- Тегеранд болсон дэлхийн цомын тэмцээнд амжилтгай оролцсонд тань баяр хүргэе.
- Баярлалаа. Тегеранд болсон дэлхийн цомын тэмцээнд Унгар, Итали, Болгар, Энэтхэг, Швед, Серб, Иран зэрэг орны чансаа өндөртэй, олимпийн эрх авсан тамирчид оролцсон. Иранд биднийг очиход цас орж таарсан нь монголчуудад давуу тал бий болгосон. Нөгөө талаас тамирчдын маань бэлтгэл сайн байлаа. О.Гүндэгмаа спорт гар бууны 25 метрийн дасгал, Хийн гар бууны 10 метрийн дасгалд тэргүүлж, хос алтан медаль хүртсэн. Спорт гар бууны 25 метрийн дасгалд ОУХМ Т.Баярмаа мөнгөн медаль хүртлээ. Чансаа өндөр тамирчид гэдэг утгаараа бусад орныхон багшгүй ирсэн. Манайхан багштай очсон нь бас нэг давуу тал байлаа.

- Тегеранд болсон дэлхийн цомын тэмцээнд амжилтгай оролцсонд тань баяр хүргэе.
- Баярлалаа. Тегеранд болсон дэлхийн цомын тэмцээнд Унгар, Итали, Болгар, Энэтхэг, Швед, Серб, Иран зэрэг орны чансаа өндөртэй, олимпийн эрх авсан тамирчид оролцсон. Иранд биднийг очиход цас орж таарсан нь монголчуудад давуу тал бий болгосон. Нөгөө талаас тамирчдын маань бэлтгэл сайн байлаа. О.Гүндэгмаа спорт гар бууны 25 метрийн дасгал, Хийн гар бууны 10 метрийн дасгалд тэргүүлж, хос алтан медаль хүртсэн. Спорт гар бууны 25 метрийн дасгалд ОУХМ Т.Баярмаа мөнгөн медаль хүртлээ. Чансаа өндөр тамирчид гэдэг утгаараа бусад орныхон багшгүй ирсэн. Манайхан багштай очсон нь бас нэг давуу тал байлаа.
   Спорт гар бууны төрөлд буудахад байн дээр цасны туяа, нарны гэрэл ойж, байгаа харахад хэцүү байсан. Тэр төрөлд бүх тамирчид тааруухан буудсан. Харин манайхан долоо буудуулсан чоно гэдэг шиг юм, юм үзсэн дасгалжуулагчтай хамт явсны хэрэг гарсан болов уу гэж бодож байна. Хүйтэн цаг агаартай, цас их унадаг оронд төрж өссөний хэрэг юу билээ, туршлага дээрээ үндэслээд нэлээн зөвлөсөн. Манай хоёр тамирчин ч амжилттай буудсанд баяртай байгаа. Үүнээс гадна миний баярлаж байгаа хамгийн гол зүйл бол О.Гүндэгмаагийн амжилт одоо л цэгцэрч, чивчирч гарч ирж байна. Хоёр төрөлдөө хоёуланд нь алтан медаль авна гэдэг чинь цаанаа нэг юм хэлээд байгаа биз. Бэлтгэл сургуулилтын систем, сургалтын чиг аятайхан байгаа юм байна гэж дасгалжуулагчийн хувьд баярлаад байгаа. Нэг хэсэг О.Гүндэгмаа "гарлаа, давлаа" гэдэг шиг оролцсон тэмцээн бүрээсээ, бүх төрөлд медаль авдаг байсан. Тэр байдал руугаа буцаад орж байгаа учраас хонгилын үзүүрт гэрэл харагдаж байна. 2012 оны олимпод ард түмнийхээ итгэлийг алдахгүй гэсэн итгэл надад байна. Тамирчны маань чадвар ч бас боломжийн байгаа гэдгийг харлаа.

