Өнөөдөр УИХ-ын намрын чуулган нээлтээ хийнэ. Энэ чуулган бол УИХ-ын дарга Г.Занданшатарын параламентын сүүлчийн чуулган юм. 2020 оны зургаадугаар сарын 24-ны өдрийн сонгуулиар сонгогдож, энэ параламентын бүрэн эрх баталгаажиж байв. Тус сонгуульд Монгол Ардын намаас 62, Ардчилсан намаас 11, Та бидний эвсэлээс 1, Зөв хүнэлекторат эвслээс 1, бие даан нэр дэвшигч 1 хүн УИХ-ын гишүүнээр сонгогдсон байна. Ийнхүү 76 гишүүнтэй энэ удаагийн параламент бүрэлдсэн юм. Сонгогдсон гишүүдийн 13 нь буюу 17.1 хувь нь эмэгтэйчүүд сонгогджээ. Энэ нь 7 дахь удаагийн сонгуулиар хамгийн олон эмэгтэй гишүүн сонгогдсон дээд амжилтыг давтсан аж. 

Гишүүдийн бүрэн эрх баталгаажсаны дараа дараах албан тушаалуудад УИХ-ын гишүүдийг томилсон юм. Үүнд:

• УИХ-ын даргаар Г.Занданшатар
• УИХ-ын дэд даргаар Т.Аюурсайхан, С.Одонтуяа
• Байнгын хороодын дарга нар Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгынхороо Б.Баттөмөр
• Байгаль орчин, хүнс, хөдөө аж ахуйн байнгынхороо Х.Болорчулуун
• Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортынбайнгын хороо Ж.Мөнхбат 2020-2021, Г.Дамдинням 2021 оноос
• Ёс зүй, сахилга хариуцлагын байнгын хороо Б.Бат-Эрдэнэ
• Инновац, цахим бодлогын байнгын хороо Н.Учрал
• Нийгмийн бодлогын байнгын хороо М.Оюунчимэг
• Төрийн байгуулалтын байнгын хороо Л.Энх-Амгалан 2020-2021, Ж.Мөнхбат 2021 оноос
• Төсвийн байнгын хороо Б.Жавхлан 2020-2021, Ч.Хүрэлбаатар 2021 оноос
• Үйлдвэржилтийн бодлогын байнгын хороо Б.Чойжилсүрэн
• Хууль зүйн байнгын хороо С.Бямбацогт
• Эдийн засгийн байнгын хороо Ж.Ганбаатар нар томилогдож байв. Мөн МАН-аас нэр дэвшин сонгогдсон Д.Сумъяабазар нийслэлийн Засаг даргааражиллах болсон юм.

2021 онд У.Хүрэлсүх Монгол Улсын Ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон тул нөхөн сонгууль тус оны аравдугаар сард болж, МАН-аас нэр дэвшсэн Ц.Идэрбат Хэнтий аймгийн 18-р тойргоос, Э.Батшугар Сонгинохайрхан дүүргийн 28-р тойргоос УИХ-ын гишүүнээр сонгогдсон.

Тэгвэл өнөөдөр энэхүү параламентын намрын чуулган эхэлж байна. Энэхүү чуулган бол энэ парламентын дутуугаа гүйцээх, дундуураа дүүргэх алтан боломж, үнэ цэнэтэй хугацаа байх нь гарцаагүй. Тэдэнд шийдсэн, хэлэлцсэн олон асуудал бий ч шийдэл олоогүй, гаргалгаа хайгаагүй нэлээдгүй асуудал үлдсэн.

Парламентын 76 гишүүний 10 гаруй гишүүн хулгай, луйвар, авлига, албан тушаалын хэргээр хууль шүүхээс “зарлан дуудах” авсныг олон түмэн мэдэх биз ээ. Ийм парламент авлигын эсрэг эрх зүйн шинэчлэл хийж чадна гэдэг нь сүүлийн чуулган эхлэж буй энэ үед ч эргэлзээтэй байна.

Иймд энэ намрын чуулганаар Газрын тухай багц хуулийн төсөл, Үндэсний баялгийн сангийн тухай хууль, Түгжрэл бууруулах тухай, Ерөнхийлөгчийн тухай хуулийг өөрчлөх  гээд 60 гаруй хуулийн төсөл хэлэлцэхээр төлөвлөжээ.

