Монгол Улсын Еөнхийлөгч Х.Баттулга Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 33 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 5 дахь заалт, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 3, Дипломат албаны тухай хуулийн 16 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийг тус тус үндэслэн Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Халтмаагийн Баттулга Монгол Улсаас АНУ-д суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Ё.Отгонбаярыг эгүүлэн татах тухай зарлиг гаргасан билээ. Тодруулбал,

-Үндсэн хуулийн 33 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 5 дахь заалт

Монгол Улсаас гадаад улсад суух бүрэн эрхт төлөөлөгчийн газрын тэргүүнийг УИХ-тай зөвшилцөн томилох буюу эгүүлэн татах,

-Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 3 дахь хэсэг

Монгол Улсаас гадаад улсад суух бүрэн эрхт төлөөлөгчийн газрын тэргүүнийг хууль тогтоомжид заасны дагуу Улсын Их Хуралтай зөвшилцөн томилох буюу эгүүлэн татна. Монгол Улсаас гадаад улсад суух бүрэн эрхт төлөөлөгчийн газрын тэргүүнээр томилуулахаар санал болгосон нэр дэвшигч хуралдаанд оролцсон нийт гишүүний олонхийн дэмжлэг авч чадаагүй тохиолдолд Ерөнхийлөгч дахин өөр санал оруулна. Өмнө нь олонхийн дэмжлэг авч чадаагүй нэр дэвшигчийг тухайн албан тушаалд томилох буюу дахин нэр дэвшүүлэхийг хориглоно.

-Дипломат албаны тухай хуулийн 16 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэг

Монгол Улсаас гадаад улсад суух Онц бөгөөд Бүрэн эрхт элчин сайд, Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын дэргэд суух Байнгын төлөөлөгчийг болон олон улсын бусад байгууллагын дэргэд суух Байнгын төлөөлөгч нь гадаад улсад суух Онц бөгөөд Бүрэн эрхт элчин сайдын үүргийг хавсран гүйцэтгэх тохиолдолд түүнийг Ерөнхийлөгч Монгол Улсын Үндсэн хуулийн Гучин гуравдугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 5-д заасны дагуу томилж, эгүүлэн татна хэмээн тус тус заажээ.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Элчин сайд Ё.Отгонбаярыг эгүүлэн татах гурван үндэслэл энэ. Товчхондоо, Монгол Улсаас гадаад улсад суух бүрэн эрхт төлөөлөгчийн газрын тэргүүнийг УИХ-тай зөвшилцөн эгүүлэн татна, томилно гэсэн ерөнхий нэг агуулгатай.

Сануулахад, өмнө нь Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга АНУ-д суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Ё.Отгонбаярыг эгүүлэн татах асуудлыг зөвшилцөхөөр гуравдугаар сарын 9-нд УИХ-д саналаа хүргүүлсэн. Уг саналыг хуулийн хугацаанд нь багтаан буюу гуравдугаар сарын 18-ны өдөр УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцээд Элчин сайд Ё.Отгонбаярыг Элчин сайдаас нь эгүүлэн татах нөхцөл үүсээгүй гэж үзсэн юм.

Гэвч Төрийн тэргүүн татна л гэсэн бол татна хэмээн зарлиг гарган зүтгүүлж байна. УИХ-тай зөвшилцөнө гэж хуульдаа заасан. Зөвшилцсөн, зөвшөөрөөгүй. Харин тэрбээр бууж өгөхийг хүсээгүй бололтой. Зарлиг гарсантай холбогдуулан Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга Ө.Шижир Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэгт албан бичиг хүргүүлж, холбогдох арга хэмжээг ойрын хугацаанд авч ажиллахыг хүсэв.

Одоогоор Үндсэн хууль, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн болоод Дипломат албаны тухай хуульд Төрийн тэргүүн дангаар зарлиг гарган эгүүлэн татна гэсэн үг, өгүүлбэр алга.  Өөрийнх нь дурдсан хуулийн заалтуудад ч ийм агуулга бас алга.

Олон улсын дипломат харилцаа хамгийн эмзэг. Үүнийг мэдэхийн дээдээр мэдэх Ерөнхийлөгч маань улсынхээ нэр хүндийг уландаа гишгэлэн байж дотоодын хэрүүлийг дипломат алба руу чирж оруулж буй нь харамсалтай. Энэ нь гадаад улсад тэр дундаа АНУ-д суугаа олон мянган монголчууд, гэр бүлд хүндээр тусахвий. Ялангуяа тус улсад ази иргэдийг ялгаварлан гадуурхах үзэл давамгайлж, иргэд маань гадаа гарахаас ч түгшиж эхэлсэн. Энэ тохиолдолд Элчин сайдгүй байна гэдэг хамгийн том түгшүүр. Тиймээс хувь хүний хоорондын өшөө хорслоо хойш тавьж, иргэдээ эн тэргүүнд бодох учиртай бус уу.

У.Тэргэл