- Ирэх олимпод буудлагын тамирчдад, ялангуяа О.Гүндэгмаад монголчууд гол найдлага тавьж байгаа. Ямар тактик барьж байгаа талаараа сонирхуулаач?
- 004 оны Афины олимпийн үеэр Монголд 22 хэм, Афинд 38 хэм байсан. Тэнд долоо хоногийн өмнө очсон учраас тамирчдын хэлбэлзэл,уналтын үе таараад медаль авч чадаагүй. Бээжингийн олимпод бол бид цагийн зөрүүгүй, экологийн хувьд адилхан газар байсан учраас тэмцээнийг тулгаж очсон. Бээжинд уг нь сайн буудсан шүү дээ. Европын чийглэг уур амьсгалтай газар, 6-7 цагийн зөрүүтэй болохоор Лондоны олимп Азийнханд ээлгүй байна байх. Тиймээс 2012 оны олимпийн бэлтгэлийг Лондонтой ойролцоо цаг агаартай газар хийе гэж бодож байгаа. Ирэх дөрөвдугээр сард Лондонд Дэлхийн цомын тэмцээн болно. Энэ бол олимпийн урьдчилсан тоглолт гэсэн үг. Энэ тэмцээнд оролцохдоо бид асар их судалгаа хийх ёстой. Европын чийглэг, бүрхэг цаг агаарт дасахын тулд Лондонд болох Дэлхийн цомын тэмцээний өмнө Польшид нэг сарын бэлтгэл хийнэ. Ингээд дэлхийн цомын тэмцээнд амжилттай оролцох юм бол зургадугаар сард Польшид очиж бэлтгэл хийж байгаад цаашаа Лондон явчих санаатай. Ингэх нь олон талын ашигтай. 2004 онд олимп болтол Монголдоо байсан. Тааралдсан хүн бүр л "Чи алтан медаль авна" гээд мөрөн дээр алгаддаг байлаа. Энэ нь тамирчин хүнд асар их дарамт болдог юм билээ. Тэгэхээр энэ удаа гадаадад бэлтгэл хийж байгаад цаашаа явчих учраас хүмүүсийн яриа, хэвлэл мэдээллийн шуугианаас хол байж, зөвхөн бэлтгэл сургуулилтдаа анхаарал хандуулна. Бас цаг агаар, орчин нөхцөл, цагийн зөрүүнд дасан зохицно. Спортын эрдэмтэд өндөр, уулархаг газар бэлтгэл хийж байгаад нам дор газар очиход ажиллах чадвар өндөр байдаг гэдэг. Үүнийг шинжлэх ухаан нотолсон. Тэгэхээр бид Польш явахынхаа өмнө Монголын хамгийн өндөрлөг газар очиж сэргэлтийн бэлтгэл хийнэ. Дасгалжуулагчийн хувьд ийм тактик барьж байна даа. Олон талаас нь судалж байж ийм шийдвэр гаргасан. Зөв буруу нь олимпоор харагдана даа. "Хэл яриагүй адгуусыг монголчууд хурдлуулж чаддаг юм чинь ярьж ойлголцдог хүнийг яагаад хурдлуулж болохгүй гэж" хэмээн нэг эрдэмтэн ярьсан. Үүнийг би маш үнэн үг гэж боддог.

- О.Гүндэгмааг олимпод одгүй гэдэг. Өнгөрсөн олимпод бол алтан медалийн оосроос атгаад алдсан шүү дээ?
- Тэр үеийн тухай би ярих дургүй. Тэгэхэд О.Гүндэгмаа амьдралаа бодоод, хүүхэд гаргаад явсан байсан. О.Гүндэгмаа бол Бээжингийн олимпод 590 онож олимпийн дээд амжилтыг давтсан анхны монгол тамирчин болсон шүү дээ. Харамсалтай нь финал дээр буу нь ч юм уу, сум нь ч юм уу гацаад алтан медалиа алдаж, мөнгөн медаль авсан. Түүнээс хойш хоёр жил энэ талаар ярих бүү хэл сонсоход хэцүү байсан. Олимпийн мөнгөн медалийг одоо хүртэл би голж, тэр үеийг бодохоор гол харладаг.

