Украины зүүн мужийн тэмцэл баруун хойд хэсэгт хүрч, иргэний дайны шинжтэй болсон билээ. Украины бослого цаашид хэрхэн эргэхийг ажиглагчид таамаглаж байна.
Их гүрнүүдийн тулаан дундах Сирийн дайн
Сиричүүд Башар Ассад гэсэн ганцхан дайсантай боловч одоо Аль-Кайда бүлэглэлтэй холбоотой дайчид, босогчдын талынхан гэсэн хоёр хэсэгт хуваагдаж байлдах болсон юм. Нэг талд нь барууны орнуудын ар тал болсон цэргүүд байхад нөгөө хэсэг нь Лалын шашинт Ирак, Ойрхи Дорнодын Левант орнуудаас дэмжлэг авсан Сирийн босогчдын талын дайчдаас бүрдсэн жижиг бүлэглэл юм. Аль-Кайдатай холбоотой бүлэглэл Сирийн иргэний дайн хүчирхийлэл болон хувирч, сэтгүүлчид, сайн дурын ажилтнууд, иргэдийн амь насыг хохирооход нөлөөлсөн гэж буруутгагдаж байгаа. Тэгэхээр Сирийн зөрчлийг юу бий болгож, яагаад ийм удаан үргэлжилсээр байна вэ? Террорист бүлэглэлүүд хаанаас санхүүжиж, үйл ажиллагаа явуулж байгаа гэдэг нь сонирхолтой. Үүний хариулт нь өнөөх л газрын тосонд шунасан Америкчууд гэдэгт судлаачид санал нэгддэг.
Сирийн дайн сунжрах шалтгаан
2012 оны нэгдүгээр сард Аль-Кайдагаас санхүүждэг Жабхат аль-Нусра бүлэглэл, Чечень, Косово, Ирак, Афганистаны ширүүн тулааныг хурцдуулсан гадаадын хэдэн зуун жихад дайчид Сирид орж иржээ. Энэ бүлэглэлийн лалын шашинт дайчид Сирийг аажмаар салан тусгаарлуулсан төдийгүй зэрлэг авирынх нь хор нөлөө асар их аж. Тэд бол хувьсгалчид биш. Мөн Жабхат Аль-Нюсра бүлэглэл хүрч ирсэн нь Сирийн дайн сунжрах бас нэгэн шалтгаан болжээ. Сирийн суннит болон Ассадын хамаардаг Алавит шашны урсгалын хоорондох хэдэн зуун жилийн турш үргэлжилсэн дээд албан тушаалын төлөөх зөрчил нь одоогийн хувьсгал даамжрах болсон цаад шалтгаан юм. Өнгөрсөн намар гэхэд, ардчилсан хувьсгалаар далимдуулан Суннит урсгалын дайчдыг бэхжүүлж, Алавит болон Ассадын Иран дахь ар тал болсон шийт шашинтнуудыг түлхэн унагахын төлөө тэмцэл өрнөв. Мөн Сирийн дайнд оролцож буй Ирак, Левантын лалын шашинт улс бүлэглэл Сирийн хойд хэсгийн томоохон замуудыг бүслэн хааж, байнга цаазын ял оноодог шариатын хууль үйлчилдэг өөрсдийн “вант улс” болон хувиргажээ. Тэд Алеппо болон бусад ойролцоох чөлөөлөгдсөн хот, алслагдсан тосгодын шалган нэвтрүүлэх цэгүүдийг хяналтандаа авч, өөрсдийн хатуу системээ хүчээр бий болгосон юм.
Украинд нөлөөллөө тогтоох Оросын тактик
Америкчууд Сирийн иргэний дайнд гадаадын зэвсэгт бүлэглүүдийг дэмжиж, зөрчлийг улам даамжруулж байгаа. Яг энэ арга барилыг Оросууд хэрэглэж байна. Сирид Америк үндэстэн байхгүй. Харин Украинд орос үндэстэн байгаа гэдгээрээ ялгаатай. Тиймээс Оросууд Украин дахь Орос үндэстнээ хамгаалж, ялгаварлан гадуурхалтыг зогсооно гэж мэдэгдсэн. Украины хилийн орчим 40-50 мянган цэргээ байрлуулсан Оросууд Америкийн адилаар хагалан бутаргах алхамуудыг хийгээд эхэлсэн билээ. Одоо Украины баруун хойд, зүүн мужид Оросод нэгдэж, салан тусгаарлахын төлөө тэмцэл өрнөж байна.
Сэтгэгдэл (25)