"Чингис хаан" их хаадын музей нээлтээ хийлээ. Энэ үеэр Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх тус музейн нээлтийн үйл ажиллагааг нээж үг хэллээ.
Тэрбээр "Их Монгол Улсын гал голомтыг сахин суугаа манай улсын ард иргэд ээ. Даян дэлхий даяар тархан суугаа элэг нэгт Монгол ахан дүүсээ. Эрхэм хүндэт зочид, эрхэм хүндэт нөхдөө. Манай төрийн тэргүүн байсан үе үеийн Ерөнхийлөгч нараа. Их эзэн Чингис хааныхаа алдарт одонгоор шагнагдсан эрхэм хүндэт иргэд ээ. Улсын Их Хурлын дарга, Ерөнхий сайд төрийн Түшээд ээ.
Ерөөл билэг, өлзий учрал тэгш дүүрэн бүрдсэн энэ сайхан өдөр Эзэн хаан Чингис хаан болон түүний залдгамжлагчдийн түүхэн гавьяа, суу алдрыг мөнхжүүлэх зорилгоор даяар Монголын ариун гал голомт, Улсын нийслэл Улаанбаатар хотноо Чингис хаан хаад язгууртны музейг нээж, далай их өвөг дээдэстээ, Их хааддаа гүн хүндэтгэл илэрхийлэхээр энд хуран цуглараад байна.
Энэ жил Монголчууд бидний хувьд төрт ёс, түүх соёл, хууль цаазын дор Монгол туургатныг нэгтгэн өнө эртнээс улбаатай Монгол төрийн гал голомтыг бадрааж, мөнх тэнгэрийн хүчин дор Их Монгол Улсыг байгуулан Монгол Үндэстний суу алдрыг дэлхий дахинд тунхаглан мандуулсан эзэн богд Чингис хааны мэндэлсэн түүхт 860 жилийн тэгш сайхан ой тохиож байна. Их Эзэн Чингис хаан Монголын түүхэнд төдийгүй дэлхий ертөнцийн түүхэнд хүн төрөлхтний хөгжил дэвшлийн үндэс суурийг цогцлооход онцгой гавьяа байгуулсан агуу их хаан юм.
Эзэн хаан түүний залгамжлагчид Евроазийн өргөн уудам нутагт Ази европын олон үндэстэн хоорондын дайн тулаан, зөрчил тэмцэлдээнийг зогсоож, дэлхий ертөнцөд Монголын их амар амгалан, эв эеийг тогтоож, оюун санаа шашин шүтлэг худалдаа арилжаа, шинжлэх ухаан хийгээд тухайн үеийн хүний нийгэм хөгжин дэвжих таатай орчинг бүрдүүлж байсан түүхтэй билээ. Дэлхийн улс түмэн үнэт зүйлсээ харилцан хүлээн зөвшөөрч, олон соёл иргэншил, шашин шүтлэг зэрэгцэн орших учиртайг анх мэдрүүлж, хүн төрөлхтний хөгжилд онцгой гавьяа байгуулсан Их Эзэн Чингис хааны түүхэн үйл хэргийг хүн төрөлхтөн хүлээн зөвшөөрч, 2005 онд НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблей Их монгол Улс байгуулагдсаны 800 жилийн ойг дэлхий нийтээрээ тэмдэглэн өнгөрүүлэх тогтоол гаргаж байсныг та бид санаж байгаа.
Чингис хаан бол Дэлхийн олон үндэстэн ард түмний энх тайвны төлөө тэмцэж, тив дэлхийд амар амгаланг цогцлоож, хүн төрөлхтний өмнө агуу үйл хэргийг бүтээсэн их хүмүүн хэмээн олон улсын эрдэмтэн судлаачид онцлон тэмдэглэж, ярьж бичдэгийг бид мэднэ. Их Эзэн Чингис хаан болон түүнийг залгамжилсан их хаадынхаа үйл хэргийг Монголчууд бид судлан шинжилж, дэлхий ертөнцөд суртчилан таниулж, түгээн дэлгэрүүлэх нь Монгол хүн бүрийн үеийн үед эрхэмлэн дээдэлж явах учиртай ариун үүрэг мөн юм.
