Сирийн ерөнхийлөгч Башар Ассад “Нобелийн энх тайвны шагнал минийх байх ёстой” гэж хэлсэн нь дэлхий нийтийн нүдийг бүлтийлгэж байна. Сирийн ерөнхийлөгч Башар Ассад химийн зэвсгээ устгасаны дараагаар өөрийгөө Нобелийн энх тайвны шагнал хүртэх гавьяатай хэмээн “хошигножээ”. Өнгөрсөн долоо хоногийн Баасан гаригт химийн зэвсгийг хориглох зөвлөлд хүлээлгэн өгсөн учраас энх тайвны шагнал минийх байх ёстой хэмээн тэрээр ярьсан байна. Башар Ассад энэ тухайгаа ерөнхийлөгчийн ордонд зочидтой уулзах үеэрээ хошигнон ярьж байсан гэж Ливийн “Ал Акбар сонинд ишлэл болгон нийтлэв. Нобелийн энх тайвны шагналыг улс үндэстнүүдийн найрамдалт харилцаанд гавъяа байгуулсан эсвэл зэр зэвсгийг хөөцөлдөх явдлыг бууруулахад оролцсон, энхийг сахиулах үйлсэд тусласан тохиолдолд олгох журамтай ажээ. Гэтэл Башар Ассад энэ шалгуурт нийцэх үү?

    Түүний дэглэмийг түлхэн унагаах гэсэн иргэний дайны улмаас 115 мянган хүн халуун амиа алдаад байхад ийнхүү хошигнож суух нь зохимжгүй санагдаж байж магадгүй. Өнгөрсөн наймдугаар сард Дамаск хотод болсон химийн зэвсгийн дайралтад нийтэд ил болсоноор 1200 гаруй хүн амь насаа алдаж, Сирийн Засгийн газар буруутгагдаад байгаа юм. НҮБ-ын 60 хүний бүрэлдэхүүнтэй шинжээчдийн баг, тусламжийн ажилтнууд Дамаскт ажиллаж үүргээ гүйцэтгэж байгаад химийн зэвсэгт хордсон жишээ баримтууд байна.

    Ойрхи Дорнодын химийн зэвсгийн хамгийн том нөөцтэй зэвсгийн агуулахыг “Химийн зэвсгийг хориглох зөвлөл” 2014 он гэхэд утсгана гэж найдаж байгаа юм. Энэ нь дайны бүс нутагт бодит аюулыг зогсоох гэсэн анхны томоохон оролдлого боллоо. Энэ оны гуравдугаар улирлаас эхлээд олон улсын болон орон нутгийн байгууллагын албан хаагчид Сири дэх хүн хулгайлах гэмт хэрэг, халдлагын бай болоод байгаа. Өчигдөр гэхэд Олон улсын улаан загалмай нийгэмлэгийн долоон ажилтан Сирид олзлогдсоноос дөрөв нь суллагдаж амжжээ. Сирийн хойд хэсэгт хууль бус явдал газар авч, хэдэн зуун босогчдын хооронд зодоон болж, Сирийн одоогийн засаг захиргаа газар нутаг, байгалийн баялаг, зэр зэвсгийнхээ төлөө тэмцэлдсээр. Гэхдээ Сирийн иргэд шинэ Засгийн газрыг биш, шинэ Сирийг хүсэн хүлээж байгаа нь ойлгомжтой. Сирийн үндэсний зөвлөлөөс Женев хотноо энх тайвны яриа хэлэлцээнд оролцох нь “шүхрэн доор орсоноос өөрцгүй зүйл” гэж үзэж байна.

    Алдарт Аун Сан Сүн Кю амьдралынхаа 21 жилийг гэрийн хорионд өнгөрөөж тэмцсэнийхээ төлөө, мөн Иеменд Таваккол Карман эмэгтэйчүүдийн эрхийн төлөө Нобелийн энх тайвны шагнал хүртэж байжээ. Харин Башар Ассад эрх мэдэл, баялгийнхаа төлөө босогчид, Барууны орнуудын эсрэг энгийн иргэдийг золиослон тэмцэж байгаа учраас энх тайванч гэж хэлж болмооргүй юм шиг...