Монгол Улсын дотоодын халдварын нэг том голомт нь төмөр зам  дагасан сум, тосгон болсон. Энэ нь Дархан-Уул аймагт зохион байгуулсан уралдаан, тэмцээнд ОХУ-ын иргэдийг оролцуулсантай холбоотой гэх итгэл үнэмшил өнөөдөр ч олон хүнд байдаг.  Учир нь, халдварын тохиолдол нь өдрөөс өдөрт эрс нэмэгдэж байсан ОХУ-аас ирсэн төмөр замын ажилтнуудаас коронавирусний шинжилгээ авалгүйгээр, өмнө өгсөн шинжилгээний хариуг үндэслэн нэвтрүүлсэн гэх мэдээлэл тухайн үедээ дэгдэж, үнэхээр ч хариуцлага алджээ гэх хардлагыг нийгэмд төрүүлсэн билээ. Үүнийг батлах мэт ХӨСҮТ-ийн Тандалт судалгааны албаны дарга А.Амбасэлмаа 2020 оны арваннэгдүгээр сарын 24-ний өдрийн мэдээлэлдээ “УБТЗ-ийн өрхийн эмнэлгийн сувилагчаас халлдвар илэрсэн. Дархан-Уул аймагт зохион байгуулсан тэмцээний үеэр ОХУ-аас ганц нэг хүн оролцсон нь үнэн. Шинжилгээний бичигтэйгээ ирсэн учраас дахин шинжилгээ аваагүй” хэмээсэн нь даарин дээр давс нэмж орхисон билээ. 

Албаны хүний үгийг хэнбугай нь ч үнэн гэж ойлгоно. Тиймдээ ч ОХУ-аас халдвартай иргэн ирж, түүний улбаагаар төмөр замд коронавирус тархжээ. Холбогдох хүмүүс нь үнэнийг нууцалж, хариуцлага хүлээхээс зайлсхийж байна гэх хардлага түгсэн билээ. Ийм эргэлзээн дунд өдөр тутмын “Үндэсний шуудан” сонинд  “Алтанбулагийн боомтоор ирсэн ОХУ-ын 28, Украйны хоёр иргэн голомтын сэжигтэн мөн үү” гарчигтай нийтлэл хэвлэгдсэн нь ч дээрх итгэл үнэмшлийг улам баталгаажуулсан гэж болно.

Харин энэ талаарх бодит мэдээллийг УИХ-ын гишүүн Х.Ганхуяг нэхсэн юм. Тэрбээр 2020 оны аравдугаар сарын 4-ний өдрийн нэгдсэн чуулганд зам, тээврийн салбарын бүтээн байгуулалтын талаар мэдээлэл хийх үеэр энэ талаар хөндөж, Дархан-Уул аймагт зохион байгуулсан спортын уралдаан, тэмцээнд  ОХУ-аас иргэд ирж оролцсон эсэх, энэ нь төмөр зам дагуух халдварын голомтыг үүсгэсэн байж болох уу гэдгийг тодруулахыг хүссэн. Энэ дагуу УИХ-ын дэд дарга Т.Аюурсайхан уг асуудлыг хууль хяналтын байгууллагаар шалгуулж, тогтоолгохыг үүрэг болгосон билээ. Цагдаа, хил хамгаалах зэрэг холбогдох байгууллагаас уг асуудлыг шалган албаны дүгнэлтээ гаргажээ. Шалгалтын албан ёсны дүнг Зам тээврийн хөгжлийн сайдын үүрэг гүйцэтгэгч Л.Халтар  Монгол Улсын Их хурлын гишүүн Х.Ганхуягт ийнхүү илгээжээ. Үүнд,

УИХ-ын гишүүн танаас 2021 оны нэгдүгээр сарын 20-ны өдрийн 02 дугаар албан бичгээр ирүүлсэн асуултад  дараах хариултыг хүргүүлж байна.

