Улаанбаатар хотын худалдааны танхим болон мэргэжлийн холбоод өнөөдөр "Худалдаа, аж үйлдвэрийн танхимын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөл"-ийн талаар хэлэлцэж, санал бодлоо илэрхийллээ.

Тэдний зүгээс дээрх хуулийн төслийн шинэчлэл нь хэт төвлөрсөн тогтолцоог бий болгоод зогсохгүй Монгол Улсад сүүлийн 30-аад жил бий болгон хөгжүүлж байгаа ардчилал, зах зээлийн эдийн засгийн суурь зарчмуудыг гажуудуулж, хэт төвлөрлийг бий болгох, хувийн хэвшил, мэргэжлийн холбоодын дуу хоолойг боомилж хзягаарлах зэрэг үр дагавартай.

Тиймээс хуулийн төслийг бүх талаар нээлттэй хэлэлцүүлж, мэргэжлийн холбоодын саналыг тусгаж олон улсын жишигт нийцсэн Худалдаа, аж үйлдвэрийн танхимуудын тогтолцоог бий болгох хууль болгон сайжруулах ёстой гэж үзэж байна.

Энэ талаар Баялаг бүтээгчдийг дэмжих холбооны гүйцэтгэх захирал Б.Батдэлгэр "Худалдаа, аж үйлдвэрийн танхимын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгыг УИХ-ын гишүүн Х.Ганхуяг нар өргөн барьж, удахгүй чуулганы хуралдаанаар хэлэлцэх гэж байна. Хуулийн төслийг судалж үзэхэд манай баялаг бүтээгчдийн холбоод дэмжих боломжгүй заалт хэд хэд байна. Монгол Улсын Үндсэн хуулиар баталгаатай эдлэхээр олгогдсон эрхийн зөрчил бий болгох заалт олон байгааг УИХ-ын гишүүд анхаарч үзээсэй гэж хүсэж байна.

Анхаарч үзэхгүй бол Засгийн газрын мөрийн хөтөлбөрт тусгагдсан мэргэжлийн холбоодоор дамжуулан төрийн ажил үйлчилгээг төрийн бус байгууллагууд хийх заалт хэрэгжих боломжгүй болж байна.

Тухайлбал, шинэчилсэн хуулийн төслийн 5.7 дахь заалтад "Ашгийн төлөөх хуулийн этгээд бүгд Худалдаа, аж үйлдвэрийн гишүүнчлэлтэй байна. Шинээр үүсгэн байгуулагдсан бол 14 хоногийн дотор бүртгүүлнэ" гэж заасан байна. Энэ нь Үндсэн хуулийн 16.10-т иргэн өөрсдийн үзэл бодол, эрх ашгийн төлөө эвлэлдэн нэгдэх эрхтэй гэж заасныг хөндөж байгаа хэлбэр юм. Хоёрдугаарт, одоо хүчинтөгөлдөр мөрдөгдөж байгаа хуульд "дагнасан танхим" гэсэн заалт байхгүй. Гэвч хуулийн төслийн шинэчлэлд "даганасан танхим" байгуулна гэж заасан байна. Худалдаа, аж үйлдвэрийн гишүүн нь даганасан танхим болж болно. Ингэхдээ Удирдах зөвлөлөөс заавал зөвшөөрөл авна. Зөвшөөрвөл танхимаа байгуулна гэсэн байна. Салбар бүрээр даганасан танхим байгуулна гэдэг асар том бүтэц байгуулах болчихоод байна. Энэ хуулийн төсөл батлагдвал Монгол Улсад хүний эрх, эрх чөлөөг дээдлэх, үзэл бодлоо илэрхийлэх, мэргэжлийн холбоод байгуулах заалтууд эсрэг заалт болж ухралт болно гэж үзэж байна" гэлээ.

Мэргэжлийн холбоод, төрийн бус байгууллагууд дээрх хуулийн төслийн шинэчлэлийн хүрээнд гарсан саналуудыг нэгтгэж, УИХ-ын гишүүдэд хүргүүлэх аж.

Б.Лхам