Энэ жилийн Үндэсний их баяр наадмын хүчит 512 бөхийн барилдааны долоогийн даваанд даян аварга Н.Батсуурь улсын арслан Ц.Содномдоржийг амласан билээ. Тэд шинэ гарсан дүрмээр 60 минутын хугацаанд хаялцаж чадаагүй тул идэвх илүү барилдсанаар нь Н.Батсуурийг давсанд тооцож хөлийн цэцүүдийн 100 хувийн саналаар шийдсэн. Гэвч энэ шийдвэрийг бөх сонирхогчид төдийгүй ард түмний ихэнх нь эсэргүүцэж цөөнгүй хэл ам дагуулсан юм. Улсын арслан Цэдэвийн Содномдоржийн хувьд дөрвийн даваанд аймгийн арслан Г.Жамбалдоржтой хийсэн барилдаанд мөн шүүмж дагуулсан учир энэ талаар өнөөдөр мэдэгдэл хийлээ.

Тэрбээр, “Наадмын үеэр юу болсныг яг үнэн зөвөөр нь хэлье гэж бодож байна. Энэ жил би дөрвийн даваанд Баянхонгор аймгийн арслан Г.Жамбалдоржтой оноолтоор барилдсан. Өчигдөр орой Зариг.мн сайтаас хийсэн мэдээг олж үзлээ. Аймгийн арслан Жамбалдорж уг нь их сайхан залуу байна лээ.

Би түүнийг гайгүй том цолонд хүрчих болов уу гэж харж явдаг юм. Гэхдээ миний дүү чи хэн нэгэн хүний явуулгаар ингэж худал ярьж болохгүй шүү. Аливаа зүйлд үнэн гэж юм байдаг.

Барилдааны явцад юу болсон гэдгийг бүгдийг нь би хэлье. Барилдааны явцад чи гурваас дөрвөн удаа сэрүүн барьцаас намайг талбайгаас түрж гаргасан. Талбайгаас гарахад надад нэг удаа ухарч гараад байна гээд сануулга өгсөн. Тэгээд цаг боллоо гээд элэг бүс сэнжигний барьц аваад, чи намайг энэ барьцаас хоёр удаа түрж гаргасан. Ерөнхий цэц хүрч ирээд намайг ухарч гараад байна гээд бас сануулга өгсөн.

Ингээд хорин хэдэн минут дээр л би хоёр сануулгатай барилдсан. Барилдааны явцад хоёулаа элэг бүс сэнжигний барьцаа задалж барилдаад золгооны барьцад хоёулаа хүрсэн. Золгооны барьцад хүрэхэд энэ дүрэм анх идэвх авснаар нь Жамбалдоржийн талаар шууд золгоно гэсэн. Тэгээд баруун золгож барилдаж эхэлснээс хойш барьц задарсан.

Дахиад хоёулаа зүүн дан золгоод барьц задраад дахиж баруун давхар золгож барилдахад чи барьцаа салгаад миний нэг барьц салаагүй байхад "ах аа хоёулаа барьцаа салгах уу" гэж надад эхэлж хэлсэн. Тэгэхээр нь би зөвшөөрч барьцаа салгасан. Дахиж барьц авахад чи бас л салгая гээд би зөвшөөрсөн.

Гэтэл барилдааны дүрмээр баруун дан золгуулсан. Ингээд олон барьц авахуулж явсаар чи бид хоёр дөчөөд минут болсон байх. Тэгээд үлдсэн хугацаанд шинэ дүрмийн барьц руу шилжүүлнэ гээд ерөнхий цэц, засуулууд хэлээд шилжүүлсэн. Шинэ дүрмийн барьцад шилжээд чи бид хоёрын барьц хэд хэд задарсан. Шинэ барьцад шилжээд хоёулаа хэд хэд задарсан.

Чи надад энэ барьцыг задалъя гэж юу ч хэлээгүй. Хоёулаа шууд даралцаад барилдаан үргэлжилж байсан. Гэтэл хамгийн сүүлд баруун золгоод би чамайг урьдны золгоонууд дээр хаашаа гишгэж байгааг харчихсан байсан. Тэгээд урьдны хоёр золгоон дээрээс хийх гэж байснаа болиод гурав дахь дээр нь би алсын сүвээний барьц авсан. Энэ барьцаас би чамайг өргөөд авахад чи "болоогүй шүү дээ" гэж орилсон. Би чамайг давчхаад буцаж ирээд тахимаа авах гэтэл барьц салсан, болоогүй байхад та намайг ингэчихлээ шүү дээ гэж чи хэлсэн. Барьц салгаагүй байхад чи юу яриад байгаа юм бэ гэж чамд хэлсэн шүү дээ. Бас хэрэв чи барьцаа салгая гэсэн бол би шууд салах л байсан, чи надад юу ч яриагүй. Барилдааны бүх явцад би чамд нэг удаа барьц салгая гэж хэлсэн үү. Өчигдөр өгсөн яриандаа чи “Содномдорж арслан намайг барьцаа задалъя гээд барьц сулласан хойно намайг өргөж аваад тавьчихлаа” гэж ярьсан байсан.

Чи ингэж болохгүй шүү, миний дүү. Ор үндэслэлгүй ийм юм ярьж болохгүй. Би харгүй сайхан барилдъя гэж бодоод чамайг хоёр удаа салъя гэхэд нь харгүй салсан нь миний буруу болж.

