Оюутолгойн асуудлаар ажлын хэсгийн ахлагч Х.Нямбаатар тайлбар өгч байна.

Рио-тинто талаас Монголын талын өрийн 70 хувийг тэглэх, ашиг хүртэх хугацааг наашлуулах зэрэг саналыг илэрхийлээд байгаа юм. Энэ үеэр ХЗДХ-ийн сайд Х.Нямбаатар "Өнөөдрийн байдлаар хүү, нийлмэл хүүгийн өр бодогдоод 2.3 тэрбум ам.долларын өр үүсээд байна. Энэ нь цаашид 2051 он гэхэд хүү, нийлмэл хүүгийн хамт 22 тэрбум ам.долларын өртэй үлдэнэ. Рио-Тинтогийн зүгээс уг өрийн 70 хувийг тэглэе. 

Ингэснээр ногдол ашиг, ААНОАТ-ын хувьд нөөшлөх боломжтой гэдэг санхүүгийн тооцоог ирүүлж байна. 

Хоёрдугаарт, далд уурхайн бүтээн байгуулалт хойшилсон ковид-ын үед сайнгүй үр дагаврыг авчирч байна. Өөрөөр хэлбэл, далд уурхайн төсөл цаг тухайдаа ашиглалтад орсон бол авч болох байсан ашиг, татвар гээд олон зүйл дээр хохирч байгаагаа бататгаад 1 их наяд төгрөг өгөх саналыг ирүүлсэн. Энэ мөнгийг 3 жил дараалан өгье гэсэн.

Гуравдугаарт, Оюутолгойн далд уурайн бүтээн байгуулалтын зардал 5.4 тэрбум ам.доллараар хэтэрсэн байгаа. Үүн дээр хүлцэл өчөөд үнэлгээний төлбөр авахаа болих саналаа ирүүлсэн. Мөн 1.9 хувийн баталгааны шимтгэлийг 2028 он хүртэл зогсоох саналаа давхар ирүүлсэн.

Дөрөвдүгээрт, засаглалаа сайжруулах. Эцэст нь зардлынхаа хэтрэлтийг нэмж баталж байж хөрөнгө оруулагчдаас далд уурхайн бүтээн байгуулалтыг цаашид үргэлжлүүлэх боломжийг Монгол Улсын Засгийн газар бүрдүүлж өгөөч. Ингэснээр бүтээн байгуулалтын ажил хэвийн үргэлжилж 2022 онд далд уурхайн бүтээн байгууллатын ажил дуусах, олборлолтын ажил эхлэх саналд тавьсан. Өнөөдөр 14.00 цагаас хэлэлцээр хийхээр болсон.

Сүүлийн үед хөрөнгө оруулалтын гэрээ, Засгийн газраас өгч байгаа шахалтыг сааруулахаар жагсаал явуулж байгаа нь илэрхий болоод байна. Хэлэлцээр хийж байгаа Засгийн газраа ямар нэг шалтгаангүйгээр огцор, тар гэж байгаа нь үнэндээ эргэлзээ үүсгэж байна. Засгийн газрын эрчийг бууруулах гэсэн үйл ажиллагаа явуулж байгаа нь туйлын харамсалтай. Уг нь Рио-Тинтогийн хөрөнгө оруулалтын гэрээг сайжруулъя гэж С.Ганбаатар гишүүн шиг жагсвал эх оронч үнэр үнэртэнэ" гэлээ.

А.Сүх