Ерөнхийлөгчийн ивээл дор болох Ойн үндэсний чуулган маргааш эхлэх гэж байна. Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яам зохион байгуулж байгаа энэ чуулганаар “Төр хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагаа”, “Ойжуулалт, ойн нөхөн сэргээлт”, “Цөлжилт, газрын доройтол”, “Агро-ойн аж ахуйг хөгжүүлэх нь” гэсэн дөрвөн сэдвийн хүрээнд дөрвөн өдөр чуулах юм. Монгол орны нийт нутаг дэвсгэрийн 76.9 хувь нь цөлжилтөд ямар нэгэн хэмжээгээр нэрвэгдсэн, түүний 23 хувь нь цөлжилтийн хүчтэй зэрэглэлд байгаа энэ үед тус чуулган нь нүдээ олсон хэлэлцүүлэг болох нь тодорхой. Монгол Улсын эко систем ийм эмзэг байгаа учраас Ерөнхийлөгч санаачлан “Тэрбум мод” хөдөлгөөнийг орон даяар эхлүүлээд байгаа билээ. Маргааш эхлэх үндэсний чуулганаар цөлжилт, хөрсний доройтлыг бууруулахад юу хийх хэрэгтэйг, бас ойн нөөцийг хамгаалах, нөхөн сэргээх, агро ойг хөгжүүлэх зэргийг мэргэжлийнхэн хэлэлцэнэ. Энэ үндэсний чуулганаар мэргэжлийнхний хэлэлцэх асуудлууд, хөндөх сэдвүүд хэрхэн ажил хэрэг болохоос Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайд Н.Уртнасангийн хэр сайн менежер болох нь харагдана.

Байгаль орчин, яалал жуулчлалын яам үндэсний хэмжээний ийм том чуулганы зохион байгуулж байгаа эл өдрүүдэд тус яамны аялал жуулчлалын хөтөлбөрөөс санхүүжүүлэх үйл ажиллагааны задаргаа олны анхаарлыг татаж байна. Ковидын улмаас манай улсын хамгийн их хохирол амсаж байгаа салбарын нэг нь яах аргагүй аялал жуулчлал. Гэхдээ энэ хямрал аялал жуулчлалын бизнес эрхлэгчдэд л хүндээр тусч байгаа болохоос биш бодлогын яам, газарт нь хуваарилдаг төсөв мөнгө бол танагдаж хасагдаагүй. Энэ нь сайдын аялал жуулчлал хөтөлбөрөөс орон нутаг болон харьяа байгууллагад эрх шилжүүлсэн гэрээнээс харагдана. Зөвхөн энэ хөтөлбөрт тусгасан 54 ажилд гэхэд л Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайд  1.07 тэрбум төгрөг зарцуулахаар төлөвлөсөн байгаа юм. ҮҮний ихэнх нь нэг, хоёр, гуравдугаар улиралд зарцуулагдсан байх бөгөөд өдгөө үүний цөөхөн хэсэг нь гүйцэтгэлээ хүлээгээд байж буй. Энэ 54-өөс дөрөвдүгээр улиралд хийхээр төлөвлөсөн хэдэн ажлын нэг нь “Монгол үндэсний хоол хорхогийг геннист бүртгүүлэх арга хэмжээ”. Хорхогийг геннист бүртгүүлэх энэ арга хэмжээний төсвийг 20 сая байхаар Н.Уртнасан сайд баталжээ.

Нэгэнт зарцуулсан төсвийг үл сөхөн өгүүлэхэд үлдсэн төсвөөсөө тэвчиж болох зардлуудаа хасъя, Н.Уртнасан сайд аа. Цаг дэлгэр, төсөв цатгалан болтол хорхогийг геннист бүртгүүлээд, хорь гучин саяар нь цацах энэ ажлаа царцаая. Харин хорхогт зарцуулах хорин саяараа мод тарья, үрсэлгээний компаниа дэмжье. 

Ойн үндсэний чуулган хийж байгаа энэ үед энэ хамгийн ухаалаг шийдвэр байх болно. Жишээ нь, говьд хайлаас тарих “Шамбала” төслийг эхлүүлсэн ажилч залуусыг дэмжиж үрсэлгээ авъя. Хорхог бүртгүүлэх хорин сая төгрөгөөр 600 ширхэг хайлаасны үрсэлгээг “Шамбала” төслийн хүрээнд говьд тарьж болохоор байна. Цөлжилт биднийг хүлээхгүй. Тэвчиж болох зардал бүрээрээ “тэрбум мод” тарья.

С.Сүлд