Тамгын газрын дарга асан З.Энхболд Ерөнхийлөгчийн ар нуруунд “хутга” зоов.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн эргэн тойронд болж, бүтэж буй зүйл алга. Үндсэн хуулийн Цэцэд хэдэнтээ очоод ил, далд нөлөөлөхийг оролдсон ч тэр нь бүтэлгүйтэн Цэцээс түүнийг Монгол Улсын Ерөнхийлөгчид дахин нэр дэвших эрхгүй гэх шийдвэр гаргачихсан. Гэхдээ энэхүү үйл явц УИХ, Цэцийн их суудлын хуралдаан, хориг гээд цаашид үргэлжлэх шат дараалал бий ч Ерөнхийлөгчийн сонгууль дөхсөн учраас амжих нь юу л бол.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгыг ийм байдалд оруулсан хүн нь тухайн үеийн Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга асан З.Энхболд юм. Тодруулбал, Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөд “Монгол Улсын Ерөнхийлөгчөөр 50 нас хүрсэн, Монгол Улсын иргэнийг зургаан жилийн хугацаагаар, зөвхөн нэг удаад сонгоно” гэж заасан.  Уг заалтыг Үндсэн хуулийг дагаж мөрдөх журмын тухай хуулиар 2025 оноос хэрэгжүүлэхээр тогтсон байсан ч яг батлах үед Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга З.Энхболдын саналаар нааш татаж, 2020 оны тавдугаар сарын 25-наас хуулийг мөрдөж эхэлсэн билээ. Ийнхүү Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөөр Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Ерөнхийлөгчийн сонгуульд дахин нэр дэвших эрхгүй болсон юм. Нэг үгээр хэлбэл, Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга асан З.Энхболд гаргасан саналдаа ”Үндсэн хуулиа өөрчилчихөөд байхад хуучин Үндсэн хуулийн дагуу сонгуулиа явуулах нь зохимжгүй. Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг шинэ сонгуулиас хойш мөрдөж эхэлнэ гэхээр 2021 онд болох Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хуулиа өөрчлөх ёстой. Тиймээс ядаж жил, хагас жилийн өмнөөс Үндсэн хуулиа мөрдөхгүй бол Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хуульдаа Ерөнхийлөгчийг зургаан жилээр, зөвхөн нэг удаа гэсэн хугацаа өөрчлөгдөхгүй шүү дээ” гэж байв. Ийнхүү З.Энхболдын гаргасан саналаар Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийг өнгөрсөн оны тавдугаар сараас мөрдөж эхэлснээр Ерөнхийлөгч Х.Баттулгыг Тамгын газрын дарга нь хулхидаж, ар нуруунд нь “хутга” зоосон хэргийн эзэн нь З.Энхболд болж байгаа юм. Мөн тэрбээр өнөөдрийг хүртэл энэ талаараа ямар нэгэн тайлбар, мэдээлэл өгөөгүй байгаа юм. Дуугүй байна гэдэг хийсэн хэргээ хүлээн зөвшөөрсний илрэл биз ээ.

Н.Түвшинбаярын үйлдэл Ерөнхийлөгчийн нэрийг сэвтээв

Төрийн тэргүүн Х.Баттулгыг бас нэгэн бухимдуулсан явдал нь түүний баруун гар, хамгийн ойрын хүн болох Олимпын аварга, МҮОХ-ны Ерөнхийлөгч Н.Түвшинбаярын үйлдэл юм. Энэ хүнд цагт  Төрийн тэргүүнд нөмөр нөөлөг болох учиртай тэрбээр өнөөдөр хоригдож байгаа. Багын найз Э.Энхбатыгаа хэрцгийгээр зодож гэмтээсэн хэрэгт нь анхан шатны шүүхээс 20 хоногоор саатуулсан ба нэг бүдэрвэл долоо бүдэрнэ гэгчээр хорих 409 дүгээр ангийн эмнэлэгт хэвтэж байхдаа коронавирусний халдвар  авч, эмчлүүлж байгаа юм. Өдгөө тэрбээр МҮОХ-ны Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаа өгөх нь тодорхой болж, ял шийтгэл хүлээх магадлал ч өндөр байна. Энэ явдал Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын нэр хүндийг сэвтээж, бухимдлыг ихээхэн төрүүлсэн нь лавтай. Бүхий л үйлдэл нь нийгэмд ил болчихсон учраас Н.Түвшинбаярыг ялгүй авч үлдэх, ялаас мултлах арга чарга Ерөнхийлөгчид үлдээгүй болов уу. 

Хатуу хөл хорио Ерөнхийлөгчийн “дэглэсэн” жагсаал, цуглааныг үгүй хийв

Хэдийгээр хатуу хөл хорио тогтоосон байгаа ч коронавирусний халдварын тоо өдрөөс өдөрт огцом нэмэгдэж, нас барсан хүний тоо ч өссөөр байгаа. Эсрэгээрээ хатуу хөл хорио тогтоогоогүй байсан бол өнөөдөр Ерөнхийлөгчийн “дэглэсэн” жагсаал, цуглаан хаа сайгүй өрнөж, нийгмийг татан оролцуулах байв. Учир нь, Цэцийн шийдвэрт нөлөөлөх гэсэн иргэдийн жагсаал, цуглааныг хатуу хөл хориог үл тоон зохион байгуулсан ба энэ бүхний ард Төрийн тэргүүн байгаа гэх мэдээлэл хөвөрч байсан юм. Тиймээс л хөл хориогүй байсан бол гэх хардлага өөрийн эрхгүй төрж байна.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн хувьд гол арга барил нь жагсаал, цуглаан зохион байгуулах юм. Өмнө төрөөд удаагүй эхийг нярайн хамт өвлийн дүн хүйтнээр нүцгэн авч гарсан явдалд У.Хүрэлсүхийн Засгийн газар хариуцлага хүлээн огцорч байсан. Иргэд ч эсэргүүцлээ илэрхийлэн Төв талбайд жагссан бөгөөд эцэстээ энэ нь үймээн самуун болж, цагдаагийн хүчээр тараасан юм. Харин УИХ-ын чуулганд энэ бүхнийг Монгол Улсын Ерөнхийлөгч зохион байгуулсан гэдгийг тухайн үеийн Ерөнхий сайд, УИХ-ын гишүүд хэлж, үл зөвшөөрвөл цагдаа, хүчний байгууллагынхан баримтаар батална гэж байв. Мөн энэ үйлдэлд нь импичмент тооцох асуудал ч хөндөгдсөн. З.Энхболдын хулхидалт, Н.Түвшинбаярын хэрцгий үйлдэл, “Ковид-19”-ийн хөл хорио. Энэ бүхнээс болж,  Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын хөл, гар хүлээтэй байна.

У.Тэргэл