Хэрэв би чамайг юу яриад байгаа юм гээд барилдаад явсан бол болох байж. Тэгээд ерөнхий цэцийг ирэхэд, чи надад юу ч хэлэээгүй биз гэхэд чи надад “Ах аа, барьц задарчхаагүй юм уу” гэсэн. Тэгэхэд барьц задраагүй шүү, би чамд юу ч хэлээгүй, чи надад юм хэлсэн юм уу гэхэд чи юу ч хэлээгүй гээд надад “Сайн барилдаарай ах аа, түрүүлээрэй” гээд элэг бүсээ тайлж өгөөд явсан. Тэгээд чи үзэгчид рүү ороод олон хүмүүсийг орилолдуулж, талцуулсан.

Ийм байж болохгүй шүү. Бид хоёр харгүй сайхан барилдсан. Монгол бөхийн торгон ногоон дэвжээ үнэн худлыг шүүнэ шүү, миний дүү. Би өдийг хүрэхдээ чамаас ганц даваа тэгж авахдаа арай тулаагүй.

Долоогийн даваанд даян аварга Н.Батсуурьтай барилдсан. Бид хоёр харгүй сайхан барилдсан. Ер нь бид хоёр таарах болгондоо сайхан барилдаад л өнгөрдөг. Бие биедээ бууж өгөх ч юм уу, авалцах тийм юм байдаггүй.

Барилдааны барьц нэлээн шинэчлэгдсэн юм байна. Би энэ дүрмийг сайн ойлгоогүй байсан юм билээ. Энэ бол миний алдаа.

Уг нь наадмаар хуучин дүрмээр явна гэчхээд долоон сар гарахад дахиад шинэ дүрмээр явна гэж шийдсэн юм байна лээ. Бөхийн холбоо болон наадам зохион байгуулах комиссынхон эртнээс шийдвэрүүдээ танилцуулахгүй бол бид арав хоног хүрэхгүй хугацаанд шинэ дүрмэнд үнэндээ дасахгүй байна шүү дээ.

Долоогийн даваанд Батсуурь аваргыг давахад хүмүүс нэлээн шүүмжилж байсан. Энэ бол Батсуурь аваргын буруу биш. Намайг ч давахад хүмүүс бас адилхан иймэрхүү хандлагатай байж дургүйцнэ.

Ард түмэн хоёр бөхийн нэг нь давж, нөгөө нь унахыг харахыг л хүсэж байгаа. Энд бид хоёрын хэн хэнийх нь ямар ч алдаа буруу байхгүй. Шинэ дүрмээс болж ийм алдаа гарлаа. Түүнээс биш бөхчүүд бид дүрэм журмаараа л барилдаж байгаа. Долоогийн даваанд Батсуурь аваргыг намайг арай авахгүй байх гэж бодож байсан. Яагаад гэвэл бид нар гэр бүлийн сайхан найз нөхөд. Гэр гэрээрээ орж гардаг ийм хүмүүс байсан.

Сүүлийн жил гаруй хугацаанд бид жаахан хөндий байсан. Ингэх учир нь 2020 оны наадмаар Н.Батсуурь аварга, Р.Пүрэвдагва арслан хоёроос допин илэрсэн. Тэгээд ойр дотно байдгийнхаа хувьд би Батсуурь аваргаас учир шалтгааныг асуухад манай хүн надад, “Би үнэндээ энэ эмийг ууж хэрэглээгүй ээ. Миний биеэс яагаад ийм юм гарчхав би гайхаж байна” гэж хэлж байсан. Батсуурийг санаатай хэрэглээгүй байх гэж бодоод би Батсууриас илэрсэн бодисыг нягталж шалгуулахыг Допингийн үндэсний комисс, бөхийн холбоонд мэдэгдсэн. Харин Пүрэвдагваас арай хүнд төрлийн бодис илэрсэн байсан. Тэгээд бөхчүүд энэ хоёрыг барилдуулах эсэх дээр санал хураахад би Батсуурийг зөвшөөрсөн. Энэ асуудлаас болж бид жаахан үл ойлголцох зүйл гарсан байсан.

Гэхдээ би үл ойлголцох асуудал гарлаа гээд, аваргыг амлаж авлаа гээд уурлаж барилдаагүй. Цаг дуусаад идэвхээр давуулна гэхэд би аваргад дахиж барилдъя гэсэн санал тавьсан. Тэгэхэд аварга “Үгүй, тийм юм байхгүй. Цаг дууссан, дүрмээрээ байя” гэхэд нь би аваргад жаахан бухимдаад бие биедээ хатуу ширүүн үг ганц нэг хэлсэн нь үнэн.

Дараа нь талбай дээр наадмын комиссын дарга бид хоёрыг дуудаад та хоёр ийм үйлдэл гаргаж болохгүй гээд бид хоёр биеэсээ уучлал гуйж гар барьсан. Би болсон явдлыг нэг үг алдалгүй ярьж байгаа шүү. Биднийг дахиад 5, 10 минут сунгаж барилдуулсан бол, хоёр удаа золгуулсон бол барилдаан яг шийдэгдэх байсан шүү. Гэхдээ дүрэм бол дүрэм. Нэг нь даваад нэг нь унадаг хойно хэн нэгэнд өс санаад явах зүйл байхгүй. Энэ барилдаанд харамссан зүйл ч байхгүй, наадам ер нь их сайхан боллоо" гэв.