Их Британы Умард Ирландийн нэгдсэн вант улс буюу бидний нэрлэж заншснаар Английн бүрэлдэхүүнд оршдог Шотландчууд тусгаар тогтолоо зарлах асуудлаар санал асуулга явуулж тун ялигүй саналын зөрүүгээр Английн бүрэлдэхүүнд үлдэхээр болсон. Санал асуулгад оролцогсод тусгаар тогтнолын төлөө ба Их Британы бүрэлдэхүүнд үлдэхээр саналаа өгөгсдийн харьцааг маш энгийнээр 6:7 гэж тодорхойлоод байгаа. Ийнхүү хэдэн зуун жилийн турш эрх чөлөө тусгаар тогтнолынхоо төлөө тэмцэх ирсэн баатарлаг Шотландчууд тусгаар тогтнохгүй ээ гэж ардчилсан байдлаар саналаа илэрхийлсэн нь туйлын хачирхалтай явдал болсон. Уилльм Воллсын халуун амиа өргөн тэмцсэн эрх чөлөө утгагүй зүйл болж хувирсан. Санал асуулгын дүнгээр Шотландууд тусгаар улс болж магадгүй гэж олон улсынхан ажиглаж байсан ч тийм зүйл болсонгүй. Тэр ч бүү хэл тусгаар тогтнолын төлөөх хөдөлгөөний удирдаж явсан сөрөг хүчний удирдагч нь хүртэл ард нийтийнхээ санал асуулгын дүнг хүлээн зөвшөөрчээ.

    Санал асуулга явагдахаас өмнө Английн Ерөнхий сайд Девид Камерон Шотландуучад хандаж тусгаарлахгүй байхыг уриалсан нь багагүй нөлөө үзүүлсэн гэж тайлбар их байна. Тэрээр “Хэрвээ  Шотландууд тусгаар тогтнолоо зарлаж Их Британаас салвал тун хүнд байдалд орно. Их Британы эдийн засгаас шууд сална. Цэрэг арми, батлан хамгаалахын салбарт нь юу ч үлдэхгүй тул тун аюултай байдалд орно. Нийгмийн үйлчилгээ, халамж байхгүй болно. Их Британиас үзүүлж байсан бүх хөтөлбөр зогсоно. Гадаадын бусад улсуудын адилаар Их Британид Визтэй зорчдог болно” гэдгийг сануулсан билээ. Харин санал хураалтын дүнд тэрээр сэтгэл хангалуун байгаагаа илэрхийлж Шотландчуудад талархал илэрхийлсэн.

    Шотландын тусгаар тогтнолын санал асуулга нэг талдаа шийдэгдсэн ч энэ нь олон улсад багагүй маргаан дэгдээх болоод байна. Тодруулбал Европ тивд хэд хэдэн үндэстнээс бүрдсэн холбооны нэгдмэл улсаад бий. Тэд Шотландад болсон санал асуулгатай барьцаж эхэлсэн нь Европын холбооны улсуудын санааг багагүй зовоож эхэлжээ. Ялангуяа Украйны Крымд ард нийтийн санал асуулгаар ОХУ-д нэгдсэнтэй ижил агуулга бүхий санал асуулгыг Шотландад явуулсан нь Англи барууныхан ийм хэлбэрийн салан тусгаарлах үзлийг зөвшөөрч байгаа мэт зөрчилтэй алхам болсныг олон улсын шинжээчид онцолж байна. Хэрвээ ийм маягаар салан тусгаарлах санал асуулга явуулбал эгшин зуур 800 гаруй улс дэлхий дээр үүсч болно.  Тиймээс энэ удаагийн санал асуулга нь Англичуудын хувьд олон улсад шүүмжлэгдэх томоохон шалтгаан болж байгаа юм. Шотландад болсон үйл явдал нь зөвхөн бүс нутаг төдийгүй ерөөсөө дэлхий дахины улс төрд огцом өөрчлөлт эргэлт авчирч болзошгүй эрсдэлтэй алхам байсан гэдгийг Европын Холбооны ихэнхи орны төрийн тэргүүнүүд сануулж энэ нь зөвхөн Их Британы асуудал биш дэлхий нийтийн аюулгүй байдалтай холбогдох асуудал юм шүү гэдгийг сануулах болжээ.

    Германы Бавари, Их Британы Ирланд, Уильсст салан тусгаарлах үзэл дэвэрч эхэлсэн байна. Тэр ч бүү хэл хаа хол Ази тив Хятад улс хүртэл энэ санал асуулгад ихэд цочирдсон байна. Дэлхийд хүн амын тоо, эдийн засгийн өсөлтөөр тэргүүлэгч энэ гүрэн л гэхэд 50 орчим үндэстнээс бүрддэг. Тэдний хувьд салан тусгаарлах үзэл санаа бол шүдний өвчин л гэсэн үг. Ийм жишгээр Өвөр Монгол, Шинжаан уйгур, Төвдөд салан тусгаарлах үзэл санаа дэлгэрвэл тун аюултай. Тийм ч учраас БНХАУ-д Шотландын санал асуулгын талаар мэдээллэхийг хориглоод байгаа ажээ.