ОХУ, БНХАУ хар тамхины хууль бус хэрэглээгээрээ 4-т багтаж байна

 Олон улсын зах зээлийн эрчимтэй харилцаа хөгжиж буй өнөө үед мансууруулах болон сэтгэцэд нөлөөт эм бодисын хууль бус үйлдвэрлэл, худалдаа, хэрэглээ нь дэлхий дээр тахал мэт хурдацтай тархаж байна. НҮБ-ын Мансууруулах бодис, гэмт хэрэгтэй тэмцэх албаны мэдээллээр мансууруулах болон сэтгэцэд нөлөөт эм, бодисын үйлдвэрлэл сүүлийн 15 жилд 3 дахин нэмэгдсэн, хар тамхи, мансууруулах бодис хэрэглэдэг 269,4 сая хэрэглэгч байна гэсэн албан тус тоо гаргасан байна.

Орос болон БНХАУ нь хар тамхи, мансууруулах, сэтгэцэд нөлөөт эм бодисын хууль бус хэрэглээ, түүнийг тойрсон гэмт хэргийн гаралт, ХДХВ-ийн халдварын тархалтаараа дэлхийд эхний 4-т багтаж байгаа болно.

Манай улс архи, тамхины хэрэглээгээрээ эхний 10 байранд багтдаг болжээ

Манай улс 1990 оноос зах зээлийн шилжилтэнд эргэлт буцалтгүй шилжин орсноос хойш өнөөдрийг хүртэл хөгжлийн тодорхой шатанд хүрч дэлхийн хөгжилтэй хөл зэрэгцэн хөгжиж, ихээхэн ололт амжилтанд хүрч байгаа хэдий ч шилжилтийн өнөө үед нийгэм, эдийн засгийн тогтворгүй байдлын улмаас нийт хүн амын дунд ажилгүйдэл, ядуурал, бухимдал, нийгмийн сөрөг үзэгдлүүд улам бүр ихэсч, улмаар архидалт, тамхидалт хавтгайрч, өнөөдрийн байдлаар дэлхийн хэмжээнд архи, тамхины хэрэглээгээрээ эхний 10 байранд багтах болсон төдийгүй хэрэглэгсэд нь улам бүр залуужиж байна.

Мөн дэлхий ертөнц глобальчлагдаж, техник технологи, интернетийн хөгжил дэвшил нэвтэрч, хэвлэл мэдээллийн урсгал чөлөөтэй болж, иргэд хил гаалиар чөлөөтэй зорчих болсонтой холбоотой шинэ төрлийн гэмт хэрэг, түүний дунд мансууруулах, сэтгэцэд нөлөөт эм бэлдмэл, бодис манай оронд хууль бусаар орж ирэх, дамжин өнгөрөх, түүнийг тээвэрлэх үзэгдэл нэмэгдэж, тэдгээрийг хэрэглэгчид, тээвэрлэгчид, дамжин өнгөрүүлэгчдийн хууль бус сүлжээ бий болж, улмаар мансууруулах, сэтгэцэд нөлөөт эм бэлдмэл бодисын хууль бус наймаанд хот, суурин газарт оршин суугаа залуучууд тэр дундаа өсвөр үеийнхэн ихээр өртөн, түүнд татагдан орж хэрэглээ жил ирэх бүр өсөн нэмэгдэх хандлагатай болж байна.

Мансууруулах бодис хэрэглэх явдал улам залуужиж байна

Ийнхүү архи, тамхи, мансууруулах сэтгэцэд нөлөөт эм бодисын хэрэглээ өсвөр үе, хүүхэд залуучуудын дунд өсөн нэмэгдэж байгаа нь нийгмийн эрүүл мэндийн тулгамдсан асуудал болж байгаа төдийгүй улмаар улс үндэстний аюулгүй байдалд үнэлж баршгүй хор уршиг учруулж болзошгүй болоод байгаа билээ. Үүнийг 2010 онд хийсэн “Нийслэлийн өсвөр үе, залуучуудын дунд мансууруулах сэтгэцэд нөлөөт эм бэлдмэл, бодисын хэрэглээ, ойлголтын талаарх тандалт судалгаа”-ны тайлан дүн тодорхой харуулж байгаа ба энэхүү судалгааны дүгнэлт нь төрийн бус байгууллагуудаас урд онуудад хийж байсан бусад судалгаануудын дүнг ч баталж байна.

Уг судалгааг Нийслэлийн гэмт хэргээс урдчилан сэргийлэх ажлыг зохицуулах зөвлөлөөс удирдан зохион байгуулж, холбогдох төрийн болон төрийн бус байгууллагууд хамтран гүйцэтгэсэн бөгөөд өсвөр үе, хүүхэд залуучуудын дунд мансууруулах сэтгэцэд нөлөөт эм бэлдмэл, бодисын хэрэглээ, ойлголтын талаар нийслэлийн хэмжээнд хийсэн анхны судалгаа юм.