- Та нэг хэсэг урд хөршид ажилласан байх аа?
- 2008 оны Бээжингийн олимпод оролцоход БНХАУ-ын тал манай улсад нэлээн тусламж үзүүлсэн. Тэгээд 2009 онд Шандуньд болсон Бүх хятадын спартакадад олимпийн алтан медальт Н.Түвшинбаярын багш Х.Болдбаатар, О.Гүндэгмаагийн багш Л.Ундралбатыг авч ажиллуулъя гэсэн юм билээ. Ингээд би Олимпийн хорооны гэрээний дагуу БНХАУ-д очиж ажилласан.

- Таныг БНХАУ-ын иргэн болж, Хятадад үлдэх нь гэсэн мэдээлэл монголчуудыг түгшээсэн шүү?
- Намайг БНХАУ-д очиход гадаадын мэргэжилтэн гэдэг үүднээс урт хугацааны визтэй цэнхэр пасспорт өгсөн юм. Үүнийг найздаа үзүүлсэн чинь нөгөөх нь энд ирээд найздаа хэлсэн юм байгаа биз. Тэгээд л "Л.Ундралбат иргэншлээ солиод Хятадын иргэн болжээ" гэсэн мэдээлэл гарсан байсан. Сонинууд ийм мэдээллийг дэвэргэхдээ сайн шүү дээ. Би очиж очиж Хятадын иргэн болох юм байна л даа.

- Тамирчид мөнгө төгрөг, цалин хангамжийн тухай асуудал их ярьдаг байсан. Сүүлийн үед ийм яриа бага болжээ?
- Тамирчид амжилт гаргавал овоо үнэлдэг болсон. Харин багшийн хөдөлмөр үнэлэгддэггүй хэвээрээ л байгаа шүү дээ. Тамирчид шагнал авдаг, тамирчдынхаа шагналаас багш нь хуваалцах гэдэг зовлонтой асуудал байдгийг хүн бүр мэддэг болоо биз. Тамирчин шагналаа авчихаад багшаасаа зугтаж цонхоор гарсан тухай яриа ч байдаг шүү дээ. Тийм л байдалтай байдаг. Гэтэл хятадууд олимпийн медаль авсан тамирчны багшийг шууд урьж ажиллуулж байгаа байхгүй юу. Надад Канад, Тайланд, Энэтхэг, Кувейт, Катар зэрэг улсаас ажиллах санал тавьсан. Канад сард 6000, Кувейт 2500, Тайланд 3000 долларын цалин санал болгосон. Хамгийн сүүлд Катарууд сард 7000доллар өгье гэсэн санал тавьчихаад байж байна. Бусад улсад багшийн хөдөлмөрийг ингэж үнэлдэг байх нь байна шүү дээ. 

- Та арай явчихгүй биз дээ?
- Мэдлэг чадвараа үнэлээд явъя гэсэн бол би дээр үед явчих л байсан. Гэвч эх орныхоо төрийн далбааг мандуулж, сүлд дууллаа эгшиглүүлэх ямар ч мөнгөөр худалдаж авч чадахгүй мэдрэмж тамирчин хүнд байдаг юм. Төрийн дууллаа сонсож, самсаа шархирч, нулимс гарах тэр мэдрэмжийг мөнгөөр худалдаж авч чадах уу. Тийм болохоор би 300 мянган төгрөгийн цалиндаа сэтгэл ханаад сууж байна. Би бол нэг их мундаг хүн биш, мэргэжилдээ дуртай л хүн.

- Та сүүлийн үед ном, сурах бичиг зохиох ажилд шамдаж байгаа гэсэн. Ойрын үед ямар бүтээл дээр ажиллаж байна вэ?
- Би буудлагын спортоор хичээллэгчдэд зориулж гурван ном хэвлүүлсэн. Одоо миний компьютерт эхлэн суралцагч, дунд, өндөр зэрэглэлийн тамирчдад зориулсан дөрвөн ном бэлэн байна. Эднийгээ хэвлүүлье гэхээр хэвлэлийн компаниуд 500-гаас доош ширхэг хэвлэхгүй юм. Гэтэл манай буудагч нар тоолоод тоолоод 100-хан. Тэгэхээр үлдсэн 400 номоо хааш нь хийх вэ гэдэг асуудал тулгарах юм. КТМС-ийнхантай хамтраад бэлтгэлд хэрэглэх багаж тоноглоод дуусаж байгаа. Өчигдөр туршиж үзсэн. Удахгүй төгс болно. Тэгээд зохиогчийн эрхээ авчихаад ямар бүтээл хийснээ зарлана даа. Монголчууд өөрсдийн бүтээсэн тоног төхөөрөмж дээр олимпийн бэлтгэл хийнэ гэдэг сайхан хэрэг. Удахгүй ийм баярт мэдээ дуулгана аа.

