Бид коронавирусийг дарах бус  дарагдаж байгаагийн шалтгаан юу байв

Манай улс коронавирусний халдварыг дотооддоо алдаад даруй таван сарын нүүрийг үзэж, арав гаруй хүний алтан амь эрсдсэн харамсалтай мэдээтэй байна. Гадаадаас зөөвөрлөгдөн ирсэн анхны тохиолдол гарч байхад хүн бүр цэрвэж, нийгэм тэр чигтээ айдаст автаж байсан. Гэтэл өдгөө 11 мянга гаруй хүн өвчилж, арав гарй хүний алтан амь эрсдчихээд байхад хээвнэг сууцгаах болов.

Коронавирусний халдвар цар тахал болтлоо даамжрах шалтгаан юу байв. Үүний буруутан хэн бэ. Цаашид хэрхэн энэхүү цар тахалтай тэмцэх вэ, төр засгийн авч хэрэгжүүлж буй арга хэмжээ хэр үр дүнтэй байгаа вэ гээд олон олон асуулт өнөөдөр эзэнгүй, хариултгүй үлдэж, ард түмэн хэдэн зуугаараа өвчилж, амь насаа алдсаар байна.

Гэтэл өнөөдөр үүнийг байх ёстой үзэгдэл мэт хандаж, албан тушаалтнууд нь эрх мэдэл, сандал суудлын төлөө чимээгүйхэн тэмцэлдэн, дайдсаар суугаа нь үнэхээр харамсалтай. Улсын Онцгой комиссын дарга, Шадар сайд С.Амарсайхан ч энэ тэмцлийг илчилнэ гэдгээ мэдэгдсэн. Тэрбээр эхнэрээ улаан бүсэд ороод гарсан гэх дуулиан нь эрх мэдлийн төлөөх тэмцэл, удахгүй энэ бүхний эзнийг зарлах болно гэдгээ нуугаагүй. Гэхдээ өнөөдөр улстөрчдийн тэмцэл бус ард түмний эрүүл мэндийн асуудал нэгдүгээрт байх учиртай. Эдийн засаг, эрүүл мэнд хоёроо хамтад нь сэргээнэ, 10 их наяд гэх сайхан үгийн цаана аль нь ч  үгүй хоосон хоцрох нь.

Өнөөдрийн үүсээд буй энэ хүнд нөхцөл байдлыг Улсын онцгой комиссын шуурхай штабын дэргэдэх Эрдэмтдийн зөвлөл хэдийнэ хэлж, учирлаж байсан.

Тодруулбал, МУИС-ийн Физикийн тэнхимийн эрхлэгч, дэд профессор Д.Улам-Оргих "Хоёрдугаар сарын 6-21-ний өдрүүдэд хөл хорио тогтоохгүй бол гуравдугаар сард эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлэгсдийн тоо 3000 давж ачааллаа дийлэхгүйд хүрнэ. Энэ үед хүнд өвчтөнийг хэвтүүлж эмчлэх, хөнгөн өвчтөнийг гэрт нь тусгаарлах олон улсын жишиг арга хэмжээ хэрэгжүүлэх болно. Ингэснээр, нийт өвчлөгсдийн хоёр хувь нь амь эрсдэх тооцоо гарсан. Хөл хорио тогтоосноор эмнэлгийн ачааллыг 1000 орчим өвчтөнтэй байлгах боломжтой. Өвчтөний эндэх эрсдэлийн түвшин багасна" хэмээж байсан.

Гэтэл тэднийг үгийг хэн ч сонсоогүй. Харин нөхцөл байдал эрдэмтдийн хэлснээр болов. Засгийн газар, УОК-ынхон “Оном” сангийн Д.Наранбаатар нарын үгэнд орж, сар шинийн баяраар “Нэг хаалга-Нэг шинжилгээ”-г зохион байгуулж, 10 гаруй тэрбум төгрөг салхинд хийсгэж орхисон. Үүний үр дүн тун бага. Тэр ч байтугай “Үр дүнгүй байсан. 220 орчим тохиолдлыг илрүүлж дөнгөөгүй” гэдгийг эрдэмтэд хэлж байгаа. Үүнийг өнөөдрийн өдөрт илэрч байгаа халдварын тоо батална. Түүнчлэн энэ сарын 3-18-ны өдрүүдэд хөл хорио тогтоох саналыг Эрүүл мэндийн яам гаргаж, УОК дэмжсэн. Тэд үүсээд байгаа нөхцөл байдлыг мэдэж байсан учир тэр. Гэтэл мөн л энэ арга хэмжээг аваагүй.  

Ногоон бүс байсан орон нутгууд ч халдварын бүс болов. Коронавирусний улмаас өвчилж буй хүний тоо өдөрт 1000 орчмоороо илэрч байна. Үүсээд буй нөхцөл байдалтай холбоотойгоор Монгол Улсын Засгийн газар яг одоо хуралдаж байгаа. Ёстой л нөгөө ниргэсэн хойно нь хашгирав гэгч энэ. Эрдэмтдийн хэлснээр хөл хорио тогтоох ёстой үед тогтоогоогүй байж, байдал хүндэрч, бараг л хяналтаас гарсан хойно нь ийнхүү “хөдлөөд” яах билээ.

Газар тариалан, ноос ноолуур, барилга байгууламжийн ажил гээд  амьдрал ид өрнөдөг энэ үед хөл хорио тогтоовол ирэх намар ёстой л эдийн засаг элгээрээ мөлхөх нь гарцаагүй. Ингэхээр эдийн засгаа авч үлдэх үү, эрүүл мэндээ золиослох уу гэдэг сонголт бидний өмнө тулгараад байна. 

Б.Баатар