УИХ-ын ээлжит бус чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар Өршөөлийн тухай хуулийг хаалттай хэлэлцэж баталлаа. Багагүй маргаан дагуулаад байгаа уг хуулийн төслийн цаана Н.Энхбаяр байгаа гэх бор шувуу нисэх болсон. Нөгөөтэйгүүр Өршөөлийн хуулийг хоног тоолон хүлээж суугаа хүмүүс ч бий.

Монгол Улсад 2009 оноос хойш Өршөөл үзүүлэх тухай хууль батлагдаж гараагүй байдаг.

Гэхдээ 2009 оны Өршөөлийн хуулиар 3000 гаруй хүн суллагдсан ч багагүй хувь нь нийгэмшиж чадалгүй дахин гэмт хэрэг хийж шоронд орсон гэдгийг албаныхан онцолж байна.

Тэгэхээр Өршөөлийн хуулиар ямар төрлийн хүмүүс суллагдах, хэдэн хүн суллагдахыг ярихын сацуу тэдгээр хүмүүс нийгэмд гарч ирээд хэрхэх ёстойг анхаарах хэрэгтэй байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, “Саалиа бэлдэхээр саваа бэлд” гэдэгчлэн хорих ялаар шийтгэгдсэн хүмүүсийг нийгэмшүүлэх тал дээр анхаарч суллагдаж гарч ирэхэд нь ямар нөхцөл байдал хүлээж байгааг бодолцох чухал юм.

Манай улсад энэ байдал дутмагаас олон жил шоронд хоригдсон хүмүүс гарч ирээд амьдрах газаргүй, ажиллах нөхцөлгүйн улмаас давтан гэмт хэрэг хийж төмөр торны цаана суудаг байна.

Манайд мөрдөгдөж буй Эрүүгийн хуулиудыг чанга байна хэмээн шүүмжлэх нь бий. Хуулийнхны хэллэгээр хэт шоронжсон хуультай гэгддэг. Иймээс төр төмөр нүүрээ харуулсан шигээ Өршөөлийн хуулиар боломж олгох цаг нь болсон ч тэднийг суллагдахад нийгэм бэлэн байх ёстой.

Төр хүнээ уучилж болох ч гарч ирээд дахин тэдгээр хүмүүсийг алдахгүй байхад ч анхаарах хэрэгтэй байгаа юм.

Өршөөлийн хууль хэрэгжвэл 3000 орчим ялтан суллагдах бөгөөд үүнд давтан гэмт хэрэг үйлдсэн, онц ноцтой гэмт хэрэг үйлдсэн ялтнууд хамаарахгүй гэж байгаа. Мөн эмэгтэйчүүд, насанд хүрээгүй байхдаа гэмт хэрэг үйлдсэн этгээд хүндэвтэр гэмт хэрэг үйлдсэн бол тэд хуульд хамрагдахаар тусгагдсан. Өөрөөр хэлбэл, хүндэвтэр гэмт хэрэгтэй хэрнээ гурван жил хүртэлх ялтай байвал суллагдана. Харин түүнээс дээш ялтай бол 50 хувийг нь чөлөөлөх юм.

Тэгвэл эдгээр иргэдийг гарч ирээд дахин гэмт хэрэгт холбогдохгүй гэдгийг батлах арга байна уу?. Үүнд анхаарч байгаа цогц бодлого бий юу гэдгийг энэ удаад хөндөх нь зүйтэй биз ээ.

Дашрамд хэлэхэд, гэмт хэрэг үйлдсэн хүний зөвхөн ялаас буюу эрүүгийн хариуцлагыг л төрийн хуулиар өршөөдөг. Харин хэрэг бүртгэлт, мөрдөн байцаах шатанд хүний гэм бурууг шууд тогтоох нь эрх зүйн үндэслэлгүй бөгөөд энэхүү шатанд байгаа хэргийг өршөөлийн хуулиар хэрэгсэхгүй болгох, ингэхдээ хохирол төлөгдсөн эсэхийг заавал харгалзан үзэх боломжгүй байгаа нь дээрх хуулийн дутагдал гэлтэй. 

Д.Дуулим