“ХААН” банк Монголын аж ахуй нэгжүүдийн үйл ажиллагааг дэмжихын оронд эд хөрөнгийг нь хурааж авахын төлөө улайран тэмцдэг тухай цуврал баримтынхаа нэгдүгээрийг хүргэж байна.

“Сэлэнгэ хангай” компани 2003 онд үйл ажиллагаагаа өргөжүүлэхээр “ХААН” банканд төсөл бичин хүргүүлсэн байдаг. Банк тус компанийн төсөлтэй танилцан, 100 сая төгрөгийн зээлийг олгохоор гэрээ хийж зээлээ олгож эхэлснээ гэрээнийхээ үүргийг зөрчиж үйлдвэрийн байр авах байсан 40 сая төгрөгийг нь хассанаар “Сэлэнгэ хангай” компани төслөө хэрэгжүүлж чадахгүйд хүрч хүнд байдалд орсон байна. Үүнээс болж компани сав баглаанд зориулах байсан мөнгөө үйлдвэрийн байранд зориулж, үйлдвэрлэлээ явуулж их хэмжээний бүтээгдэхүүн үйлдвэрлээд савлахад бэлэн болгож нөөцөлсөн боловч сав баглааны мөнгөгүй байсан тул “Мон-Апи” компанитай хийсэн франчайзын гэрээний үүргээ биелүүлж чадахгүйд хүрсэн аж.

Тиймээс Хаан банкинд энэ тухайгаа тайлбарлаж барьцаанд байгаа хөрөнгүүдийг чөлөөлнө өгөх хүсэлтийг тавьсан байна. ХААН банк ч тэдний хүсэлтийг зөвшөөрч Улсын бүртгэлийн газарт “Сэлэнгэ хангай компани” нь зээлээ төлсөн болно гэсэн бичгийг 2004 оны есдүгээр сарын 3-нд хийж өгчээ.

“Сэлэнгэ хангай” компани ийнхүү ХААН банкны зөвшөөрлийг авсан учраас 2004 оны 9 дүгээр сарын 3-ны өдөр “Мон-Апи” компанитай хамтран ажиллах гэрээг албан ёсоор хийж тухайн өдрөө нотариатаар батлуулж хүчин төгөлдөр болгосон байна. Гэрээний үндсэн тохиролцоо нь хоёр тал 2003 оны 10 дугаар сарын 15-нд хийсэн 01:01 тоот франчайзийн гэрээг үргэлжүүлж, гэрээгээр хүлээсэн ажил үүргийн хуваарийн дагуу үйл ажиллагаагаа явуулж “Сэлэнгэ хангай” ХХК-ний хэрэгжүүлж байсан төслийг хэрэгжүүлэх болно. Харин хөрөнгө оруулалтын нөхцөл, хэмжээ өөрчлөгдсөн тул “Сэлэнгэ хангай” ХХК-ийн ХААН банкинд төлөх зээлийн үлдэгдэл 52,44 сая төгрөгийг зээлээсээ төлөөд “Сэлэнгэ хангай” ХХК-ийн одоо хүртэл үйлдвэрлэж бэлэн болгосон бүтээгдэхүүнийг савлаж борлуулалт хийн эхний ээлжинд яаралтайгаар “Мон-Апи” ХХК-ийн банкнаас авсан зээлийг төлж барагдуулна. Үүнээс хойш гэрээг 5 жил үргэлжлүүлэн ажиллаж төслөө хэрэгүүлэх бөгөөд олсон ашгийг тэнцүү хуваана” гэж тохиролцжээ.

“Мон-Апи” компанийн хувьд хэлсэн хугацаандаа 2004 оны 9 дүгээр сарын 9-нд Капитрон банкнаас 200 сая төгрөгийн зээл авахаар болсон боловч ХААН банк “дээрээс боль гэсэн” гээд үл хөдлөх хөрөнгийн гэрчилгээг нь өгөөгүй байна. Хоёр компани албан бичгээр хүсэлт тавиад, ажилтнаа дагуулаад явуулахыг санал болгон гуйгаад ч гэрчилгээнүүдийг нь өгөөгүй байна. Үүний улмаас “Мон-Апи” компани Капитрон компанитай гэрээгээ хийж чадаагүй аж. Ингээд хоёр компани хамтран ажиллах гэрээгээ биелүүлэх боломжгүй болсон байна.

Капитрон банкны зээл олгоогүй тухай тодорхойлолт

Хоёр компани хамтран ажиллах гэрээгээ дүгнэхээс өмнө Сэлэнгэ хангай компани 2015 оны нэгдүгээр сард ХААН банкинд хандаж, сав баглааны зээл хүссэн байдаг. Хүсэлтийн дагуу ХААН банкны төвөөс зээлийн газрын захирлаар ахлуулсан комисс газар дээр нь очиж, үйлдвэрлэгдсэн бэлэн бүтээгдэхүүнүүдийг шалгаж, зээл олгож болох юм байна гэж ярилцаад явсан боловч зээл өгөх тухай бодоогүй, харин ч “Сэлэнгэ хангай” компанийг хүнд үед нь үйл ажиллагааг нь улам бүр хавчин шахаж, шүүхэд хандсан байсан аж. Нэг үгээр хэлбэл ХААН банк тус компанийн үйл ажиллагааг өөд татахаас илүү, унагаж, эд хөрөнгийг нь хураан авах “зорилго”-оо хэрэгжүүлэхээр улайрсан байна.

Энэ бүхэн бидний дэлгэх дараа дараагийн баримтаас улам тодорхой болно гэдгийг хэлэх нь зүйн хэрэг биз ээ.

Ямартай ч “Сэлэнгэ хангай”, “Мон-Апи” компаниуд болон ХААН банкны хоорондох асуудал өдийг хүртэл маргаантай байгаа бөгөөд шүүх шийдвэр гаргахдаа ХААН банканд давуу эрх олгоод байгаа нь бүх нотлох баримтуудаас харагдаж буй юм. Мөн ХААН банк өөрт ашигтай шийдвэр гаргахын тулд хуурамч бичиг баримт бүрдүүлсэн асуудал ч гарсан байдаг. Мөн шүүхэд хөндлөнгөөс нөлөөлөх бичгийг үйлдсэнийг нь хүртэл бид өмнө нь олон нийтэд дэлгэсэн билээ.