Иргэн Э.Одбаяр гурван сар гаруйн өмнө буюу өнгөрсөн долоодугаар сарын 9-ний өдөр Үндсэн хуулийн цэцэд дараах гомдлыг гаргаж байжээ. Тодруулбал, Үндсэн хуулийн 31.8-д зааснаар "Ерөнхийлөгч нь Ерөнхий сайд, Улсын Их Хурал, Засгийн газрын гишүүн, хуулиар тогтоосон үүрэгт нь үл хамаарах бусад ажил, албан тушаал хавсарч болохгүй" гэж заасныг зөрчиж, МАН-ын даргаар бүртгэлтэй нь хэвээр байгаа нь Улсын дээд шүүхийн цахим сан болон Улсын бүртгэл зэргээр тогтоогдож байна. Иймд Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх давхар алба хашиж байгаа нь Үндсэн хуульд нийцээгүй талаар дүгнэлт гаргаж өгөхийг хүссэн байна. 

Үндсэн хуулийн цэцэд ийн мэдээлэл гаргаснаас хойш хоёр сар гаруйн дараа буюу Үндсэн хуулийн цэцээс есдүгээр сарын 23-нд уг асуудлыг судлаад маргаан үүсгэхээс татгалзсан тухай шийдвэр гаргажээ. Шийдвэртээ МАН-ын 2021 оны зургаадугаар сарын 25-ны өдрийн XI Бага хурлаар Ухнаагийн Хүрэлсүхийг Ерөнхийлөгчөөр сонгогдсонтой нь холбогдуулан намын даргын үүргээс чөлөөлж, тус намын даргаар Лувсаннамсрайн Оюун-Эрдэнийг бүртгүүлэх хүсэлтээ Улсын дээд шүүхэд 2021 оны зургаадугаар сарын 28-ны өдрийн 288 дугаар албан бичгээр гаргажээ. Уг асуудлыг Улсын дээд шүүх хэлэлцээд улсын бүртгэхээр шийдвэрлэж, 24 дүгээр тогтоол гаргасан байна. Мэдээлэл гаргагчийн маргаж байгаа асуудлынхаа талаарх өөрийн байр суурь, нотолгоо, Үндсэн хуулийн ямар зүйл, заалтыг зөрчиж байгаа талаар тодорхой тусгаагүй тул шаардлага хангаагүй гэж үзэн маргаан үүсгэхээс татгалзжээ. 

Үүнээс хэдхэн хоногийн дараа буюу жагсаал зохион байгуулсан иргэн Э.Одбаяр нарыг цагдаагийн байгууллагаас  48 цагийн хугацаатай баривчилж, улмаар энэ сарын 6-нд шүүхээс 30 хоног цагдан хорих шийдвэр гаргасан. Үүний шалтгааныг Цагдаагийн ерөнхий газрын дарга Ж.Болд "Тэр өдөр иргэн Э.Одбаяр нь лайв хийж, төрийн байгууллагын үйл ажиллагаанд саад учруулж, цагдаагийн алба хаагчийг элдэв үгээр доромжилсон бичлэгээ олон нийтийн сүлжээнд тавьсан" хэмээн тайлбарласан юм.

Гэвч зарим учир мэдэх хүмүүс жагсаал зохион байгуулсан дээрх иргэдийг цагдан хорьсон нь Ерөнхийлөгчийн өдөөс хэт "өрвөлзсөний сануулга" гэж үзэж байна. 

Нийгэмд ч "МАН бүх эрхийг гартаа авч, бүх зүйлийг хүч түрэн шийдэж байна" гэх дургуйцэл бий. Үүний нэг тод жишээ нь Төв талбайд жагссан зарим хүнийг дуугүй болгох гэж цагдан хорьсон явдлыг холбон тайлбарлаж буй юм. Ямар байлаа ч гэсэн үзэл бодлоо илэрхийлэх, тайван жагсаал цуглаан хийх эрхтэй гэж Үндсэн хуульдаа заасан мөртлөө хүний эрх, эрх чөлөө тунхаг төдий байгаа нь олон үйл явдлаас харагдаж байгаа нь бас үнэн.

А.Сүх