Замын-Үүдэд олон зуун автомашины цуваа үүсч, ачаагаа авах гэсэн иргэд олон сараар хүлээсээр туйлдаж, эцэстээ олон сая төгрөгийн хахууль төлж байж, дарааллын урдуур орж байгаа талаарх мэдээлэл сүүлийн үед гарах болсон. Газар дээр нь нөхцөл байдал хүндэрч, Зам тээврийн хөгжлийн сайд Л.Халтар нь ч  асуудлыг шийдвэрлэж чадахгүй “бууж өгөөд” байсан юм.

Харин Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ олон сар дамжин яригдаж байгаа асуудлыг газар дээр нь шийдвэрлэхээр албан тушаалтнуудын хамт Зам-Үүдэд ажилласан билээ. Харин чамгүй их ач холбогдол өгч очсон газартаа чухам юуг шийдэв. Үүнд, ажлаа 30 хоногт сайжруулахгүй бол албан тушаалтнуудад хариуцлага тооцохоо мэдэгдлээ. Бас Ерөнхий сайдаас давж, дуулиан тарьсан нь таван саяын үнэтэй ариутгалын хаалга байлаа. 

Амралтын өдрүүдэд энэ талаар шуугьж, хаалганы зургийг бусад улсынхтай харьцуулан шүүмжлэгсэд олон байв. Үнэндээ Ерөнхий сайдын “айлчлал”-ыг ашиглан асуудлаа бүтнээр нь харж, тайлбарлаж байгаа дарга, албан тушаалтан тэнд байгаагүй байна.

Эрээн-Замын-Үүд, Замын-Үүд-Эрээн чиглэлд энгийн үед өдөрт 300-500 автомашин, зуны ид бүтээн байгуулалтын үед 500-гаас дээр автомашин нэвтэрч, ачаа эргэлт хийдэг байлаа. Харин одоо Хятадын тал манайхыг улаан бүс болсонтой холбоотойгоор Эрээн боомтдоо ачаа ариутгалын 3-4 шат дамжлага нэвтрүүлсэн тул өдөрт 100-150 автомашин хүлээн авах хүчин чадалтай болсон.

Үндсэндээ ачаа тээвэрлэх автомашины тоо ердийн үеийнхнээс 3-5 дахин буурчихаад байгаа тул эрэлт, нийлүүлэлтийн хуулиар нэг автомашины ачаа ачих үнэ 3-5 дахин нэмэгдэх нь зүйн хэрэг. Одоо бол бүр 7-8 дахин өсчихлөө. Жолооч нар ачаагаа ачуулахын тулд тээвэр зууч эрхлэгчид нэг нэгээсээ өрсөн өндөр үнэ хэлж байж автомашин олж байна.

Дунд нь жолооч ба тээвэр зуучийн хооронд ажиллаж, үнэ хөөрөгддөг ченжүүд олноор бий болж, мөнгө хийхээр 2000 автомашин Замын-Үүдэд шавчихаад байгаа аж. Гэтэл Замын-Үүдийн дарга нар Ерөнхий сайдад нэг хаалга, 50 жолоочийн тусгаарлалт гээд жижигхэн асуудал ярьсаар байгаад явуулчихсан талаар шүүмжлэл ид өрнөж байна.

Үнэндээ Хятадын талд манайхаас хүлээн авах машины тоог нэмэх хүчин чадал хүрэхгүй болсон. Учир нь, Монголоос орж ирсэн ноос, шар айраг төмөр замаар нэвтэрсэн рапснаас коронавирусний халдвар илэрч, байцаагчид нь өвдөж, эмнэлэгт тусгаарлалтад орсон байна. Мөн Хятадын ажлын цаг богино буюу 8.30-12.00, үдээс хойш 14.30-17.30 хүртэл хэвээрээ. Харин одоо Хятадын тал Монголоос өдөрт хүлээн авч нэвтрүүлж байгаа 100 автомашинд тааруулаад Эрээнээс наашаа Замын-Үүд рүү ачаагаа сайн зохион байгуулалттайгаар татах, ачилтын үнийг нь буулгах, ченжийг байхгүй болгох, үнэ хөөрөгдөхгүй байх ийм л үндсэн ажлуудыг хийх ёстой байсан.

Үнэндээ олон хоног бодох юу ч байхгүй. Байгаа нөхцөл байдалд зохицуулалт буюу менежмент хийх л асуудал шүү дээ. Ямар нэгэн юмыг хөгжүүлнэ гэхээрээ барилга, бүтээн байгуулалт хийх явдал гэж ойлгоод түүнийхээ мөнгө, санхүүжилтийг л яриад явдаг манай төр энэ удаад ч Эрээний ачааг зохицуулахад таван саяын төсөвтэй хаалгаа сайжруулах шийдэл дээр л бууж байна даа.

Хятадын тал ачааны баглаа боодлыг нээж, дотор талаас нь арчдас шинжилж, манай хаалганаас хамаарахгүйгээр хийчихэж байгаа. Тэгэхээр энэ хаалганаас үнэндээ юу ч хамаарахгүй нь тодорхой.

Харин Ерөнхий сайдын энэ удаагийн Замын-Үүд дэх томилгоо таван саяын хаалганы дуулиан, ажил сайжруулахгүй бол албан тушаалаас нь чөлөөлнө гэх сүржин мэдэгдэлтэйгээр дуусч байна.

У.Тэргэл