Судалгаанд нийслэлийн нийт 2000 өсвөр насны хүүхэд залуучууд хамрагдсан ба судалгаагаар:

1. Өсвөр үеийнхэний дунд архи, тамхины хэрэглээ өндөр байгаа ба бусад төрлийн МЭБ-ыг тодорхой хэмжээгээр хэрэглэдэг гэсэн байна. Тодруулбал: Нийт судалгаанд хамрагдагсдын 44,6% архи, 40,3% тамхи, 2,9% бензин цавуу, 1,8% /36/ каннабис, 0,9% /18/ экстази хэрэглэж үзсэн. Түүнийг сорох, татах, уух, үнэрлэх, тарих зэргээр хэрэглэдэг гэжээ.

2. Каннабис, экстази хэрэглэж үзсэн нийт 54 буюу 2,7% хүүхэд байсны 74.4% нь Их, дээд сургууль, коллежийн оюутнууд, 25.6% нь Ерөнхий Боловсролын сургуулийн сурагчид байна. Ерөнхий боловсролын сургуулиудаас 91,7% нь хотын төвийн сургуулийн хүүхдүүд байсан байна.

3. Мөн каннабис, экстази хэрэглэж үзсэн гэх 54 оюутан сурагчдаас 52 буюу 96% нь 24 хүртэлх насныхан байна.

4. Нийт судалгаанд оролцогч 436 оюутан сурагчдад мансууруулах, сэтгэцэд нөлөөт эм бэлдмэл хэрэглэж үзэх талаар санал ирж байсан.

5. Энэхүү судалгааны дүнг нийслэлийн нийт 1 106 719 хүн /2009 оны статистик тоо/ амтай харьцуулахад 100 000 хүн ам тутмын 2700 нь мансууруулах, сэтгэцэд нөлөөт эм, бодис хэрэглэдэг ба түүнийг хэрэглэх санал 21800 хүнд ирж байсан байх магадлалтай гэсэн тооцоолол гарч байна.

6. Судалгаанд хамрагдагсдын ихэнх хувь нь мансууруулах эм бодисын талаархи ойлголттой бөгөөд түүнийгээ хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлээс /65,3%/ түлхүү авдаг.

7. Оюутан, сурагчид МЭБ-ын хор хөнөөлийн талаархи өөрсдийн мэдлэгээ дунд зэрэг гэж үнэлсэн ба МЭБ хэтрүүлэн хэрэглэсэнээс бие махбодид учрах хор хөнөөлийн талаар төдийлэн сайн мэдэхгүй.

8. ЕБС-ийн эрүүл мэндийн хичээлээр МЭБ-ын хор хөнөөлийн талаар огт ордоггүй гэж ихэнх хувь нь хариулжээ.

9. Оюутан залуусын МЭБ-ын талаархи мэдлэг нь ихэвчлэн гэр бүлийнхэн ойр дотныхонтойгоо илэн далангүй ярилцаж сэтгэгдлээ хуваалцаж чаддаггүйгээс нууцлагдмал байх ба буруу зүйлд уруу татагдах, бусдыг даган дуурайх нь элбэг байдаг гэсэн дүгнэлтүүд гарсан байна.

Судалгааны дүнгээс үзэхэд: Цаашид Мансууруулах, сэтгэцэд нөлөөт эм бэлдмэл, бодисын хууль бус хэрэглээнээс сэргийлэх арга хэмжээг төр засгаас нэгдсэн удирдлага, бодлого зохицуулалтайгаар, цогцоор хэрэгжүүлэх нь туйлын чухал бөгөөд ялангуяа өсвөр үе, хүүхэд залуучуудын дунд мансууруулах, сэтгэцэд нөлөөт эм бэлдмэл, бодисын хор хөнөөлийн талаар сургалт сурталчилгааг өргөн хүрээтэй зохион байгуулахад анхаарч, сургуулийн нийгмийн ажилтнуудын үүрэг хариуцлагыг дээшлүүлж, үе тэнгийн сургагч багш нарыг бэлтгэх, сургууль бүрт мансуурлаас сэргийлэх өсвөр үеийн клуб ажиллуулах зэргээр хүүхэд залуучуудын идэвх санаачилгыг өрнүүлсэн үйл ажиллагааг зохион байгуулж, тэднийг дэмжин ажиллах шаардлага зүй ёсоор тавигдаж байна.

Д.Ундрах/24tsag.mn/