Монфа трейд ХХК-ийн эмч Х.Надмидтай хеликобактерийн халдвар, тархалт, урьдчилан сэргийлэлтийн талаар ярилцлаа.
-Хеликобактер пилори халдвар Монголд хэр түгээмэл байна вэ?
Сүүлийн жилүүдэд энэ халдварын тархалт эрс нэмэгдэж, насанд хүрсэн 10 хүн тутмын 7 орчимд илэрч байна. Өмнө нь ойролцоогоор 50 гаруй хувьтай байсан бол 2017 оноос хойш өссөн үзүүлэлттэй байгаа нь анхаарал татаж байна. Энэ нь амьдралын хэв маяг, хооллолт, халдвар дамжих нөхцөлтэй холбоотой.
-Энэ халдвар хүний биед ямар сөрөг нөлөө үзүүлдэг вэ?
Хеликобактер нь ходоодны салст бүрхэвчийг гэмтээж, архаг үрэвсэл үүсгэдэг. Үүний улмаас ходоодны шарх, шархлаа үүсэх нөхцөл бүрдэнэ. Хэрэв удаан хугацаанд эмчлэгдэхгүй орхивол эсийн өөрчлөлт үүсч, ходоодны хорт хавдар болох эрсдэл нэмэгддэг. Монголд илэрч буй хеликобактерийн зарим хэв шинж нь хавдар үүсгэх магадлал өндөртэй гэж үздэг.
-Ходоодны шарх, шархлаа үүсэхэд ямар хүчин зүйлс нөлөөлдөг вэ?Ерөнхийд нь гадаад болон дотоод шалтгаан гэж ангилна. Гадаад хүчин зүйлд стресс, тогтмол бус хооллолт, архи тамхи, мөн өвчин намдаах эмийн зохисгүй хэрэглээ ордог.
Тухайлбал, Ибупрофен, Парацетамол зэрэг эмийг удаан хугацаанд, хяналтгүй хэрэглэх нь ходоодны салстыг гэмтээдэг.
Харин дотоод шалтгаан нь хеликобактерийн халдвар бөгөөд энэ бактер нь өөрөөсөө ялгаруулдаг хорт бодисоороо үрэвсэл өдөөж, зарим тохиолдолд эсийн бүтцийг өөрчилж хавдрын суурь болдог.
-Монгол Улсад ходоодны хорт хавдрын нөхцөл байдал ямар байна вэ?
Сүүлийн жилүүдэд манай улс ходоодны хорт хавдрын өвчлөлөөр дэлхийд дээгүүр бичигдэж байна. Энэ нь хеликобактерийн өндөр тархалттай шууд холбоотой бөгөөд эрт илрүүлэг, урьдчилан сэргийлэлт маш чухал байна.
-Хеликобактерийг хэрхэн оношилдог вэ?
Оношлогооны хувьд манай эмнэлгүүдэд нийтлэг хэрэглэгддэг хэд хэдэн арга бий. Үүнд амьсгалын сорил, ялгадсын шинжилгээ, цусны шинжилгээ орно. Зарим тохиолдолд дурангийн шинжилгээ хавсарган хийж, ходоодны салстын байдлыг үнэлдэг. Эмчилгээ нь халдвар анх удаа илэрсэн үү, эсвэл дахилттай юу гэдгээс хамаарна. Ихэвчлэн гуравласан эсвэл дөрөвлөсөн антибиотик эмчилгээ хийдэг. Үүний зорилго нь бактерийг бүрэн устгах бөгөөд эмчилгээний дэглэмийг ягштал мөрдөх нь маш чухал.
-Нэмэлт эмчилгээний талаар хүмүүс их сонирхож байна. Энэ талаар тайлбарлахгүй юу?
Сүүлийн жилүүдэд үндсэн эмчилгээг дэмжих зорилгоор нэмэлт бүтээгдэхүүн хэрэглэх хандлага нэмэгдэж байна. Үүний нэг жишээ нь далайн бор замаг юм. Япон улсын Окинава арал-д ургадаг бор замгийг судалгаанд түлхүү ашигласан байдаг.
-Далайн бор замаг хеликобактерийн эсрэг хэрхэн үйлчилдэг вэ?
2015 онд Квинсландын их сургууль-ийн эрдэмтдийн хийсэн судалгаагаар энэ замаг нь хеликобактерийг ходоодны эсэд наалдахаас сэргийлж, салст бүрхэвчийг хамгаалдаг болох нь тогтоогдсон. Мөн ходоодны шархны эдгэрэлтийг түргэсгэх, үрэвслийг бууруулах давуу талтай.
-Энэ төрлийн бүтээгдэхүүнийг хэрэглэхэд юуг анхаарах вэ?
Далайн гаралтай бүтээгдэхүүнд харшилтай хүмүүс хэрэглэхээс зайлсхийх хэрэгтэй. Учир нь далайн бор замаг нь иод болон биологийн идэвхтэй нэгдлүүд ихээр агуулдаг тул зарим хүнд харшлын урвал өдөөх эрсдэлтэй.
Мөн дур мэдэн, дангаар нь хэрэглэхээс илүүтэй эмчийн зөвлөгөөг заавал авч, тухайн хүний онош, биеийн байдалд тохируулан хэрэглэх нь чухал. Ялангуяа хеликобактерийн үед антибиотик эмчилгээ үндсэн эмчилгээ хэвээр байдаг тул далайн бор замгийг зөвхөн дэмжих, хамгаалах нэмэлт байдлаар хэрэглэх ёстой.
Ингэснээр ходоодны салстыг хамгаалах, шархны эдгэрэлтийг дэмжих, эмчилгээний үр дүнг сайжруулах давуу талтай. Мөн хэрэглэх тун, хугацааг хэтрүүлэхгүй байх, жирэмсэн болон архаг хууч өвчтэй хүмүүс заавал эмчид хандаж зөвлөгөө авах шаардлагатай.
Т.Зузу
