн шийдвэр гаргасан. Энэ шийдвэр нь би сайд байхдаа гаргасан шийдвэртэ яг адилхан. Гэтэл намайг хууль зөрчсөн гэх юм.

Энэ хоёр шийдвэрт нэг хоёр л зүйл өөр. Тэр нь сайдын нэр, он сар, өдөр.

Тухайн шийдвэрийг буруутай гэж үзэхгүй байж намайг буруутай гэж яллаж байгаад гайхаж байна. Намайг хэлмэгдүүлж яллахдаа мэдэгдэхгүйгээр яллачихаад дараа нь мэдэгдсэн” гэсэн юм.

Түүний хэлснээр бол Улсын Ерөнхий прокурор Б.Жаргалсайхан өөрт нь мэдэгдэхгүйгээр ялласныхаа дараа нь тогтоолтой танилцуулсныг дурдсан гэх явдал. Уг нь процессоороо бол хэрэг бүртгэх, мөрдөн шалгах ажиллагааны үед л сэжигтнээр татагдсан этгээд хэрэгтэйгээ танилцсан байх учиртай. Тэгэхээр гишүүн асан Н.Номтойбаяр олон нийтийг төөрөгдүүлэх мэдээлэл хийв үү, эсвэл прокурор хууль зөрчив үү асуулт урган гарч ирж байна.

Н.Номтойбаярыг 2019 оны арванхоёрдугаар сарын 20-ны өдрөөс эхлэн шалгаж эхэлсэн байдаг. Энэ талаар АТГ-ын Мөрдөн шалгах хэлтсийн дарга хэвлэлд “Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих сангаас зээл авсан асуудалтай холбогдуулан УИХ-ын нэг гишүүнийг шалгаж байна. Тэр нь Н.Номтойбаяр. Одоогоор мөрдөн шалгах ажиллагаа үргэлжилж байгаа учраас тодорхой мэдээлэл өгөх боломжгүй" гэсэн тайлбарыг тухайн үед өгч байв. Үүний хариуд Н.Номтойбаяр “Хуулийн байгууллага намайг гүтгэж, бүр гишүүний бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэхээр хөөцөлдөж явна” гээд АТГ-ын дарга, Ерөнхий прокурорын нэрийг цохож байсан удаатай.

Улмаар Н.Номтойбаярын бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх саналыг Прокурорын байгууллагаас өнгөрсөн нэгдүгээр сарын 13-нд оруулж ирсэн. Хэдийгээр тэрбээр бүрэн эрхээсээ түдгэлзэхгүй гэж мэдэгдэж байсан ч төд удалгүй өөрийн хүсэлтээр бүрэн эрхээсээ чөлөөлөгдөж, хуулийн байгууллагаар шалгуулна гэсэн нь гэнэтийн мэдээ байв. Магад үүссэн нөхцөл байдалтай холбогдуулан УИХ дахь МАН-ын бүлгээс бүрэн эрхээсээ өөрийн хүсэлтээр татгалзахыг шахсан байж ч мэднэ. Үүнээс хойш Н.Номтойбаяр цахим хуудаст идэвхтэй нэгэн болсон. Мэдүүлэг өгөх гэж өдөржин хуулийн байгууллагын хаалга сахиж суугаагаа ч цахим хуудсаараа дамжуулан мэдэгдсэн удаатай.

Хуулийн байгууллагын өмнө хүн бүр эрх тэгш байх ёстой. Энэ утгаараа тухайн хүнийг яллагдагчаар татагдахаас өмнө ямар хэрэгт буруутгагдаж, яллагдагчаар татагдсаныг заавал танилцуулах ёстой.

Гэтэл Н.Номтойбаярын хэлж, мэдэгдсэн бүхнээс энэ бүхэн өрнөөгүй гэх. Хамгийн хачирхалтай нь хуулийн хэрэгжилтийг хангуулах чиг үүрэгтэй прокурорууд хууль зөрчиж, хазгай гишгэчихэв үү. Хэрэв үнэхээр ийм зүйл болсон бол мэдээж Н.Номтойбаярын гомдол үндэслэлтэй болно гэсэн үг. Тэрийгээ ч мэдэж байгаа болоод АТГ-ын дарга З.Дашдаваа, УЕП Б.Жаргалсайхан нарыг шалгуулахаар өгсөн байх.

Нөгөө талаасаа прокурорууд барагтай бол хий гишгэдэггүй хүмүүс. Тэд яллагдагчаар татсан бол тогтоолоо танилцуулахаа мартах хүмүүс биш. Танилцуулах гээд Н.Номтойбаярыг дуудсан гэх. Гэтэл тэр ирээгүй. Тиймээс албадан ирүүлэхээр шүүхэд хандсан. Шүүх уг хүсэлтийг хүлээж авсан. Өнгөрсөн долоо хоногийн гол дуулиан үүнээс эхлэлтэй. Прокурор шүүхэд хандсан учир Н.Номтойбаяр эгдүүцэж, шүүхэд гомдол гаргасан. Гэвч шүүх хүлээж аваагүй. Тиймээс л дээр хэлсэн ч АТГ, прокурорын дарга нарыг шалгуулахаар ийн шийдсэн хэрэг. Ийм л хэрэг өрнөлөө. Эндээс прокурор худалч уу, эсвэл Н.Номтойбаяр худал мэдээлэл хийв үү. Бүр нарийвчилбал, улстөрчдийг дөнгөлөх гэсэн хуулийнхны башир арга Н.Номтойбаяраар үргэлжлэв үү гэдэг асуулт эрхгүй урган гарч ирж байна.

Б.Лхам