Ийм учраас Монгол төрийн тэргүүн зарлиг буулгаж, Монгол хүн бүр эзэн хаан Чингис хааны эш хөргийг эрхэмлэн дээдэлж Монгол төр, айл өрх, албан байгууллага бүр эрхэмлэж залж, Чингис хааны суу алдар, үйл хэрэг, билэг сургуулийг даган мөрдөж, төрт ёсны үнэт зүйл өв соёлыг үр хүүхдэдээ өвлүүлэн үлдээж, эв эеэ бататган сахиж, улс орноо мандуулахад хувь нэмрээ оруулахыг уриалсан билээ.
Өнөөдөр та бидний өмнө сүндэрлэн байгаа Чингис хаан хаад язгууртны музей бол манай ард түмэн,бидний үр хүүхэд эх орон, ард түмэн, үүх түүх үнэт зүйлээрээ бахархаж, дэлхий дахинаа эх орноо таниулах аугаа түүхэд Монгол үндэстний оюун санаа итгэл үнэмшлийн хувьд нэгтгэн зангидахад асар их үнэтэй хувь нэмэр оруулах болно. Цаашид бидний ирээдүй болсон хойч үеийнхэн маань Их хаадынхаа үйл хэргийг үргэлжлүүлэн судалж, сурталчлан таниулж, их хаадын музейг өргөжүүлэн баяжуулж, дэлхий нийтийн анхаарлыг татсан түүхийн музей, олон улсын судалгааны төв болгон хөгжүүлэх ёстой юм.
2019 оны Засгийн газрын 280 дугаар тогтоолоор Чингис хаан музейг байгуулах шийдвэр гарсан цаг мөчөөс өнөөг хүртэл хүндрэл бэрхшээл олонтой тохиолдсон ч тус музейг богино хугацаанд чанарын өндөр түвшинд бүтээж чадлаа. Монголчууд бид оюун ухаан, мэдлэг чадвар хүч хөдөлмөрөө нэгтгэн эрч хүчтэй хамтарч чадах аваас ямар ч зүйлийг хийж бүтээж чаддаг ард түмэн болохоо энэ түүхэн бүтээн байгуулалтаар батлан харууллаа. Энэхүү түүхэн музейг бүтээн байгуулах их үйлсэд оройлон зүтгэж, сэтгэл зүрхээ манлайлан оролцсон эрдэмтэн судлаачид, дархчууд, инженер техникийн ажилчид, Соёлын яам, музейн удирдлага болон гар бие оролцсон бүх хүмүүст Монголын ард түмнийхээ нэрийн өмнөөс чин сэтгэлийн талархал дэвшүүлж, халуун баяр хүргэе.
“Чингис хаан” хаад язгууртны музей Чингис хаан судлалын гол төв болж, Их хаадын суу алдрыг дэлхий дахинаа үеийн үед түгээн дэлгэрүүлж байхын өлзийтэй сайхан ерөөлийг өргөн дэвшүүлж байна. Ийнхүү дэлхийн мянганы суут хүмүүн Эзэн богд Чингис хааны мэндэлсний 860 жилийн ойг тохиолдуулан Монголын ард түмний олон зуун жилийн хүсэл мөрөөдлийн биелэл болсон эзэн богд Чингис хааны хүндэтгэлийн өргөө, Чингис хаан хаад язгууртны музейн өндөр үүдийг өргөн, алтан босгыг мялаан албан ёсоор ёслол төгөлдөр нээж байна. Мөнх тэнгэрийн хүчин дор Эзэн Чингис хааны суу алдар, сүр хүч Монголчууд биднийг өнө мөнхөд ивээж байх болтугай” гэв.
Д.Батчулуун