- Таны сургалтын арга барилын талаар сонирхож буй хүн олон байгаа байх. Сургалтын шинэ арга барил боловсруулж байна уу?
- Би буудлагын спорттой холбоотой бүх мэдээллийг гадны ямар хэл дээр гарсан байсан ч хайчилж аваад хүнээр уншуулдаг. Тэндээс санаа авах зүйл олон байдаг юм. Над шиг ийм дасгалжуулагч дэлхийгээр дүүрэн. Тэгэхээр би санаагаа алдмааргүй байна. Энд яриад хэвлэлд гаргачихаар гадны мэргэжилтнүүд олоод уншчих магадлалтай шүү дээ. Ямар ч байсан монгол хүнд, тамирчиндаа тохирох аргачлал боловсруулахын тулд байнга эрэл хайгуул хийж явдаг. Үр дүнд ч хүрч байгаа.

- Та өөрийн гэсэн буудлагын клубтэй болсон гэл үү?
- Хятадаас ирээд дэлхийд ноёлж байгаа энэ том гүрний тамирчдыг дардаг тамирчид бэлтгэнэ гэсэн зорилт тавьж, "Аварга" клубээ байгуулсан. Гар буугаар дагнан хичэээллэдэг. Манайхан амжилт гаргаж байгаа. Буудлагын холбооны медалийн 60-70-аад хувийг манай клубийнхэн авдаг. Манайхнаас илүү юм гарна. Бүгд аварга байх ёстой гэж би хүүхдүүддээ хэлдэг юм. Таван зогсоолтой, долоо хоногийн долоон өдөр хичээллэдэг. 30 гаруй тамирчинтай. Лондоны олимпоос медаль авна гэсэн зорилго тавиад хичээллэж байна. Манайхан их сайхан халуун дулаан уур амьсгалтай, хамаатан саднаас ч илүү дотно харилцаатай. Клубийн байр маань бидний хоёр дахь гэр. Надаас хүн долоо хоногийн хэдэн өдөр ажилладаг вэ гэж асуухаар нь би "Найман өдөр" гэж хариулдаг юм. Манай клуб долоо хоногийн долоон өдөр ажилладаг. Манай клубийн байр жижигхэн л дээ. Тэгээд тоног төхөөрөмжөө эвхэгдэж, хураагддаг, сөхөгддөг хийсэн юм. Гэтэл намайг мундаг инженер сэтгэлгээтэй юм байна гэж хүмүүс үнэлсэн. Клубээ байгуулахаар хөөцөлдөж, байр хайж яваад энэ газрыг олсон. Анх арай л бага санагдсан. Гэхдээ чамлахаар чанга атга гэдэг шүү дээ. Үүнийгээ юм болгож чадсан.

- Танай клубт танаас өөр ямар багш байдаг вэ. О.Гүндэгмаа багшилдаг уу?
- Баттөмөр гэж мундаг бэлтгэл дэд хурандаа хүн бий. Хэдийгээр дасгалжуулагч мэргэжил эзэмшсэн ч Гүндэгмаа бол багш биш буудагч. Буудаж л байх ёстой хүн. Тийм болохоор багшилдаггүй.

-Та хошууч цолтой билүү?
- Эх орны нүүр царай цэргээсээ, зэвсэгт хүчний нүүр царай мэргэн буудагчаасаа харагддаг гэдэг. Тийм болохоор буудагчид зэвсэгт хүчинд харьяалагддаг юм. Гүндэгмаа бид хоёул хошууч цолтой.