Инженерийн шугамаас ус алдаж, буурь хөрс нь сууснаас барилгын хана цуурчээ 

Ашиглалтад ороод таван жил ч болоогүй Орхон аймгийн 17 дугаар сургууль, цэцэрлэгийн цогцолборын барилгад их хэмжээний цууралт үүсэж, үйл ажиллагаа явуулах боломжгүй болсон талаарх мэдээлэл олны анхаарлыг татаж буй. 

Тодруулбал, Орхон аймгийн Баян-Өндөр сумын Даваат багийн нутаг дэвсгэрт байрлах 17 дугаар сургуулийн хичээлийн хоёрдугаар байранд нуралт үүсэж, хичээлийн үйл ажиллагаа явуулах боломжгүй болсон байна. Тухайн барилгыг орон нутгийн хөрөнгө оруулалтаар буюу 2.3 тэрбум төгрөгөөр барьсан байна. Тус ажлын гүйцэтгэгчээр 2016 онд “Урагшлах” ХХК тендерт шалгарч, 2016 оны 12 дугаар сард ашиглалтад оруулж байжээ. 

Энэ талаар тус сургуулийн захирлын үүрэг гүйцэтгэгч Н.Алтанзаяа "Сургууль, цэцэрлэгийн 280 хүүхдийн цогцолборын барилгад 2019 оноос бага хэмжээний цууралт үүсэж байсныг тухай бүрт нь гүйцэтгэгч компаниас засварладаг байсан. Өнгөрсөн зургаадугаар сард мөн цууралт үүсэхэд гүйцэтгэгч компани болох Урагшлах ХХК өөрсдийн хөрөнгөөр засварласан. Гэсэн ч дахин их хэмжээний усархаг бороо орсны улмаас барилгад ийм нөхцөл байдал үүслээ" гэжээ. 

Харин мэргэжлийн хяналтын байгууллагын дүгнэлтээр тухайн барилга нь тусгаарлах ханануудын доор нь ус алдаж суурь нь суусан. Доод талд нь байсан инженерийн шугамаас ус алдаж, буурь хөрс нь суусан гэсэн дүгнэлт гарсан байна. Тиймээс гүйцэтгэгч компани нь өөрийн хөрөнгөөр засж янзлахаар болсон аж.

"Урагшлах" ХХК хэд хэдэн удаа чанаргүй барилга барьж, хэл аманд өртөж байжээ 

Бяцхан үрсийн амь нас, эрүүл мэндэд заналхийлсэн энэхүү барилгыг ямар компани барьсан, захирал нь ямар хүн байдаг талаарх мэдээлэл өдгөө олны анхаарлыг татаж байна. Улсын бүртгэлийн цахим хуудас болох Оpendatalab.mn дээрх мэдээллээр "Урагшлах" ХХК-ийн захирлаар Сономын Гүншир гэх хүн бүртгэлтэй байх аж. Тус компани нь гадаад худалдаа, барилга угсралт, хүнсний дэлгүүр, зочид буудал, газар тариалан, цайны газрын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг байна. 

Түүнчлэн тус компанийн нийт оролцсон тендерүүдийн мэдээлэлд Даваат багт 280 хүүхдийн цэцэрлэг, сургуулийн цогцолборын барилгыг барьж эхлүүлэх Багц 1 2,329,757,571 төгрөг хэмээн бүртгэгджээ. Энэ нь дээрх сургуулийн барилгын тендерийн мэдээлэл юм. 

Эх сурвалжийн мэдээлж буйгаар "Урагшлах" ХХК нь С.Гүншир гэх хүний нэр дээр бүртгэлтэй байгаа ч цаад эзэн нь түүний хүү Хөвсгөл аймгийн НИТХ-ын дарга Г.Мөнгөнхуяг аж. Тэрбээр 2006 оноос барилгын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг “Урагшлах” ХХК-ийн инженер, гүйцэтгэх захирлаар томилогдож байсан байна. Улмаар 2018 онд компаниа аавынхаа нэр дээр шилжүүлжээ. 

"Урагшлах" ХХК төсвийн хөрөнгөөр баригдах олон тендерт шалгардаг ч барьсан барилгууд нь дийлэнхдээ асуудал дагуулдаг талаарх мэдээлэл хэвлэлийн шарласан хуудснаа үлджээ.

“Урагшлах” компани нэлээд олон томоохон тендерүүдийг авч байжээ. Тодотговол 2017 онд 50:100 цогцолборыг эхлүүлэх тендер 600 сая, 2018 онд 520 хүүхдийн сургуулийн тендер 2.3 тэрбум, тус онд Мөрөн хотод ахмадын асрамж үйлчилгээний төвийн засварын тендер 100 сая, 320 хүүхдийн сургуулийн тендер 2.5 тэрбумын ажил авч гүйцэтгэсэн байна. Харин 2019 онд 1.8 тэрбум төгрөгийн төсөвтэй эрүүл мэндийн төвийн барилгын тендерийг авсан. 2020 онд 8 тэрбум төгрөгийн өртөгтэй 100 ортой хүүхдийн эмнэлгийн барилгын тендерт шалгарчээ. 

Харин "Урагшлах" ХХК-ийн барьсан барилга асуудал дагуулдаг талаарх мэдээлэл ч байна. Тодотговол, 2008 онд нутгийн удирдлагын ордны дэргэд аймгийн мэргэжлийн хяналтын газрын барилгыг барих шийдвэр гарч, 2012 онд “Урагшлах” компани гэрээ байгуулж, жилийн дараа ажлаа эхэлсэн байна. Гэвч барилгын суурийг буруу технологиор цутгаж, асуудал тарьжээ. Энэ талаар Хөвсгөл аймгийн ерөнхий архитектор Г.Бадамсэрээжид “Тухайн суурь нь технологийн шаардлага хангахгүй учир барилгыг үргэлжлүүлэн барих боломжгүй гэсэн дүгнэлт гарсан байдаг. Ингээд ажил нь түр зогссон. Улмаар тус компани 2016 онд аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газартай тохиролцож, алдаагаа засч ажиллана хэмээн дахин гэрээ байгуулсан. Гэвч компани ажлаа үргэлжлүүлж гүйцэтгээгүй. Сүүлдээ гэрээ цуцлагдсан. Одоо тус компани технологийн шаардлага хангахгүй тавьсан суурийг зайлуулж, газрыг чөлөөлж өгөх ёстой. Энэ ажлаа хийхгүй байна. Одоо шүүхийн шат руу шилжиж байна” хэмээсэн байна. 

Түүнчлэн 2009 онд Эрүүл мэндийн сайдын хөрөнгө оруулалтаар 50 ортой төрөх эмнэлэг барих 2.18 тэрбум төгрөгийн төсөвтэй тендерт шалгарч гүйцэтгээд 2013 онд ашиглалтад оруулсан байна. Гэвч 2015 онд төрөх эмнэлгийн 109 халаалтын панел цоорч, ус алдаж, халаалт өгөх ямар ч боломжгүй болжээ. Эмнэлгийн удирдлагууд удаа дараа дээрхи асуудлыг шийдвэрлэх талаар албан тоот явуулсан ч хариу өгөлгүй хоёр жил болсон байна. Иймээс аймгийн Засаг дарга Л.Ганболд Засгийн газарт удаа санал тавьж байж 2017 онд Засгийн газрын 180 сая төгрөгийн санхүүжилтээр халаалтын асуудлыг нь шийдвэрлүүлж байжээ. 

Б.Баатар