Бороо бол дэлхий дээрх амьдралын үндэс боловч бидний өдөр тутамдаа хардаг энэ үзэгдэлд олон сонирхолтой нууц бий.

1. Борооны дусал нулимс шиг хэлбэртэй байдаггүй

Хүмүүс ихэвчлэн борооны дуслыг нулимс шиг хэлбэртэй гэж дүрсэлдэг. Гэвч бодит байдал дээр жижиг дуслууд бараг бөмбөрцөг хэлбэртэй байдаг бол томрох тусам доод хэсгээрээ хавтгайрч, гамбургерын талхтай төстэй хэлбэртэй болдог.

2. Бороо үнэртэй байдаг

Хур борооны дараа үнэртдэг таатай үнэрийг эрдэмтэд петрихор гэж нэрлэдэг. Энэ үнэр нь хөрсөн дэх бактерийн ялгаруулдаг бодис болон ургамлын тос агаарт тархсанаас үүсдэг.

3. Зарим газарт хэдэн жилээр бороо ордоггүй

Атакамагийн элсэн цөлийн зарим бүсэд олон арван жилийн турш мэдэгдэхүйц бороо ороогүй тохиолдол бий. Энэ нь дэлхийн хамгийн хуурай газрын нэг юм.

4. Заримдаа загас, мэлхий "бороо" шиг ордог

Хүчтэй хар салхи, усан хуй салхи усан сангаас жижиг загас, мэлхийг сорж аваад алс газар унагах тохиолдол байдаг. Үүнийг "амьтны бороо" гэж нэрлэдэг.

5. Бороо үргэлж уснаас бүтдэггүй

Сугар гараг дээр хүхрийн хүчлийн бороо үүсдэг. Гэхдээ өндөр халуунаас болж газрын гадаргад хүрэхээсээ өмнө ууршдаг.

6. Нэг үүл асар их жинтэй байдаг

Аадар бороо үүсгэдэг дундаж үүл хэдэн зуун мянган тонн ус агуулж байдаг. Гэсэн ч агаарын урсгал түүнийг тэнгэрт тогтоон барьдаг.

7. Борооны дусал маш хурдан унадаг

Дундаж борооны дусал секундэд 6-9 метр хурдтай газарт хүрдэг. Том дуслууд бүр илүү хурдан унах боломжтой.

8. Дэлхий дээр хамгийн их бороо ордог газар бий

Энэтхэг–Бангладешийн хил орчимд байх Мавсинрам тосгонд жилдээ дунджаар 11 мянга гаруй миллиметр хур тунадас ордог бөгөөд дэлхийн хамгийн бороотой суурин газруудын нэг юм.

9. Бороо өнгөтэй байж болно

Түүхэнд улаан, шар, бүр хар өнгийн бороо орсон тохиолдлууд бий. Ихэнхдээ элсний шуурга, тоос шороо, замаг эсвэл бусад бичил биет агаарт холилдсоноос ийм үзэгдэл ажиглагддаг.

10. Бороо дуу чимээ гаргадаг шалтгаан

Борооны дусал газар, навч, дээвэр зэрэг гадаргуутай мөргөлдөх үед жижиг агаарын бөмбөлгүүд үүсч хагардаг. Бидний сонсдог "шиврээ" чимээний ихэнх нь үүнээс үүдэлтэй байдаг.

Монголчуудын борооны тухай уламжлалт ойлголт

Монголчууд эртнээс бороог тэнгэрийн хишиг, байгалийн өгөөж хэмээн дээдэлж ирсэн. Ялангуяа мал аж ахуй, бэлчээрийн амьдралтай холбоотойгоор хур бороог элбэг дэлбэг байдал, сайн сайхны бэлгэдэл гэж үздэг. Тиймээс бороо орох үед зүгээр нэг ус биш, дэлхийн усны эргэлт, агаар мандал, бичил биетний үйл ажиллагаа, тэр ч бүү хэл сансрын бусад гаригуудтай холбоотой сонирхолтой шинжлэх ухааны үзэгдлийг ажиглаж байна гэж бодоход илүүдэхгүй.

Л.Баяр