Багш нарын боловсролын баримт бичигт хийсэн шалгалтын үр дүн, үүнтэй холбоотой цаашид хэрэгжүүлэх ажлын талаар мэдээлэл хийж байна. Энэ үеэр Боловсрол Шинжлэх ухааны сайд Л.Энх-Амгалан шалгалтын үр дүнг танилцууллаа.

Тэрбээр “Өнгөрсөн нэгдүгээр сард цэцэрлэгийн нэг багш хүүхэд зодсон. Үүнээс үүдэн энэ багшийн хуурамч дипломтой багш байсан байна. Мөн тухайн цэцэрлэгийн зарим багш нар хуурамч зөрчилтэй гэх гомдлууд ирсэн. Үүний дагуу иргэдээс маш олон гомдол, өргөдөл ирсэн учир үүнийг шалгах хэрэгтэй гэж үзээд шалгалт хийсэн. Шалгалтыг зургаан сарын турш хийлээ. Шалгалтын үйл ажиллагааг зогсоох, энэ шалгалтыг ажлын хэсэгт байсан хүмүүсийг шантаажлах, компьютерын карт хоёр удаа алдагдсан. Энэ ажлын хүрээнд нийт 71 мянган дипломыг шалгалаа.

Боловсролын салбарт 51 мянган хүний 71 мянган диплом байна. 442 диплом зөрчилтэй байгаа нь тогтоогдсон. Цаана нь хоёр мянган боловсролын бичиг баримт сэжигтэй байна.

Тухайлбал, дипломын дугаар давхацсан зөрчил 454 байна. Бусдын овог нэр, гарын үсэг, регистрийн дугаар өөрчилсөн зэрэг зөрчил байна. Тухайлбал, Боловсролын Их сургууль нэг дипломын дугаараар гурван хүнд диплом олгогдсон.

Бүртгэлгүй дипломын дугаар ашигласан тохиолдол 139 байна.

Тухайн жилүүдэд хуурамч диплом дээр дугаар олгогдсон гэсэн үг юм. Систем дээр байхгүй. Мөн хүчингүй болсон дугааруудыг ашигласан байна. Боловсролын байгууллагын буруутай үйл ажиллагаанаас шалтгаалсан зөрчил байна. Тухайлбал, “Газарчин” их сургууль. Төгсөлтийн тушаалгүй мөртлөө диплом бичээд өгчихдөг. Завхан аймгийн нэг суманд долоо, хамгийн ихдээ 10,20 магистрын хуурамч диплом байна. Дипломыг ингэж олгодог явдал хавтгайрсан байна. 14 хоногийн өмнө 21 сургуулийн үйл ажиллагааг зогсоосон. Үүнээс 13 сургуулийн онцгойлон зогсоосон. Эдгээр сургуулийн хамгийн том зөрчил бол суралцаагүй хүүхдүүдэд диплом олгосон явдал юм.

Төгсөгчдөд олгосон бичиг баримт, дээд боловсролын системд хуурамч дипломуудыг eec.mn систем дээр албажуулсан зөрчил гарсан.

Энэ мэтчилэн сүлжээ үүссэн байх магадлалтай онц ноцтой үйлдлүүд гарлаа. Баримт бичгийг хуурамчаар үйлдсэн нь эрүүгийн хуулийн зөрчилтэй. Энэ 774 зөрчилтэй асуудлыг ЦЕГ-т албан ёсоор шилжүүлж байна. 774 диплом зөрчилтэй гэдгийг албан ёсоор зарлаж байна. Энэ бол улс төрийн зорилготой хийж буй шалгалт биш юм. Цаашид энэ шалгалтыг хийгээд явна. Боловсролын байгууллага тунгалаг байх ёстой.

Дипломын зөрчилтэй багш нараар заалгаж, хувь заяаг нь орхиж болохгүй гэж сайдын хувьд үзэж байна. Зөрчилтэй дипломтой багш, сурган хүмүүжүүлэгчээр хичээл сургалтын үйл ажиллагаа явуулж байсан ч хүлцэл өчье.

Үүнээс үүдсэн хор хохирол бол мөнгөөр үнэлшгүй хор хохирол гарна. 

Цаашид Их дээд сургуульд суралцаж буй, төгссөн оюутнуудыг блокчейн технологид шилжүүлж байна.

Бэлтгэл сургуулилт хийгдсэн. Ингэснээр хуурамч бичиг баримт үйлдэгдэх, зөрчилтэй дипломтой хүмүүсийг ажил албанд томилох асуудал эцэс болно. Энэ чиглэлээр 11 арга хэмжээг авч хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байна" гэв. 

Д.Батчулуун