1. УИХ-ын 2020 оны арванхоёрдугаар сарын 04-ний өдрийн нэгдсэн чуулганд зам, тээврийн салбарын бүтээн байгуулалтын талаар мэдээлэл хийх үеэр УИХ-ын нэр бүхий гишүүдээс 2020 оны аравдугаар сарын 30,31 болон арваннэгдүгээр сарын 01,06-ны өдрүүдэд Дархан-Уул аймагт тус тус зохион байгуулсан төмөр замчдын спортын болон ур чадварын тэмцээн уралдаанд гаднын зочид, төлөөлөгчид, нэн ялангуяа ОХУ-аас төмөр замчид ирж, оролцсоноос төмөр зам дагуу коронавируст халдвар тархсан эсэх талаар асуулга тавьж, мөн УИХ-ын дэд дарга Т.Аюурсайхан дээрх асуудлыг хууль, хяналтын байгууллагаар шалгуулж, тогтоолгохыг үүрэг болгосон. Үүнтэй холбогдуулан Дархан-Уул аймагт төмөр замчдын дунд уралдаан, тэмцээн зохион байгуулах үеэр ОХУ-ын иргэд оролцсон эсэхийг шалган тогтоож өгөхийг хүссэн тухай 2020 оны арванхоёрдугаар сарын 5-ны өдрийн 01/ 67 дугаар албан бичгээр Дархан өртөөнд зохион байгуулсан тэмцээн уралдаанд ОХУ-аас болон “УБТЗ” ХНН-ийн орос ажилтан, мэргэжилтэн нараас оролцоогүй болох нь тус тус тогтоосон бөгөөд мөрдөн шалгах ажиллагааг үргэлжлүүлж явуулж байгаа тухай ХХЕГ-аас 2020 оны арванхоёрдугаар сарын 08-ны өдрийн 1/ 9918 дугаар албан бичгээр соёл, урлаг, спорт, олон нийтийн арга хэмжээнд оролцохоор ОХУ-ын иргэд Монгол Улсад зорчоогүй тухай хариуг тус тус ирүүлээд байна.
2. “УБТЗ” ХНН-ээс Дархан-Уул аймагт 2020 оны аравдугаар сарын 30-наас арваннэгдүгээр сарын 1-ний өдрүүдэд зохион байгуулсан “Тээвэр зохион байгуулалтын аварга шалгаруулах спортын тэмцээн”, 2020 оны арваннэгдүгээр сарын 06-ны өдөр “Ээлжийн нэгдсэн бригадын ур чадварын тэмцээн”-д ОХУ-аас болон Улаанбаатар төмөр зам хувь нийлүүлсэн нийгэмлэгт ажилладаг ОХУ-ын харьяат ажилтан, алба хаагчид оролцоогүй болох нь тус тус тогтоогдсон.
3. “УБТЗ” ХНН нь Төмөр замын бүтээн байгуулалтад шаардлагатай мэргэжилтэнг оруулж ирэхдээ Засгийн газрын 2020 оны тавдугаар сарын 06-ны өдрийн 164 дүгээр тогтоол, УОК-ын 15 дугаар хурлын тэмдэглэлийг тус тус үндэслэн ОХУ-аас нийт 30 хүний бүрэлдэхүүнтэй ажиллах хүчийг ажиллуулахдаа халдвар хамгааллын дэглэмийг чанд сахиулан, хууль тогтоомжийн дагуу дараах арга хэмжээг авч хэрэгжүүлсэн. Үүнд,

–Орос мэргэжилтнүүдийг оруулж ирэх бэлтгэл ажлын  хүрээнд 2020 оны зургаадугаар сарын 10-ны өдрөөс халдвар хамгааллын дэглэм баримтлах төлөвлөгөө гаргаж, УОК-ын Шуурхай штабаар хянуулан,ОБЕГ-ын дарга, бригадын генерал Г.Ариунбуянаар батлуулсан.

-Тухайн төлөвлөгөөний дагуу УОК-ын Шуурхай штабын хяналтын баг “Ган зам” зочид буудлыг тусгаарлах байрны шаардлагад нийцэж буй эсэхэд үзлэг, шалгалт хийж, заавар зөвлөмж өгч, тусгаарлах байрны шаардлагад нийцнэ гэж зөвшөөрсөн.

-ОБЕГ-ын мэргэжилтэн ХӨСҮТ-ийн эмч нар 2020 оны долоодугаар сарын 9-ний өдөр тус тусгаарлах байранд ажиллах бүрэлдэхүүн болон орос мэргэжилтнүүдийг тээвэрлэх үеийн халдвар хамгааллын талаарх сургалтыг зохион байгуулсан.

