Өнөөдрөөс Монгол Улсын хэмжээнд халаалт зогсож, зуны горимдоо шилжлээ. Үүнтэй зэрэгцэн Эрчим хүчний сайд Н.Тавинбэхээс ирэх өвлийн бэлтгэл эхэлсэн үү гэдгийг зүй ёсоор асууж, сануулая. Учир нь, өнгөрсөн өвөл Улаанбаатар хотын агаарын бохирдол эрс нэмэгдэж, аюулын дохио хангинасан. Харамсалтай нь, зун боллоо өвлөө мартдаг монголчуудын нийтлэг алдаанаас үүдэн өдгөө Улаанбаатар хотын утааны тухай хэн ч ярихгүй, бичихгүй, хэлэхгүй, таг дуугүй мартаж орхидог. Гэтэл Монголын өвөл болдгоороо болж, утаа ихэсдэгээрээ ихэсдэг. Иймд Монгол Улсын хэмжээнд эрчим хүчний хомсдолд орох аюул ойрхон ирсэн тухай мэдээллээр нийгмийг донсолгож чадсан Эрчим хүчний сайд Н.Тавинбэхээс “Улаанбаатар хот ирэх өвөл утаанаас ангиж байж чадах уу” гэдэг асуултыг асууя. Өнөөдрөөс эхлэн энэ сэдвээр хариултаа нэхье. 

Өнгөрсөн хугацаанд үнэндээ утааны тухай асуудал Эрчим хүчний яамнаас хол хөндөгдөж, Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яамны сэдэв болж ирсэн. Угтаа бол энэ хоёр яам нэгдэж ажиллах ёстойн дээр мэргэжлийн чиг баримжаа болоод шинжлэх ухааны гаргалгаа нь Эрчим хүчний яаманд байдаг. Гэтэл Эрчим хүчний яам сүүлийн жилүүдэд энэ сэдвээр таг дуугүй байсаар ирсэн бөгөөд өнгөрсөн онд гэхэд Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайд хариуцлага хүлээж ажлаа өгсөн байх жишээний.

Харин Эрчим хүчний сайд Н.Тавинбэх “Энэ жил утаа нэмэгдсэн нь хэн ч харахад тодорхой байгаа. Утаа нэмэгдсэн шалтгааныг тогтоохоор ажиллаж байна. Шахмал түлшний чанар муу байна гэж иргэд шүүмжилж байна. Сайжруулсан шахмал түлшний чанар Монгол Улсын стандартыг хангаж байгаа эсэхийг эрх бүхий лабораторууд бүгд туршилтын дүнгээрээ баталгаажуулсан. Үүнээс өөрөөр бид сайжруулсан шахмал түлгний чанарыг тодорхойлох боломж алга. Тиймээс гадаад улсын лабораторид өгч шинжлүүлнэ” гэдэг тайлбар л өгсөн. Гэтэл өнөөдрийг хүртэл гадаад улсын лабораторийн хариу алга. Тиймээс ор сураггүй чимээгүй болсон асуудлыг өнөөдрөөс Эрчим хүчний сайд Н.Тавинбэхээс нэхье. 

Эс бөгөөс ирэх өвөл улаанбаатарчуудын хувьд утааны хордлого, эрүүл мэнд амь насны эсрэг үзүүлэлттэйгээр агаарт уурших болно. Тэр үед Зүүн бүсийн сайжруулах шахмал түлшний үйлдвэр ашиглалтад орсон тухай дарга нарын гоё сайхан хувцас өмсөж, том том амлалт өгсөн сурталчилгааны зураг л хэвлэгдэнэ. Харин наана нь хүүхдүүд өвчинд ээрэгдэж, томчуудын олон жилийг дамнасан уушигны өвчлөл сэдэрнэ. Эмнэлгүүд ачааллаа даахгүй, иргэдийн амьдралын төвшин өвчнөө дийлэхгүй улам бүр унана. 

Иймд дулааны зогсож, эрчим хүчний салбар их завсартай орох энэ өдрөөс эхлэн Улаанбаатар хотын утаагаа ярьцгаая. Ингэхдээ мэргэжлийн яамыг нь түшиглэж, хариуцлагаа нэхэцхээе. Эс бөгөөс мод тарих үүрэгтэй яамнаас утаа асууж, хот хөгжүүлэх үүрэгтэй хотын захиргаанаас утааны хор хохирлыг бууруулах арга чарга нэхсээр иргэдийн эрүүл мэнд сүйдлээ.

Өөрөөр хэлбэл, байгаа зөв олж хариуцлагаа эзэнжүүлье. Олон яамны дунд утааны асуудал төөрч будилж байхад Улаанбаатар хот үнсэнд хаягдсан шалз шиг утаан саарал болсоор л байх биз ээ. Үгүй ядах нь ээ, 2022 оны нэгдүгээр сард зарласан олон улсын лабораторид өгсөн шинжилгээнийхээ хариуг иргэдэд ил болго.

Эрчим хүч өөрөө шинжлэх ухаан юм бол, сайжруулах түлш нь шахмал түлш гэдэг нь үнэн юм бол орчин цагийн ололт амжилтад тулгуурласан алдаа оноогоо ил болгоно уу, Эрчим хүчний сайд аа.  

Б.Жаргал