Хууль зүй дотоод хэргийн сайд Х.Нямбаатар Гадаад хөрөнгө оруулагчдын эрх ашгийг хамгаалах асуудлаар мэдээлэл хийж байна. Мэдээлэлд гадаадын хөрөнгө оруулагчдыг дээрэмдсэн албан тушаалтнуудыг зарлах юм.

Тэрбээр "Шүүхийн шатанд байгаа хэргүүдийг танилцуулъя: 

1.Нийслэлийн газар зохион байгуулалтын газрын даргаар ажиллаж байсан М-ийн хамаарал бүхий Сүхбаатар, Баянзүрх дүүрэгт хууль бусаар газар эзэмших эрх олгосон. М нь Лива улсын иргэн Ми-гийн эд хөрөнгийг шилжүүлэн авсны улмаас Ми-гийн компани их хэмжээний хохирол учруулсан. Шударга өрсөлдөөний даргаар ажиллаж байсан М гэгч өөрийн хамаарал бүхий хүмүүсээр дамжуулан Лива улсын иргэнийг хохироогоод Барилга байгууламжийг нь ашиглачихсан. Энэ хэрэг шүүхээр шийдвэрлэгдэх гээд явж байгаа. 

2. Монгол Улсын нэр бүхий Ц, К нэртэй хүмүүс Хятадын иргэн В-гээс Замын-Үүдийн чөлөөт бүсийн бүтээн байгуулалтад хамтран ажиллах нэрээр 5.3 тэрбум төгрөг, Ц, К нар нь Өмнөговийн Ханбогд суманд байрлах Гашуунсухайт, Ганцмод боомтын хооронд газар доогуур нүүрс тээвэрлэж, битүү туузан дамжуургын ажилд хамтран ажиллаж, хөрөнгө оруулалт гэж 22 тэрбум төгрөг, нийт 27.3 тэрбум төгрөгийг залилсан. Холбогдогчоор Монголын Ц, К, Б нарыг татаж, хурал нь зургаан удаа хойшлогдож, анхан шатны шүүхэд хянагдаж байна.

3. Гадаадын хөрөнгө оруулалттай "Х" компанийн таван хувийн хувьцаа эзэмшигч С, мөн компанийн таван хувийн хувьцааг эзэмшигч Г нар нь бүлэглэн "Х" компанийн ерөнхий захирал Хятадын иргэн В-ээс баталгаат гарын үсэг зурах эрх, тамганы загварыг залилан авч дансны гүйлгээ хийх эрх нээлгэсэн. Улмаар компанийн данснаас 2015-2016 онд С нь 111.5 мянган ам.доллар 238.3 сая төгрөгийг өөрийн хувийн дансаар шилжүүлэн авч хувьдаа завшсан, мөн 2017 онд 325 мянган ам.долларыг "Х" компаниас "ноогдол ашиг хуваарилав" гэсэн утгатайгаар нөхөр Г -ийн дансанд шилжүүлж мөнгө угаасан гэв. Холбогдогчоор Монголын иргэн С, Хятадын иргэн Г нарыг татаж, Сүхбаатар дүүргийн анхан шатны шүүх дээр хянаж байна" гэв. 

Мөн хэрэгсэхгүй болгосон хэргүүдийг танилцууллаа. 

1. Хятадын иргэн ХГ захиралтай "Ж" компани нь 2008-2012 оны хооронд үйл ажиллагаа явуулж олсон орлогыг аж ахуйн нэгжийн орлогын татварын тайландаа тусгалгүй их хэмжээний татвар төлөхөөс санаатай зайлсхийсэн. Мөн Хятадын иргэн ХГ-ийн үүсгэн байгуулсан "С" компанийн 75 хувийг "Т" компанийн нэр дээр шилжүүлэхдээ Монгол Улсын иргэн Я, Б нар нь ХГ-ийн гарын үсгийг хуурамчаар үйлдсэн. Албан тушаалтан Д нь "Ж" компанийн их хэмжээний татвар төлөхөөс зайлсхийсэн гэмт хэрэгт нөлөөлнө гэж амлан албан тушаалын байдлаа ашиглаж, өөртөө болон бусдад давуу байдал бий болгосон. Холбогдогчоор Хятадын иргэн ХГ, ХШ болон Монголын иргэн Б, Я, Д нарыг татаж, "Ж" компанийн нягтлан бодогч ХШ -т их хэмжээний татвар төлөхөөс санаатай зайлсхийсэн үндэслэлээр 2013 онд нэг сая төгрөгийн эд хөрөнгө хурааж, 56.1 сая төгрөгийн торгох ялаар шийтгэсэн. Бусад холбогдогч нарын гарын үсгийг хуурамчаар үйлдсэнийг тогтоох боломжгүй, хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан үндэслэлээр хэргийг хаасан.

2. Монголын иргэн Г нь ОХУ-ын иргэн П-ээс "А" компанийг худалдан авах зорилгоор хэлцэл хийх үед албан тушаалтан байсан Д нь хувьдаа болон бусдад давуу байдал бий болгож, ашиг олох зорилгоор Г-д холбогдуулан үүсгэсэн эрүүгийн хэрэгт нөлөөлж, иргэг Б-ээр дамжуулан Г-ээс хахууль шаардсан. Улмаар 2011 онд нийт гурван удаагийн шилжүүлгээр дөрвөн сая ам.долларын авлигыг өөрийн төрсөн дүү Б-ын эзэмшдэг компанийн дансаар авсан байна. Холбогдогчоор Монголын  иргэн Д, Б, Г нарыг татаж, мөрдөн шалгах ажиллагаагаар авлига авсан үйлдэл нь тогтоогдоогүй байна. Ерөнхий прокурор байсан хүний төрсөн дүүгийн дансаар ороод гарсан.

3. ОХУ-ын иргэн П нь "А" компанийн захирлаар ажиллаж байхдаа Монголд үндсэн хөрөнгө худалдан авч, уул уурхайн ашиглалт олборлолт явуулах нэрийдлээр 30 сая ам.долларын санхүүгийн баримт материалуудыг бүрдүүлж их хэмжээний мөнгийг угааж, хувьдаа завшсан. Холбогдогчоор ОХУ-ын иргэнг татаж, мөрдөн шалгах ажиллагааны үед дээрх асуудал нь ОХУ-ын Москва хотын олон улсын худалдааны Арбитрын шүүхийн 2012 онд шийдвэрлэгдэж дууссан үндэслэлээр хэргийг хааж шийдвэрлэсэн.

Д.Батчулуун