Манай улсад импортын бараа бүтээгдэхүүнийг татваргүйгээр оруулж “чаддаг” нэлээн хэдэн дэлгүүр, аж ахуй нэгж бий. Тэгвэл “татваргүй” гэх давуу эрхийг олгоод байхад эдгээр дэлгүүрүүд улам шунаж оруулж ирсэн бараагаа хувийн аж ахуй нэгжид зарж борлуулж ашиг унагаадаг талаар зарим эх сурвалж хэлж байна.

Энэ нь нэг талаасаа гэмт үйлдэл. Нөгөө талаасаа асар их эрсдлийг дагуулж мэдэх юм. Адаглаад үндэсний аюулгүй байдалд заналхийлэл авчирч  ч мэдэх талаар учир мэдэх нэгэн нь ярьж сууна.

Ер нь Монголоос гадаадыг зорьдог, гадаадаас Монголыг зорьдог иргэд л “татваргүй” үйлчилгээг эдлэх эрхтэй. Гэтэл бараа бүтээгдэхүүнүүд хүрэх ёстой газраа бус ашгийг эрэлхийлэгч аж ахуй нэгжүүдэд очоод байгааг иргэд хэлж байна. Тийм ч учраас  ГЕГ, ЦЕГ-аас энэ асуудалд анхаарал хандуулаад эхэлжээ.

Улмаар импортын үнэ бүхий, хэрэглээний зүйлсийг татваргүйгээр авдаг 20 гаруй аж ахуйг нэгжийг шалгахад тэдгээрийн  тусгай зөвшөөрөл нь ч дууссан байсан талаар эх сурвалж мэдээлж байна.

Татваргүй барааны дэлгүүрийн горим хэрэгжүүлэх журмандаа “Олон улсын нислэг үйлдэж буй тээврийн хэрэгслийн хөдөлгөөний явцад дэлгүүрийн салбар ажиллуулж, үйлчилгээ явуулж болно.

 Гаалийн удирдах төв байгууллага Гаалийн тухай хуулийн 138.1.6-д заасан татваргүй барааны дэлгүүр ажиллуулах зөвшөөрөл олгосон тухай шийдвэр гаргаж, энэ журмын 1 дүгээр хавсралтаар батлагдсан загвар бүхий гэрчилгээ олгоно” гэж тусгасан байдаг.

Тийм ч учраас манай улсад суугаа дипломат төлөөлөгчийн газрын болон олон улсад суугаа дипломат төлөөлөгчийн газрын дипломат эрх ямба, албан тушаалтан, Монгол Улсын гаалийн хилээр нэвтрэх зорчигчдод олон улсын стандартад нийцсэн бараа бүтээгдэхүүнээр үйлчлэхийн тулд татваргүй барааны дэлгүүрүүд ажилладаг. Тодруулбал, дээрх журмын дагуу нисэх онгоцны буудлууд, Замын-Үүд, Алтанбулаг, Гашуунсухайтад эдгээр дэлгүүрүүд хэд хэдээрээ байрласан байдаг. Тэгвэл эдгээр газруудаас дээр дурдсан зөрчлүүд л илрээд байгаа аж.

“Duty Free shop”-ын үйл ажиллагаанд хяналт тавих ёстой ГЕГ-аас эдгээр газруудыг үндэсний аюулгүй байдалд бодит заналхийлэл учруулах хэмжээнд хүрсэн гэдгийг хэлээд байгаа юм чин энэ асуудалд яах аргагүй анхаарал хандуулах хэрэгтэй болоод байна.