АН-ын дараагийн дарга болон цаашид сөрөг хүчнээр хэрхэн ажиллах талаар УИХ-ын гишүүн Ц.Туваанаас тодрууллаа.

-Та намын даргын түр орлон гүйцэтгэгчийн хувьд ямар шинэчлэлийг хийнэ гэж зорьж байгаа вэ?

-АН бол том институц. Тиймээс ялагдалдаа дүгнэлт хийх ёстой. Бүх зүйл тасралтгүй үргэлжлэх учраас намын дараагийн шинэчлэл зөв алхам руу явна.

-Сонгуулийн ялагдалд ямар дүгнэлт хийсэн бэ?

-Дан ганц нэг шалтгаан байхгүй. Маш олон зүйлээс шалтгаалж байгаа учраас бүх гишүүдтэйгээ хуралдана. Дараа нь дүгнэлтээ хийнэ. Удахгүй орон нутгийн сонгууль болох учраас алгуурлах, хүлээх зав байхгүй.

-Дараагийн намын даргыг хэрхэн сонгох вэ?

-Намын гишүүд, Үндэсний бордлогын хорооны болон залуу гишүүд өөр өөр байр суурьтай байна. Сунгаа маягаар явуулах нь намд тохиромжгүй байна гэсэн янз бүрийн санал хэлж байгаа учраас дахин хэлэлцэх нь зүйтэй. Дүрмэндээ сунгаагаар гэж заасан байдаг.

-Тэгэхээр дүрмэндээ өөрчлөлт оруулна гэсэн үг үү?

-Намын дүрмийг өөрчлөх эрх нь намын их хуралд хадгалагддаг. Их хурал 1000 буюу түүнээс хүнтэй хуралдах учраас их ажил болно.

-Ирэх дөрвөн жил АН дахин сөрөг хүчин болж ажиллана. Хүчтэй сөрөг хүчин байхын тулд юу хийх ёстой вэ?

-Ялагдлын нэг шалтгаан нь бусад улс төрийн намуудтай эв нэгдэлгүй байсантай холбоотой гэж зарим гишүүд үзэж байгаа. Тиймээс намын нэгдэл тал руу нэлээд ажил хийнэ. Ерөнхийлөгчийн зүгээс ч дээрх асуудал хөндөгдсөн.

-Ерөнхийлөгчтэй та бүхнийг хүлээж авч уулзсан. Уудзалтаар ямар асуудал ярьсан бэ. Өчигдөр бүлгийн даргаар Д.Ганбатыг томилоход Ерөнхийлөгч нөлөөлсөн үү?

-Нөлөө байхгүй. Бүлгийн дарга болох сонирхолтой гишүүд нэрээ дэвшүүлж нууц санал хураалтаар сонгосон. Тиймээс ямар нэгэн нөлөөлөл байхгүй. 

-Намын даргад Ц.Элбэгдорж, С.Эрдэнэ зэрэг хүмүүс хүнээ зүтгүүлж байна зэрэг олон асуудал яригдаж байна. Энэ хүмүүсийн оролцоогүйгээр шинэчлэгдэнэ гэж хэлж чадах уу?

-Ийм яриа бол байгаа байх. Орон нутгийн сонгууль болоход 100 хоногийн хугацаа дутуу байна. Багагүй хугацаа гэсэн үг. маргаашнаас эхлээд энэ асуудал дээр нухацтай сууж ярилцана. Фракцгүй нам болохын төлөө өнгөрсөн дөрвөн жил ажилласан. Одоо шийдэл дээр тогтож ярьдаг нам болох ёстой. Ерөнхийлөгчийн зүгээс эв нэгдлийг эрхэмлэж, ажилдаа ороорой гэсэн захиасыг өсгөн.

-Сонгуулиас хойш АН-ын удирдлагууд уулзсан уу?

-Намын дарга дүрмээрээ шууд огцордог. Дүрэмдээ тэгээд заачихсан байдаг. Энэ хүрээнд нам УИХ-д олонхийн суудал авч чадаагүй учраас удирдлага автоматаар огцорсон. Улмаар дараагийн намын даргыг гарах хүртэл дэд дарга үүрэг гүйцэтгэдэг. Энэ дүрмийн дагуу явж байна. 

Б.Лхам