Өчигдөр УИХ дахь МАН-ын бүлэг хуралдаагүй. Харин АН-ын бүлэг хуралдсан ч мэдээлэл хийсэнгүй. Ямартай ч бүлгийн даргын асуудлыг хэлэлцсэн бөгөөд нэгдсэн шийдвэр гаргаагүй талаар бүлгийн зарим гишүүн сэтгүүлчийн “байцаалт”-д ам алдсан.
Үнэндээ тус бүлэг даргагүй болсоор хагас жил болоод байна. 2020 оны УИХ-ын сонгуулийн дараа АН-ын бүлэг хуралдаж, бүлгийн даргаар Д.Ганбат, дэд даргаар Н.Ганибал, Б.Бейсен нарын гишүүнийг сонгосон. Тухайн үед тус намын зөрчил тэгтлээ хурцдаагүй байв. Харин ялагдсан хариуцлагаа хүлээж байна гээд дүрмийн дагуу огцорсон С.Эрдэнэ хэдэн сарын гэнэт “тайз”-наа эргэн гарч ирснээр намын удирдлагын түвшинд зөрчил үүсч, улмаар С.Эрдэнийн нам, Ц.Тувааны нам хэмээн хоёр хуваагдсан нь саяханы түүх.
Тэгвэл УИХ дахь бүлгийн дарга Ганбат нь С.Эрдэнийн талд үйлчилж эхэлснээр тус бүлэг мөн задарч эхэлсэн юм. Эхэн үедээ Ганбатын талд С.Эрдэнэтэй хамт олон жил нэг тойрогт нэг багт ажиллаж ирсэн С.Одонтуяа болон өмнөх парламентын үед тохой залган сууж байсан Д.Бат-Эрдэнэ нар байлаа. Харин нөгөө талд нь “женко” хочит экс ерөнхийлөгчийн талыг баримтлагчид байсан бол Б.Пүрэвдорж гишүүн л ганцаараа төвийг сахиж байв.
УИХ дахь Ардчилсан намын бүлгийн 2021 оны аравдугаар сарын 18-ны өдрийн хуралдаанд саналын эрхтэй 11, саналын эрхгүй хоёр /Н.Алтанхуяг, С.Ганбаатар/, нийт 13 гишүүнээс ес нь оролцсон бөгөөд уг хуралдаанд оролцсон гишүүдийн 100 хувийн саналаар УИХ-ын гишүүн Д.Ганбатыг бүлгийн даргаас огцруулж, оронд нь УИХ-ын гишүүн Н.Ганибалыг сонгосон нь хэвлэлийн хуудаснаа тэмдэглэгдэн үлджээ. Тэгвэл энэ хуралдаан хүчинтэй юу, гаргасан шийдвэр нь хууль ёсны мөн үү гэсэн асуулт урган гарч ирж байна. Эрхзүйн үүднээс авч үзвэл, Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 22 дугаар зүйлийн 22.4-т “Хуульд өөрөөр заагаагүй бол энэ хуулийн 16.2-т заасан хуралдаанд тус бүрийнх нь бүрэлдэхүүнд хамрагддаг гишүүдийн олонх хүрэлцэн ирсэн бол хуралдааныг хүчинтэйд тооцно”, УИХ дахь Ардчилсан намын бүлгийн үйл ажиллагааны дүрмийн 3 дугаар бүлгийн 21 дэх хэсэгт “Хуралдаанаас гарах шийдвэрийг хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонхын саналаар баталж гаргана. Олонхын саналаар гаргасан шийдвэрийг цөөнх болсон хэсэг хүндэтгэн дагах үүрэгтэй”, мөн дүрмийн 5 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт “Бүлгийн дарга болон дэд даргыг томилж, чөлөөлөх асуудлыг бүлгийн нийт гишүүний олонхын саналаар шийднэ. …”, мөн зүйлийн 6 дахь хэсэгт “Бүлгийн даргатай холбогдсон асуудлыг хэлэлцэх үед хуралдааныг дэд дарга удирдана” гэж заасан байна. Тэгэхээр дээрх хуралдаан нь хүчин төгөлдөр ирцтэй, хууль ёсны бөгөөд гаргасан шийдвэр нь ч хуулийн хүрээнд гэдэг нь харагдаж байгаа юм.
Гэвч Д.Ганбат одоо хүртэл ажлаа хүлээлгэн өгөхгүй байгаагийн улмаас АН-ын бүлэг хурлаа ч хийж чадахаа больжээ. Үүнд парламентын спикерийн үүрэг оролцоо их байгааг АН-ын бүлгийн гишүүд хэлдэг. Тодруулбал, Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 31 дүгээр зүйлийн 31.3-т “Бүлэг даргаа гишүүдийнхээ дотроос сонгож, энэ тухайгаа УИХ-ын даргад бичгээр мэдэгдэнэ…” гэж заасны дагуу бүлгийн дэд дарга Б.Бейсений нэр бүхий албан бичиг 2021 оны аравдугаар сарын 21-ний өдөр УИХ-ын дарга Г.Занданшатарын гарт очсон ч тэрээр өнөөдрийг хүртэл тус бүлгийн шийдвэрийг нэгдсэн чуулганд уншиж танилцуулахгүй байгаа юм.
УИХ дахь намын бүлэг гэдэг бол парламентын албан ёсны бүцтийн нэгж. Г.Занданшатар дарга тус нэгжийн хэвийн үйл ажиллагааг хангах үүргээ хэрэгжүүлэхгүй байгаа нь Монгол Улсын Үндсэн хуулийг эс үйлдэхүйгүйгээр зөрчиж байна гэж АН-ын гишүүд мэдэгдэх болсон нь улстөржсөн гэхээс илүүтэй бодит байдал юм.
Эрх баригч хүчинд сөрөг хүчнээ хүчгүй болгох сонирхол их бий, түүнийгээ ч гүйцэлдүүлсээр байна. Тэд эхлээд намыг нь хагалж, гишүүд болон массын дотор дэмжлэг багатай, нэр хүнд нь нэлээд унасан С.Эрдэнийг илт дэмжин, төрийн байгууллагууд дахь “гар, хөл”-үүдээрээ санаагаа хэрэгжүүлэх болсон. Дараа нь УИХ дахь бүлгийг нь задлахыг санаархаж байна. Хэдийгээр АН болон тус намын УИХ дахь бүлгийн даргын суудал нь хэдийгээр нэг намын асуудал мэт боловч угтаа Монгол төрийн аюулгүй байдалтай шууд шууд холбогдоно. Сөрөг хүчин дотроо эв нэгдэлтэй байж, зөв хүнээрээ удирдуулж гэмээнэ дуу хоолой нь төдий чиний хүчтэй байж, эрх баригчдын зүй бус үйлдэлд шахалт үзүүлж, таслан зогсоох боломжтой юм. Үр дүнд нь ард түмэн л хожно. Тиймээс УИХ-ын дарга Г.Занданшатар та хуулиа сахиж, сөрөг хүчиндээ ажлаа хийх боломжийг нь олгоно уу