1/Автотээврийн тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

2/Амьтны тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

3/Ард нийтийн санал асуулгын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл;

4/Арилжааны тухай хуулийн төсөл;

5/Ашигт малтмалын тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

6/Байгалийн ургамлын тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

7/Байгаль орчныг хамгаалах тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөл болон холбогдох бусад хуулийн төслүүд;

8/Биеийн тамир, спортын тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

9/Газрын ерөнхий хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөл болон холбогдох бусад хуулийн төслүүд;

10/Гүйцэтгэх ажилд тавих Монгол Улсын Их Хурлын хяналтын тухай хуулийн төсөл; 

11/Гэр бүлийн тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

12/Даатгалын тухай, Даатгалын зуучлалын тухай, Жолоочийн даатгалын тухай хуулийн төслүүд /Шинэчилсэн найруулга/;

13/Дохионы хэлний тухай хуулийн төсөл;

14/Дэлхийн шуудан холбооны дүрмийн арван нэгдүгээр нэмэлт протоколыг соёрхон батлах тухай хуулийн төсөл;

15/Жагсаал, цуглаан хийх журмын тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

16/"Зарим газрыг улсын тусгай хамгаалалтад авах тухай" Улсын Их Хурлын тогтоолын төсөл;

17/"Зэвсэгт хүчний зэвсэг, техникийг шинэчлэх, сэргээн сайжруулах бодлогыг батлах тухай" Улсын Их Хурлын тогтоолын төсөл;

18/Иргэдээс төрийн байгууллага, албан тушаалтанд гаргасан өргөдөл, гомдлыг шийдвэрлэх тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

19/Иргэний үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх, эрх чөлөөний тухай хуулийн төсөл;

20/Иргэний болон захиргааны шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай хуулийн төсөл; 

21/Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

22/Мал эмнэлгийн эм, эмнэлгийн хэрэгслийн тухай хуулийн төсөл;

23/Mонгол Улс, Азийн хөгжлийн банк хоорондын "Жижиг зардлыг санхүүжүүлэх хөтөлбөр"-ийн зээлийн хэлэлцээрийг соёрхон батлах тухай хуулийн төсөл;

24/Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

25/Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

26/Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

27/Монгол Улсын Их Хурлын хяналт шалгалтын тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

28/Монгол Улсын Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах журмын тухай хуулийн төсөл;

29/Монгол Улсын Төрийн ордны тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

30/Монгол Улсын 2024 оны төсвийн тухай, Нийгмийн даатгалын сангийн 2024 оны төсвийн тухай, Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн 2024 оны төсвийн тухай, Ирээдүйн өв сангийн 2024 оны төсвийн тухай болон холбогдох бусад хууль, тогтоолын төсөл;

31/Нийгмийн эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээний тухай хуулийн төсөл;

32/Нийслэл Улаанбаатар хотын авто замын түгжрэлийн нөлөөллийг бууруулах тухай хуулийн төсөл;

33/Ойн тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

34/Олон улсын хөдөлмөрийн байгууллагын далайн хөдөлмөрийн тухай 2006 оны конвенцод 2016, 2018 онд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлтийг соёрхон батлах тухай хуулийн төсөл;

35/Онц байдлын тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

36/Орон сууцны ашиглалтын тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

37/Өрсөлдөөний тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

38/Соёлын биет бус өвийг хамгаалах тухай хуулийн төсөл;

39/Тариалангийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл;

40/Төрийн албаны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл;

41/"Төрөөс мөнгөний бодлогын талаар 2024 онд баримтлах Үндсэн чиглэл батлах тухай" Улсын Их Хурлын тогтоолын төсөл;

42/Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

43/Тэтгэврийн доод хэмжээг индексжүүлэх тухай хуулийн төсөл;

44/"Улаанбаатар хотыг 2040 он хүртэл хөгжүүлэх хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөө батлах тухай" Улсын Их Хурлын тогтоолын төсөл;

45/Улсын нөөцийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл;

46/Ургамал хамгаалал, ургамлын эрүүл мэндийн тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

47/Ус бохирдуулсны төлбөрийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл;

48/Үндэсний баялгийн сангийн тухай хуулийн төсөл;

49/Хаягжуулалтын тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

50/Хот, тосгоны эрх зүйн байдлын тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

51/"Хөгжлийн зорилтот хөтөлбөр батлах тухай" Улсын Их Хурлын тогтоолын төсөл;

52/Хүүхэд хамгааллын тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

53/Цагдаагийн албаны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл;

54/Цусны донорын тухай хуулийн төсөл;

55/Цэргийн алба хаагчийн эрх зүйн байдлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл;

56/Шинжлэх ухаан, технологийн тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

57/Шинжлэх ухааны паркийн тухай хуулийн төсөл;

58/Шүүх байгуулах тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

59/Эм, эмнэлгийн хэрэглэгдэхүүний тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

60/Энхийг дэмжих ажиллагаанд оролцох тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

61/Эрүүл мэндийн тухай хуулийн төсөл /Шинэчилсэн найруулга/;

62/Эрхтэн, эд, эс шилжүүлэн суулгах тухай хуулийн төсөл зэрэг хуулийн төслүүдийг хэлэлцэх аж.