-Төлөвлөгөөний дагуу тус мэргэжилтнүүдийг 2020 оны есдүгээр сарын 04-ний өдөр том оврын автобус, цагдаагийн хамгаалалттай, халдваргүйжүүлэх багийн эмнэлгийн тусгай зориулалтын машинтай тээвэрлэх зааварчилгаа өгч Сэлэнгэ аймгийн Алтанбулаг боомтоор нэвтрүүлэн, 2020 оны есдүгээр сарын 05-ны өдөр халдвар хамгааллын дэглэмийг чанд баримтлан, хот хооронд тээвэрлэж, “Ган зам” зочид буудалд ОХУ-ын 30 иргэн  (үүнд: Улаанбаатар төмөр замд ажиллах 24 хүн, “УБТЗ” ХНН-ийн гадаад мэргэжилтэн гурван хүн, тэдгээрийн гэр бүлийн гурван хүн), жолооч нэг хүнийг тусгаарласан.

-Тусгаарлах байранд Онцгой байдлын хяналтын ажилтан, цагдаагийн алба хаагч болон хамгаалалтын алба хаагч болон төмөр замын хоёр эмч, хоёр үйлчлэгч ажилласан.

-Тусгаарлалтын 21 хоногийн хугацаанд 2020 оны есдүгээр сарын 08, 19, 23-ны өдрүүдэд PCR шижнилгээг авсан бөгөөд хариу сөрөг гарсан.

-ЭМЯ-ны зөвлөмж болон УОК-ын 2020 оны есдүгээр сарын 25-ны өдрийн 2584 тоот албан бичгээр “Ган зам” зочид буудалд тусгаарласан иргэдийг тусгаарлалтаас гаргах зөвшөөрөл авсны дагуу тусгаарлалтаас гаргаж, 2020 оны аравдугаар сарын 07-ны өдөр тусгай галт тэргээр Замын-Үүд өртөөнд, 2020 оны аравдугаар сарын 08-наас 26-ны өдрүүдэд Замын-Үүд, Шаргын-Овоо өртөөдөд их засварын ажил, 2020 оны аравдугаар сарын 27-ноос арваннэгдүгээр сарын 05-ны өдөр хүртэл Баян зөрлөгийн замын өргөтгөлийн их засварын ажлуудыг тус тус гүйцэтгэсэн бөгөөд тусгай вагонд байрлуулсан болно.

-Байрлаж байсан галт тэрэгтэйгээ 2020 оны арваннэгдүгээр сарын 06-ны өдөр Улаанбаатараас Сүхбаатар өртөөнд хүрч арваннэгдүгээр сарын 07-ны 22.00 цагийн үед тусгай автобус гаргаж, Алтанбулаг боомтоор 20 мэргэжилтнийг ОХУ-руу буцаасан. Үлдсэн дөрвөн мэргэжилтэн нь 2020 оны арванхоёрдугаар сарын 12-ны өдөр Алтанбулаг боомтоор ОХУ-руу буцсан.

ОХУ-аас ирсэн мэргэжилтнүүд нь батлагдсан төлөвлөгөөнд тусгаснаар ажлын нягт хуваарийн дагуу ажиллаж байгаад нутаг буцаасан бөгөөд Дархан өртөөнд зохион байгуулсан уралдаан, тэмцээнд оролцоогүй болно.

Сайдын үүрэг гүйцэтгэгч  Л.Халтар гэжээ.  

Энэ бүхнээс харахад ОХУ-ын иргэд Дархан-Уул аймагт болсон спортын тэмцээн, уралдаанд оролцоогүй. Төмөр замд тархсан коронавирусний халдварын эх үүсвэр биш байжээ гэдгийг түвэггүй ойлгож болно. Хамгийн гол нь, цаг тухайд нь нийгэмд эргэлзээ үүсгэхгүйгээр бодит үнэнийг хэлж ойлгуулах, нөгөөтэйгүүр, албаны хүн үгээ бодож хэлж байх шаардлагатай нь эндээс харагдаж байна.

У.Тэргэл